III KK 313/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 sierpnia 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie D. C. i in.
skazanych z art. 158 § 3 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanych M. N. i H. K. o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego
od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w
rozpoznaniu sprawy sygn. akt III KK 313/25,
na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego
od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od
rozpoznania sprawy sygn. akt III KK 313/25.
UZASADNIENIE
W dniu 23 maja 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców
skazanych D. C., S. G., R. K., H. K., M. N. i C. W. oraz A. K. od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 20 maja 2024 r., sygn. akt II AKa 136/23,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 8 listopada 2019 r.,
sygn. akt II K 42/18, którym oskarżeni zostali skazani za udział w bójce, tj. za czyn
z art. 158 § 3 k.k.
III KK 313/25
2
Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą III KK 313/25 i
zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 27 maja 2025 r., przydzielona do referatu
SSN Anny Dziergawki.
W dniu 18 czerwca 2025 r. obrońca M. N. i H. K. wniosła o wyłączenie SSN
Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy z uwagi na wadliwość jej
powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego i wynikające z tego ryzyko
nienależytej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym.
Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej do rozpoznania wniosku o wyłączenie
SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy wyznaczony został SSN Paweł
Kołodziejski.
W dniu 11 sierpnia 2025 r. obrońca M. N. i H. K. wystąpiła z wnioskiem o
wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania złożonego przez nią
wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy sygn.
akt III KK 313/25, z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego
sędziego przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku, wynikające z faktu
powołania go na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tożsamej, wadliwej
procedurze.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o wyłączenie sędziego od
rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego jest formalnie dopuszczalny.
Pojęcie „sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się bowiem
zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie
procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce
w ramach sprawy głównej (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z
dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22).
Tak skonstruowany wniosek w przedmiotowej sprawie zasługuje na
uwzględnienie. Opiera się bowiem na okolicznościach kwestionujących
bezstronność wyznaczonego do rozpoznania sprawy sędziego Sądu Najwyższego,
a związanych z jego powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego w
dotkniętej wadą prawną procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa,
ukształtowanej, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny
z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, które w odniesieniu do sędziów Sądu
III KK 313/25
3
Najwyższego skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie
obsadzony (por. Uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23
stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu
Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować
niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego
oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania
(por. ibidem).
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy,
jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności przy jej rozpoznawaniu. Z tego względu wielokrotnie już Sąd
Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędziego SN Pawła Kołodziejskiego
od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności (por.
m.in. postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., III KK 27/24 czy postanowienie SN
z dnia 22 listopada 2022 r., V KK 485/21). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w
pełni ten pogląd aprobuje.
Warto nadmienić, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy rozpoznawanie
przez SSN Pawła Kołodziejskiego wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od
udziału w sprawie, w związku z podniesionymi przez stronę zarzutami, które w
równym stopniu odnoszą się do samego sędziego referenta, prowadziłoby do
naruszenia zasady nemo iudex in causa sua. Rozpoznania tego wniosku przez
wyznaczonego do tego SSN Pawła Kołodziejskiego mogłoby wywołać zarówno u
stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności sądu i
rzetelności sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2022 r.,
II KO 48/22 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., II KO
12/22), czemu należy zapobiec.
W tym stanie rzeczy, mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w
orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia
ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji
wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca
2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r.,
V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r.,
III KK 313/25
4
III KK 339/22), należało uwzględnić wniosek o wyłączenie sędziego Sądu
Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w niniejszej sprawie.
[JJ.]
[r.g.]
