III CZ 77/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
30 października 2025 r.
SSN Grzegorz Misiurek
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie
zażalenia B. Z.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie
z 20 grudnia 2024 r., II Ca 269/22 (WSC 39/24),
w sprawie z wniosku B. Z.
przy uczestnictwie K. S.
o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności nieruchomości położonej
w W., oznaczonej w ewidencji gruntów
jako działka […],
dla której prowadzona jest księga wieczysta numer […],
oddala zażalenie.
(A.T.)
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z 25 lipca 2024 r. w sprawie
z wniosku B.Z. z udziałem K.S. o podział majątku wspólnego i zniesienie
współwłasności nieruchomości, na skutek apelacji wnioskodawczyni oraz apelacji
III CZ 77/25
2
uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z
siedzibą w Świdniku z 8 listopada 2021 r., zmienił częściowo zaskarżone
postanowienie (we wskazanym szczegółowo w nim zakresie), oddalił obie apelacje
w pozostałej części i orzekł o kosztach postępowania.
Wnioskodawczyni od postanowienia z 25 lipca 2024 r. wniosła skargę
kasacyjną, zaskarżając to postanowienie w szczegółowo określonej w skardze
części i żądając jego uchylenia w tej części oraz przekazania Sądowi Okręgowemu
w Lublinie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów
postępowania.
Postanowieniem z 20 grudnia 2024 r., zaskarżonym zażaleniem, Sąd
Okręgowy w Lublinie odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia
z 25 lipca 2024 r. uznając ją za niedopuszczalną. Wskazał, że z art. 5191 § 2 k.p.c.
wynika jednoznacznie, iż w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu
wspólności majątkowej między małżonkami skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli
wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.
Wnioskodawczyni zaś w skardze kasacyjnej oznaczyła wartość przedmiotu
zaskarżenia na kwotę 65 128,00 zł, tj. kwotę niższą niż określona w art. 5191 § 2
k.p.c. Zauważył przy tym, że, według zarzutów i twierdzeń wnioskodawczyni
przytoczonych w skardze kasacyjnej, kwota 65 128,00 zł stanowi sumę wartości
roszczenia uczestnika z tytułu nakładu z jego majątku osobistego na majątek
wspólny (63 928,00 zł) i wartości ruchomości, które - w ocenie wnioskodawczyni -
powinny zostać przyznane uczestnikowi (1200,00 zł).
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie:
art. 5191 § 4 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez nieuwzględnienie w wyliczeniu
wartości przedmiotu zaskarżenia, że przedmiotem sporu jest kwestionowane przez
wnioskodawczynię ustalenie, iż uczestnik dokonał nakładu z majątku osobistego na
majątek wspólny w kwocie 255 712,26 zł i tym samym ograniczenie prawa do
rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy; art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. przez
nieuwzględnienie, że ustalona wartość nakładów przekracza kwotę 150 000,00 zł,
a także naruszenie art. 5191 § 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez bezzasadne
odrzucenie skargi kasacyjnej. Formułując te zarzuty wniosła o uchylenie
III CZ 77/25
3
zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu
w Lublinie do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa rodzinnego,
opiekuńczego i kurateli skarga kasacyjna przysługuje tylko w sprawach
o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności
majątkowej między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest
niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Według art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga
kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności
i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto
pięćdziesiąt tysięcy złotych.
Wartość przedmiotu zaskarżenia objętego skargą wniesioną przez
wnioskodawczynię wyraża się kwotą niższą od określonych w przywołanych
przepisach, gdyż jak sama ona wskazała wynosi 65 128,00 zł. Zasadnie zatem
Sąd drugiej instancji odrzucił tę skargę jako niedopuszczalną.
Wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez skarżącą wyznaczana jest
przez wartość zaskarżonego interesu. Obowiązkiem skarżącej było wykazanie, że
wartość ta wyraża się kwota wyższą, lecz nie zdołała ona tego uczynić. Nie ma
więc podstaw do zweryfikowania tej kwoty wobec braku przesłanek
usprawiedliwiających dokonanie tej czynności. Nie można więc można uznać, że
żądana od uczestnika spłata przekraczałaby wartość wyznaczającą
dopuszczalność skargi kasacyjnej.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art.
3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
(M.M.)
[a.ł]
III CZ 77/25
4
