III CZ 97/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
21 kwietnia 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 kwietnia 2026 r. w Warszawie
zażalenia H.S.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 24 stycznia 2025 r., I WSC 302/24 (I ACa 2899/23),
w sprawie z powództwa H.S.
przeciwko M.P. i Z.W.
o zapłatę,
1. uchyla zaskarżone postanowienie;
2. pozostawia orzeczenie o kosztach postępowania
zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym
postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 24 stycznia 2025 r. odrzucił
skargę kasacyjną powoda H.S. od wyroku tego Sądu z dnia 28 października 2024 r.
Sąd Apelacyjny wskazał, że zarządzeniem z dnia 25 listopada 2024 r. pełnomocnik
skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków skargi, w tym złożenia
pełnomocnictwa upoważniającego do występowania w postępowaniu kasacyjnym w
imieniu powoda. To zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi powoda w
dniu 9 grudnia 2024 r. Brak w postaci złożenia pełnomocnictwa nie został
uzupełniony w terminie. Pełnomocnik skarżącego wskazał jedynie na fakt
III CZ 97/25
2
ustanowienia go pełnomocnikiem z urzędu skarżącego. Uzasadniało to odrzucenie
skargi kasacyjnej na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
Powód w zażaleniu opartym o zarzuty naruszenia przepisów postępowania
wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez nadanie biegu skardze
kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zaskarżone zażaleniem postanowienie zostało wydane po wejściu w życie
ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania
cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2023 r., poz. 614 - dalej: ustawa
nowelizująca ), na mocy której znowelizowano art. 91 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał
jednak, że zmiana zakresu pełnomocnictwa procesowego wynikająca z obecnego
brzmienia art. 91 pkt 1 k.p.c. znajduje zastosowanie jedynie do pełnomocnictw
udzielonych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 1 lipca 2023 r.
Z tego względu pełnomocnik skarżącego nie mógł skutecznie powołać się na
umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej wynikające z postanowienia Sądu
Okręgowego w Łodzi z dnia 1 lutego 2022 r.
Sąd Apelacyjny wydając zaskarżone postanowienie ocenił skutki nowelizacji
art. 91 k.p.c. nie dokonując rozróżnienia pomiędzy przypadkami udzielenia
pełnomocnictwa przez stronę postępowania oraz ustanowienia pełnomocnika przez
sąd. Powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego odnoszące się przypadku
udzielenia pełnomocnictwa przed wejściem w życie ustawy nowelizującej
i wyrażonego w doktrynie poglądu, że zastosowanie znowelizowanego art. 91 k.p.c.
do wcześniej udzielonych pełnomocnictw prowadziłoby do ustawowego
rozszerzenia zakresu udzielonego pełnomocnictwa, niezależnie od woli
mocodawcy, a czasami nawet wbrew woli mocodawcy.
Powyższa argumentacja nie odnosi się jednak do pełnomocnictwa
powstającego na mocy postanowienia sądu. W tym przypadku granice umocowania
pełnomocnika nie podlegają bowiem dyspozycji stron. Określa je ustawa,
z zastrzeżeniem, że sąd może postanowić, iż obowiązek zastępowania strony
przez pełnomocnika z urzędu ustaje wcześniej (art. 118 § 2 k.p.c.). Zwrócił już na to
uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 października 2025 r., III CZ
III CZ 97/25
3
126/25. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie to stanowisko i jego
argumentację podzielił.
Z tych względów zażalenie jako uzasadnione podlegało uwzględnieniu
i zaskarżone nim postanowienie zostało uchylone na podstawie art. 39815 § 1 w zw.
z art. 3941 § 3 k.p.c.
[a.ł]
Dariusz Zawistowski