III KK 288/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
Dnia 29 lipca 2026 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026r.
w sprawie K.Z.
uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286§1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krośnie
od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie
z dnia 3 marca 2026r., sygn. akt II Ka 4/26,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie
z dnia 19 września 2025r., sygn. akt II K 369/24
postanowił:
1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona przez prokuratora jest bezzasadna w stopniu oczywistym.
W tym nadzwyczajnym środku odwoławczym postawiono zarzut rażącego
naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia i skutkowało
uniewinnieniem oskarżonego K.Z., tj. art. 286§1 k.k. w zw. zw. z art. 413§2 pkt 1
k.p.k. i w zw. z art. 433§1 k.p.k. i art. 434§1 k.p.k., dokonanego w związku
z wadliwą oceną przesłanek przypisania odpowiedzialności karnej, polegającego na
III KK 288/26
2
wyrażeniu błędnego poglądu, iż w przedmiotowej sprawie doszło do skazania K.Z.
przez Sąd I instancji niezgodnie z zasadą nullum crimen sine lege przez brak
powiązania w znamionach zarzutu aktu oskarżenia i wyroku sądu I instancji z
wprowadzeniem w błąd pokrzywdzonego, podczas gdy prawidłowa analiza
zarzucanego czynu wskazuje, że w jego opisie zawarto pojęcie znaczeniowo
równorzędne z ustawowym zwrotem „wprowadzenia w błąd".
Analiza rozważań Sądu Odwoławczego prowadzi jednak do wniosków, że
Sąd ten postąpił słusznie uznając, że w opisie zarzucanego i ostatecznie
przypisanego skazanemu czynu nie odwołano się wprost do znamienia
„wprowadzenia w błąd” ani też pośrednio, poprzez zastąpienie wyrażeń
ustawowych innymi wyrażeniami, z których dałoby się zdekodować fakt
wprowadzenia w błąd.
Dla przypomnienia – skazanemu w nieprawomocnym wyroku Sądu
Rejonowego przypisano czyn polegający na tym, że „w dniu 18 maja 2001r. w W.
jako właściciel firmy U. z/s w W., ul. [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
doprowadził firmę Y. z/s w K. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem
w ten sposób, że za fakturami VAT o nr FV [...] i nr FF [...] z dn. 18.05.2001r.,
wystawionymi przez firmę Y., pobrał na wydłużony termin płatności towar - lampki
żelowe i szkło ogólnej wartości 12.007,08 zł i nie wywiązał się ze zobowiązania
zapłaty w umówionym terminie ani w okresie późniejszym, czym działał na szkodę
w/w firmy”.
Prokurator w kasacji dopatruje się możliwości skorygowania przez Sąd
Odwoławczy wyroku Sądu I instancji poprzez uznanie, że wprowadzenie w błąd
pokrzywdzonego nastąpiło w związku z brakiem zapłaty za faktury podane w opisie
czynu zabronionego (str. 3 kasacji, akapit 2). Przypomnienia w tym miejscu
wymaga jednak, że wprowadzenie w błąd polega na takim działaniu bądź
zaniechaniu, które może doprowadzić odbiorcę - osobę rozporządzającą mieniem -
do powzięcia błędnego wyobrażenia o rzeczywistości. Nie sposób tym samym
uznać, by twierdzenie o braku zapłaty na rzecz pokrzywdzonego za pobrany towar
odpowiadało swoją treścią sformułowaniu o wprowadzeniu (kontrahenta) w błąd.
Prędzej uznać by można, że owo niewywiązanie się z obowiązku zapłaty faktur
prowadziło do doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystanego rozporządzenia
III KK 288/26
3
mieniem i że to właśnie to znamię przestępstwa oszustwa ono sugeruje. Do
podobnych wniosków doszedł zresztą, jak się wydaje, sam skarżący w akapicie 3
na tej samej stronie uzasadnienia kasacji stwierdzając, że „Nie ulega wątpliwości,
że w przedmiotowej sprawie zawarto ogólne sformułowanie określające
niekorzystne rozporządzenie mieniem ze wskazaniem, iż miało ono związek z
niewywiązaniem się z obowiązku zapłaty za faktury w tytułu dostarczonego towaru”.
Podzielić zatem należało stanowisko Sądu Odwoławczego, że w poddanym
kontroli instancyjnej wyroku żadne działanie K.Z. nie zostało wprost wskazane jako
wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd, ani też nie doszło do żadnego
alternatywnego określenia tego znamienia. Powyższe spowodowało dekompletacją
znamion czynu z art. 286§1 k.k., co skutkowało skazaniem K.Z. za czyn nie będący
czynem zabronionym.
W tej sytuacji, przy uwzględnieniu faktu wywiedzenia wobec K.Z. jedynie
apelacji na korzyść, ze wszech miar właściwym postąpieniem Sądu Okręgowego
było uniewinnienie oskarżonego, wobec braku możliwości konwalidacji wadliwego
wyroku z uwagi na zaistniałą sytuację procesową, w której urzeczywistnił się zakaz
reformationis in peius.
Podsumowując należało uznać, że autor kasacji nie wykazał, by Sąd
Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia o charakterze rażącego
naruszenia prawa, a tym bardziej takiego, które mogło mieć istotny wpływ na treść
orzeczenia i które winno skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym.
Z tych wszystkich przyczyn wywiedzioną kasację należało uznać za
bezzasadną w stopniu oczywistym, a w konsekwencji orzec także o obciążeniu
Skarbu Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
[WB]
[r.g.]
III KK 288/26
4
