III KK 314/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
Dnia 1 lipca 2025 r.
w sprawie J.H.
skazanego z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. i in.,
w kasacji obrońcy skazanego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanego w przedmiocie wstrzymania wykonania
wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II Ka 133/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Przemyślu
z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 374/19,
postanowił
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 21 grudnia 2023 r., w sprawie II
K 374/19, skazał J.H. za przestępstwo z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 163 § 2
k.k. i art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 163 § 2 k.k. w zw. z art.
11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie
warunkowo zawiesił na okres roku. Oskarżony został zobowiązany do informowania
o przebiegu okresu próby. Na podstawie art. 46 § 2 k.k. Sąd orzekł środki
III KK 314/25
2
kompensacyjne w postaci nawiązek na rzecz wymienionych w wyroku osób. Sąd
orzekł również o kosztach postępowania.
W wyniku rozpoznania apelacji obrońcy, pełnomocnika oskarżyciela
posiłkowego i prokuratora wyrokiem z dnia 5 grudnia 2024 r., w sprawie sygn. akt II
Ka 133/24, Sąd Okręgowy w Przemyślu zmienił wyrok Sądu I instancji w ten
sposób, że zmienił pkt IV lit a wyroku w ten sposób, że na podstawie art. 46 § 2 k.k.
orzekł wobec pokrzywdzonego M. M. obowiązek zapłaty nawiązki przez
oskarżonego. W pkt X wyroku dodał, że na podstawie art. 415 § 1 k.p.k. nie orzeka
obowiązku naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowego P. S.A. w W.
Oddział w K., w związku z toczącym się innym postępowaniem o to samo
roszczenie. W pozostałej części utrzymał wyrok w mocy i orzekł o kosztach
postępowania.
Wyrok Sądu II instancji został w całości zaskarżony przez obrońcę
skazanego, który zarzucił mu nienależytą obsadę Sądu Odwoławczego z uwagi na
fakt brania udziału w składzie orzekającym Sądu Okręgowego w Przemyślu II
Wydziału Karnego sędziego powołanego na stanowisko sędziego Sądu
Okręgowego w Przemyślu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej
w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r, poz. 3) - co
stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w myśl art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. W
związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
Przemyślu oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skazanego kosztów
postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych, ewentualnie zwrot opłaty od kasacji.
Obrońca złożył również wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia i
uzasadnił go zasadnością zarzutu, a także odwołał się do okoliczności faktycznych
sprawy.
W odpowiedzi na kasację prokurator podał, że Prokurator Okręgowy w
Przemysłu skierował wniosek do Prokuratora Generalnego o zaskarżenie wyroku
Sądu II instancji z uwagi na naruszenie prawa materialnego i procesowego, to jest
III KK 314/25
3
art. 46 § 1 k.k. i art 415 § 1 k.p.k. Formułowany w kasacji obrońcy zarzut uznał
jednak za przemawiający za jej oczywistą bezzasadnością.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest bezzasadny.
Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może
wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego
wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie
przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego
orzeczenia, ale niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych,
wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych
orzeczeń, wynikającej z art. 9 k.k.w., zaś prawomocne wyroki korzystają z
domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). W
orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie tej
instytucji winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie
okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem
kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne,
następstwa (zob. post. SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV K.K. 347/03, OSNwSK
2003, poz. 2465; post. SN z dnia 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz.
493). Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza
kasacji świadczy o jego zasadności.
Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie.
Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji kasacji i związane z tym
procesowe skutki zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.
wstrzymanie wykonania orzeczenia powinno nastąpić tylko wówczas, gdy
zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal pewna. To dopiero może
uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych
orzeczeń. W sprawie niniejszej – nie przesądzając w tym miejscu końcowej oceny
zasadności wniesionej kasacji – aż tego rodzaju zaszłość nie wystąpiła.
Prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest na tyle wysokie, by stanowiło
to wystarczającą podstawę do zastosowania przywołanej regulacji.
Przypomnieć należy, że zgodnie z uchwałą trzech połączonych Izb z dnia 23
stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7),
III KK 314/25
4
„nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także
wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w
sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy
o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość
procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Z kolei
w uchwale I KZP 2/22 z dnia 2 czerwca 2022 r., Sąd Najwyższy potwierdził pogląd
przedstawiony w uchwale trzech połączonych Izb. Podniósł wówczas, że „brak
podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał
nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą
Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu
bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W związku z tym, bez dokładnego zbadania
okoliczności dotyczących procesu powołanie SSO X. Y. na stanowisko sędziego
Sądu Okręgowego w Przemyślu nie można stwierdzić zasadności podniesionego w
kasacji zarzutu. Tego rodzaju zarzut nie ma charakteru zarzutu, którego zasadność
wydaje się nieomal pewna.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]