III CZ 59/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
30 kwietnia 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 kwietnia 2026 r. w Warszawie
zażalenia A.L. i A.L.1
na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku
z 29 grudnia 2025 r., III Ca 416/24 (III Wsc 21/25),
w sprawie z powództwa A.G. i J.G.
przeciwko A.L. i A.L.1
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
I. oddala zażalenie.
II. zasądza od A.L. i A.L.1 na rzecz A.G. i J.G. kwoty po 900 zł
(dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 29 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku zbadał
wartość przedmiotu zaskarżenia (pkt 1), ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na
15 000 zł (pkt 2) i odrzucił skargę kasacyjną pozwanych A.L. i A.L.1 od wyroku
Sądu Okręgowego w Gdańsku z 10 lipca 2025 r. w sprawie z powództwa A.G. i
J.G. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (pkt 3).
Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna
jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość
przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł. Wprawdzie pozwani określili
III CZ 59/26
2
wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 60 000 zł, jednak oznaczenie to nie
odpowiada rzeczywistej wartości przedmiotu sporu, która od chwili wytoczenia
powództwa wynosiła 15 000 zł. W konsekwencji skarga kasacyjna pozwanych, jako
wniesiona w sprawie o prawa majątkowe, jest niedopuszczalna.
Pozwani wnieśli zażalenie, w którym zaskarżyli postanowienie Sądu
Okręgowego w całości. Zarzucili naruszenie „art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art.
398 § 2 k.p.c.” (jak się wydaje powinno być: art. 3941 § 1 w zw. z art. 3982 § 1
k.p.c.), art. 328 § 2 k.p.c., ewentualnie art. 3982 § 1 k.p.c. Na tej podstawie wnosili
o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi powodowie wnieśli o oddalenie zażalenia i zasądzenie na ich
rzecz solidarnie od pozwanych zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, sprawami
o prawa majątkowe są sprawy, w których przedmiot sporu ma wartość majątkową,
a więc żądanie zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni lub pośredni
wpływ na stosunki majątkowe stron (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu
Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz.
8). Przez prawa majątkowe rozumie się w szczególności prawa rzeczowe, a także
wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, małżeńskie prawa
majątkowe, większą część praw zaliczanych do tzw. własności intelektualnej oraz
roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych. Z tych
względów w judykaturze jednoznacznie przyjęto, że sprawy o uzgodnienie treści
księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe
(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 października 2002 r., II CZ 125/02,
z 24 stycznia 2003 r., V CK 8/03, z 7 lutego 2003 r., III CZ 5/03, z 12 maja 2006 r.,
V CZ 27/06, z 15 grudnia 2006 r., III CZ 85/06 i z 16 stycznia 2008 r., IV CZ
115/07).
Stanowisko to znajduje wsparcie w treści § 5 pkt 8 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj.: Dz.U. 2026,
poz. 118), zgodnie z którym w sprawie o usunięcie niezgodności między treścią
wpisu w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym opłata za czynności
III CZ 59/26
3
pełnomocnika wynosi 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości prawa
dotkniętego niezgodnością.
W okolicznościach sprawy wartość przedmiotu sporu oznaczono w pozwie
na kwotę 15 000 zł (k. 3). Oznaczona w pozwie wartość przedmiotu sporu, jeżeli nie
zostanie poddana weryfikacji i zmieniona przez sąd z urzędu przed doręczeniem
pozwu albo na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty
sprawy, stabilizuje się (art. 25-26 k.p.c.), chyba że nastąpi zmiana powództwa,
której rezultatem będzie zmiana wartości przedmiotu sporu, co in casu nie miało
miejsca (por. postanowienie SN z 13 maja 2009 r., IV CZ 39/09 i z 15 listopada
2016 r., III CZ 45/16).
Z przytoczonych względów orzeczono, jak w sentencji.
[a.ł]
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
