Uchwała SN z 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83 - jak powołują ją inne sądy

„… nieumyślne nie wyłącza w świetle art. 11 k.p.c. możliwości ustalenia w postępowaniu cywilnym, że sprawca działał umyślnie (tak Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83, OSNC 1983/11/168 jako zasadzie prawnej; zob. też uchwałę z dnia 20 stycznia 1984 r., III CZP 71/83, OSNC 1984/8/133 oraz wyrok z dnia z 29 czerwca 2016 r., III CSK 267/15, nie publ.).”

„Udowodnienie zaistnienia okoliczności wyłączającej odpowiedzialność sprawcy spoczywa na nim zgodnie z art. 6 k.c. (uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego zasada prawna z dnia 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83, OSNCP z 1983 r., nr 11, poz. 168, uchwala z dnia 20 stycznia 1984 r., III CZP 71/83, OSNCP z 1984 r., nr 8, poz. 133, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., I UK 300/10, OSNP z 2012 r., nr …”

„… gdy elementem skazania jest stwierdzenie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej (por. uchwały Sądu Najwyższego: z 25 lipca 1973 r., III PZP 12/73, OSNC 1974, nr 3, poz. 44, z 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83, OSNC 1983, nr 11, poz. 168, z 20 stycznia 1984 r., III CZP 71/83, OSNC 1984, nr 8, poz. 133, wyroki Sądu Najwyższego z 5 września 1975 r., I PR 74/75, OSNC 1976, nr 4, poz. 89, z 15 kwietnia 1999 r., I …”

„… stosownych ustaleń „na niekorzyść” pozwanych, choćby w zakresie rozmiaru i wysokości szkody wyrządzonej stronie powodowej, czy stopnia zawinienia sprawców przestępstwa (uchw. [7] SN z 28.04.1983 r. III CZP 14/83 OSNCP 1983/11/168; uchw. SN z 20.01.1984 r. III CZP 71/83 OSNCP 1984/8/133), ewentualnie w zakresie elementów modalnych czynu zabronionego (miejsce, czas) niemających wpływu na przypisanie sprawcy …”

„… braku umyślności działania sprawcy, natomiast skazanie za przestępstwo nieumyślne nie wyłącza ustalenia, że sprawca działał umyślnie (vide: uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1983 roku, III CZP 14/83, OSNCP 1983/11/168; z dnia 20 stycznia 1984 roku, III CZP 71/83, OSNCP 1984/8/133; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2005 roku, III CK 642/04, LEX nr 177207; z dnia 29 czerwca 2016 roku, III CSK …”

„… natury prawnej do ustalenia przez sąd cywilny, że sprawca dopuścił się konkretnego przestępstwa (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1983 r., mająca moc zasady prawnej, III CZP 14/83, Lex nr 2884).”

„W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83 (OSNCP 1983/11/168;”

„W szczególności Sąd Apelacyjny miał na uwadze pogląd, według którego prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo nieumyślne nie wyłącza w świetle art. 11 k.p.c. możliwości ustalenia w postępowaniu cywilnym, że sprawca działał umyślnie (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83- zasada prawna, OSNC z 1983 r., nr 11, poz. 168).”

„… / por. bliżej stanowisko SN zawarte uchwale [ 7] stanowiącej zasadę prawną z 28 kwietnia 1983r - sygn.. III CZP 14/83, publ OSNC z 1983 nr 11 poz. 168/.”

„… może oddalić w całości powództwa, gdy elementem skazania jest stwierdzenie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej (uchwały Sądu Najwyższego: z 25 lipca 1973 roku, III PZP 12/73, z 28 kwietnia 1983 roku, III CZP 14/83, z 20 stycznia 1984 roku, III CZP 71/83; wyroki Sądu Najwyższego: z 5 września 1975 roku, I PR 74/75, z 15 kwietnia 1999 roku, I PKN 10/99, z 18 sierpnia 2009 roku, I PK 60/09).”

„… do kwalifikacji prawnej czynu Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lutego 1984 r., II CR 424/72, LEX nr 8591, natomiast co do stopnia winy, to w uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83, OSNCP 1983, nr 11, poz. 168, Sąd Najwyższy przyjął, że prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo nieumyślne nie wyłącza możliwości ustalenia w postępowaniu cywilnym, że sprawca działał umyślnie).”

„… 1983 r. III CZP 14/83, OSNCP 1983/11/168), to prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne wyłącza w świetle art. 11 k.p.c. możliwość ustalenia, że sprawca działał nieumyślnie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1984 r., III CZP 71/83, OSNCP/8/133).”

„W konsekwencji wolno sądowi cywilnemu czynić własne ustalenia, które mogą się okazać bardziej niekorzystne dla sprawcy szkody (zob uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 1983 roku, sygn. akt III CZP 14/83 - (...)).”

„Co prawda, Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83, przyjął, iż prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo nieumyślne nie wyłącza w świetle art. 11 k.p.c. możliwości ustalenia w postępowaniu cywilnym, że sprawca działał umyślnie (OSNC 1983, nr 11, poz. 168), to jednak w niniejszym procesie nie pojawiło się nawet twierdzenie, że M.”

„Ereciński, LexisNexix, Warszawa 2006, s. 102; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2003r., II CKN 1370/00, Lex nr 78827 czy uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1983 r., sygn. III CZP 14/83, OSNC 1983/11/168).”

„Nowicki, Wpływ ustaleń wydanych w postępowaniu karnym na postępowanie cywilne, s. 63 i n.; uchw. SN(7) z 28.4.1983 r., III CZP 14/83, Legalis; wyr. SN z 8.1.2004 r., I CK 137/03, Legalis; wyr. SN z 24.3.2010 r., V CSK 310/09, Legalis; wyr. SN z 13.9.2017 r., IV CSK 621/16, Legalis).”

„W procesie cywilnym nie jest wyłączona możność czynienia stosownych ustaleń „na niekorzyść" pozwanego, choćby w zakresie rozmiaru i wysokości szkody wyrządzonej stronie powodowej, czy stopnia zawinienia sprawców przestępstwa (uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 1983r., III CZP 14/83, OSNCP 1983/11/168; uchwała Sądu Najwyższego z 20 stycznia 1984r., III CZP 71/83, OSNCP 1984/8/133).”

„W takiej sytuacji w świetle art. 11 nie jest wyłączone ustalenie w postępowaniu cywilnym, że sprawca działał umyślnie (zob. uchwała SN z 28.04.1983 r., III CZP 14/83, OSNCP 1983/11).”

„Przepis ten ma na celu potrzebę zapewnienia jedności jurysdykcji sądowej i niedopuszczenie do podważania przez sąd cywilny ustalenia, iż skazany popełnił przypisane mu przestępstwo, a tym samym prawidłowości wyroku karnego (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83, OSNCP 1983, Nr 11, poz. 168,).”

„Oznacza to, że przypisanie oskarżonemu winy w procesie karnym skutkuje tym, iż w postępowaniu cywilnym powyższa przesłanka musi być zawsze uznana za stwierdzoną, a co najwyżej dopuszczalne jest jedynie ustalenie wyższego stopnia winy niż w wyroku karnym (por. uchwałę SN z dnia 28 kwietnia 1983 roku, III CZP 14/83, OSNC 1983, nr 11, poz. 168).”

„Ta odmienność celów może w efekcie prowadzić do „zrozumiałych odmiennych ocen (także) co do winy sprawcy” (zob. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN z 28 kwietnia 1983 r., III CZP 14/83, OSNCP 1983, nr 11, poz. 168, LexisNexis nr 312524; uzasadnienie uchwały SN z 11 stycznia 1983 r., III CZP 56/83, OSPiKA 1985, nr 4, poz. 73, LexisNexis nr 347968, uchwałę SN z dnia 20 stycznia 1984 r., …”

„… okoliczności jego popełnienia, np. czasu, miejsca, sposobu, poczytalności sprawcy. natomiast co do stopnia winy, to w uchwale składu 7 sędziów SN z 28 kwietnia 1983 r. W uchwale z 28 kwietnia 1983 r. (III CZP 14/83, OSNC 1983 z.”

„Oznacza to, iż uznanie skazanego za winnego przestępstwa przesądza o jego odpowiedzialności za szkodę wynikłą z tego przestępstwa oraz że sąd w postępowaniu cywilnym nie jest uprawniony do ustalenia braku winy skazanego w jej wyrządzeniu (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna - zasada prawna z 28 kwietnia 1983 r., sygn. III CZP 14/83).”

„Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo nieumyślne nie wyłącza w świetle art. 11 kpc możliwości ustalenia w postępowaniu cywilnym, iż sprawca działał umyślnie (III CZP 14/83, OSNC 1983/11/168).”