III KK 27/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk
Dnia 12 maja 2025 r.
w sprawie J. R., A. P. i G. R.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
12 maja 2025 r.,
wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka
od udziału w sprawie III KK 27/24,
na podstawie art. 41 § 1 i 42 § 1 i 4 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od
udziału w sprawie III KK 27/24.
UZASADNIENIE
W dniu 17 stycznia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19 czerwca 2023 r., wydanego w
sprawie II AKa 25/23.
Do składu Sądu Najwyższego mającego rozpoznać tę sprawę,
zarejestrowaną pod sygnaturą III KK 27/24, w charakterze sędziego sprawozdawcy
został wyznaczony Antoni Bojańczyk.
W dniu 17 lutego 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek adwokata
A.P. o wyłączenie od udziału w sprawie kasacyjnej sędziego Sądu Najwyższego
Antoniego Bojańczyka. Wniosek ten uzasadniono, z odwołaniem się do
orzecznictwa Sądu Najwyższego i trybunałów europejskich tym, że sędzia Sądu
Najwyższego Antoni Bojańczyk został powołany na urząd sędziego Sądu
III KK 27/24
2
Najwyższego w związku z postępowaniem przed Krajową Radą Sądownictwa
ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co powoduje, że postępowanie
kasacyjne prowadzone z udziałem sędziego Sądu Najwyższego Antoniego
Bojańczyka dotknięte byłoby uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ Sąd
byłby nienależycie obsadzony.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje
możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej
sprawie.
Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w
postanowieniu z 13 października 2021 r., II KO 30/21, warto przypomnieć, że
wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w
sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co
do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez
sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego
uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw
Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i
bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w
tej sprawie.
Bez wątpienia, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu
Najwyższego przez Antoniego Bojańczyka w następstwie brania udziału w
konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., na których
oparł swój wniosek adw. A. P., w odniesieniu do sędziego Sądu Najwyższego
skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z jego udziałem za nienależycie obsadzony
(tak uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Rację ma
zatem wnioskodawca co do tego, że rozpoznanie kasacji w sprawie III KK 27/24
przez sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka doprowadziłoby do
orzekania przez sędziego powołanego w wadliwej konstytucyjnie procedurze i w
konsekwencji do wadliwości składu Sądu Najwyższego wyznaczonego do
rozpoznania kasacji.
III KK 27/24
3
Jednocześnie należy zasygnalizować, że do tego wniosku nie może mieć
zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. - zasada
prawna, III CZP 44/23, z której wynika, iż żądanie sędziego lub wniosek o
wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach
towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych. Została
ona bowiem wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i
jest odpowiedzią na pytanie prawne składu sędziów także powołanych w wadliwej
procedurze.
Ponadto, trzeba zaznaczyć, że uchwała ta nie może przełamać zasady
dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę
Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.
3), wyrażonej w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.
Wobec tego konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o
wyłączeniu sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od rozpoznania
kasacji w sprawie o sygn. III KK 27/24.
[J.J.]
[a.ł]
