III CZ 75/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
27 sierpnia 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie
zażalenia M. S.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie
z 18 września 2025 r., V WSC 16/25,
w sprawie z wniosku M. S.
z udziałem A. K., J. K., R. K., C. K., B. G.
o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości,
uchyla zaskarżone postanowienie pozostawiając
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do
orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
III CZ 75/26
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 18 września 2025 r., Sąd Okręgowy w Rzeszowie,
w sprawie z wniosku M. S. z udziałem A. K., J. K., R. K., C. K., B. G., o stwierdzenie
zasiedzenia własności nieruchomości, po rozpoznaniu apelacji wnioskodawczyni M.
S. i zażalenia uczestniczki C. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Strzyżowie
z 20 października 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni M. S. od
postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 9 marca 2023 r, odrzucił skargę
kasacyjną.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła wnioskodawczyni,
zaskarżając postanowienie w całości. Skarżąca zarzuciła nieuzasadnione
nieuwzględnienie wniosku o uzasadnienie orzeczenia drugiej instancji z 9 marca
2023 r. poprzez jego odrzucenie postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r., a także
nieuzasadnione odrzucenie skargi kasacyjnej. Wniosła o uchylenie zaskarżonego
postanowienia oraz nakazanie sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu
Okręgowego w Rzeszowie z 9 marca 2023 r. oraz przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną
wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych
w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub
z innych przyczyn niedopuszczalną.
W analizowanej sprawie Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu
wskazał, że „skargę kasacyjną wnioskodawczyni - jako niepoprzedzoną skutecznie złożonym
wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku - uznać należy, jako niedopuszczalną, a
przez to podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.”
Skarżąca nie zaaprobowała stanowiska Sądu Okręgowego. Wskazała, że:
„Nie do przyjęcia jest interpretacja przepisów procedury przyjęta przez Sąd
Okręgowy celem odrzucenia skargi kasacyjnej polegająca na przyjęciu, że osobiście
III CZ 75/26
3
złożony przez wnioskodawczynię wniosek o uzasadnienie postępowania
rozpoznającego jej apelację podlega odrzuceniu wobec jego nieopłacenia bez
uprzedniego wezwania do jej opłacenia. Fakt, że w postępowaniu wnioskodawczyni
była reprezentowana przez pełnomocnika nie może pogarszać jej sytuacji
procesowej.”
Analiza akt sprawy wskazuje, że wnioskodawczyni złożyła nieopłacony
wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z 9 marca
2023 r. (k. 420). Sąd Okręgowy nie podjął czynności zmierzających do uzupełnienia
braku fiskalnego, a postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. (k. 422) wniosek odrzucił.
W toku dalszych czynności podejmowanych na skutek kolejnych pism
wnioskodawczyni nie doszło do sporządzenia uzasadnienia postanowienia z 9 marca
2023 r.(k. 433-456). Konsekwencją podejmowanych czynności było postanowienie
z 18 września 2025 r., którym Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną.
Należy zauważyć, w kontekście art. 328 k.p.c., że ugruntował się już pogląd
w doktrynie wskazujący, że braki formalne i fiskalne wniosku o doręczenie wyroku
z uzasadnieniem podlegają uzupełnieniu na podstawie art. 130 k.p.c., przy czym
sankcją ich nieuzupełnienia w terminie jest odrzucenie wniosku (art. 328 § 4 k.p.c.),
a nie jego zwrot. Do wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie znajdują
zastosowania art. 1301a i art. 1302 k.p.c. (komentarz do art. 328 k.p.c. [w:] Kodeks
postępowania cywilnego. Komentarz, red. P. Rylski, Legalis; komentarz do art. 328
k.p.c. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–45816. Tom I, red.
T. Szanciło, Legalis; J. Grela [w:] Metodyka pracy sędziego w sądzie I i II instancji
w sprawach cywilnych, red. T. Szanciło, Warszawa 2026, s. 733).
Zatem Sąd Okręgowy, zanim wydał postanowienie o odrzuceniu skargi
kasacyjnej, powinien w pierwszej kolejności wdrożyć tzw. procedurę naprawczą
w zakresie braku fiskalnego, którym dotknięty był wniosek o uzasadnienie
postanowienia Sądu drugiej instancji. Weryfikacja akt sprawy wskazuje, że Sąd
Okręgowy takiej procedury nie rozpoczął.
Uwzględniając zatem zasadność podniesionych zarzutów, Sąd Najwyższy, na
podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 oraz - co do kosztów postępowania
- art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.
[a.ł]
III CZ 75/26
4
