III KK 146/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 czerwca 2026 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie W.S.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2026 r.
wniosku obrońcy
o wyłączenie sędziego M.S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 146/26.
na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art.
40 § 1 pkt 1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M.S. od rozpoznania
sprawy III KK 146/26.
UZASADNIENIE
W dniu 29 kwietnia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy
skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.S. od rozpoznania sprawy
o sygn. akt III KK 146/26. Autor wniosku wniósł o wyłączenie ww. sędziego z uwagi
na niespełnianie przez niego wymogu niezawisłości i bezstronności, prowadzącego
w konsekwencji do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k. z uwagi na powołanie go na urząd sędziego Sądu Najwyższego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
III KK 146/26
2
Wniosek jest oczywiście zasadny.
Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje
możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej
sprawie. Przywołując choćby stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w
postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21, wskazać należy, że
wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w
sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do
jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez
sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego
uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw
Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i
bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w tej
sprawie.
Jest oczywiste, że okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu
Najwyższego przez M. S. w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową
Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. w odniesieniu do sędziów Sądu
Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie
obsadzony, z uwagi m.in. na sposób powołania sędziowskiej części członków tej
Rady, polegający na usunięciu mechanizmu wyboru sędziów do KRS przez samych
sędziów i zastąpieniu go mechanizmem, w którym politycy decydowali o tym, kto z
sędziów będzie członkiem KRS, który to organ ma dbać o niezależność sądów i
niezawisłość sędziów (por. m.in. uchwała trzech połączonych Izb Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20; wyrok SN z dnia 5
grudnia 2019 r., III PO 7/18). Ta okoliczność skutkowała już wielokrotnym
wyłączaniem tego sędziego w postępowaniach prowadzonych przed Sądem
Najwyższym (m.in. postanowienia: z dnia 14 stycznia 2026 r., III KS 21/25; z dnia
29 września 2025 r., II KK 305/25; z dnia 7 sierpnia 2025 r., III KO 99/24; z dnia 7
maja 2025 r., III KK 550/24). Nie ma żadnego powodu, aby inaczej postrzegać tę
kwestie w niniejszej sprawie.
Ponadto trzeba też zauważyć, że udział w rozpoznaniu sprawy - w której
podniesiono okoliczność wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.
III KK 146/26
3
439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem w instancji odwoławczej przez
sędziego, powołanego na urząd sędziego Sądu Okręgowego na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa, ukonstytuowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. -
sędziego M.S., powołanego w tożsamej, wadliwej konstytucyjnie procedurze,
prowadziłby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2023 r., IV KK 159/22).
Mając powyższe na uwadze konieczne stało się podjęcie przez Sąd
Najwyższy decyzji o wyłączeniu sędziego M.S. od rozpoznania przedmiotowej
sprawy.
[WB]
[r.g.]
