III CZ 361/22

Sygn. akt III CZ 361/22

POSTANOWIENIE

Dnia 15 grudnia 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mariusz Załucki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎SSN Paweł Czubik
‎SSN Grzegorz Żmij

w sprawie z powództwa J. W.
‎przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S.
‎z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powódki K. S.
‎o uchylenie uchwał,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 grudnia 2022 r.,
‎zażalenia powódki i interwenienta ubocznego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
‎z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I WSC 126/21,

1. uchyla zaskarżone postanowienie co do uchwał o numerach […]1, […]2 i […]3 i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego;

2. oddala zażalenie w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 23 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną powódki J. W. oraz interwenientki ubocznej K. S. od wyroku tegoż Sądu z 25 czerwca 2021 r., wydanego w sprawie przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S. o uchylenie uchwał.

Zażalenie od tego postanowienia wywiodły skarżące, zarzucając naruszenie art. 398⁶ § 2 k.p.c. w zw. z art. 398² § 1 k.p.c., polegające na nieprawidłowym przyjęciu, ze uchwały […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3 mają charakter majątkowy, podczas gdy uchwały te nie zmierzają do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na sytuację materialną stron, a w razie przyjęcia, że niniejsza sprawa ma charakter majątkowy, naruszenie art. 398⁶ § 2 k.p.c. w zw. z art. 398² § 1 k.p.c. polegające na dowolnym i nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych dla uchwał o numerach […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3, co skutkowało odrzuceniem w części skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjną zaskarżono następujące uchwały:

- nr […]1 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalności SM za 2007 r. Rady Nadzorczej za rok 2007;

- nr […]4 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego spółdzielni za rok 2007;

- nr […]2 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności Rady Nadzorczej SM za rok 2007;

- nr […]6 w sprawie uchwalenia regulaminu obrad Walnego Zgromadzenia Członków SM w S.;

- nr […]w sprawie uchwalenia regulaminu Rady Nadzorczej SM w S.;

- nr […]5 w sprawie wykorzystania nadwyżki bilansowej za rok 2007;

- nr […]3 w sprawie udzielenia absolutorium członkom Zarządu w osobach T.M.. B. D., I. B.;

- nr […]7 w sprawie wyboru delegata i jego zastępcy na V Krajowy Zjazd Związku Rewizyjnego SM RP;

- nr […]9 w sprawie wyboru przedstawicieli na zjazd przedkongresowy.

Sąd Apelacyjny dokonał zbadania wartości przedmiotu sporu i ustalił, że uchwały o numerach […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3 mają charakter majątkowy, a wartość przedmiotu sporu żadnej z nich nie osiąga ani nie przewyższa kwoty 50 000 zł przewidzianej w art. 398² § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska Sądu Apelacyjnego. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów SN z 10 maja 2011 r., III CZP 126/10 sprawa o uchylenie, ustalenie nieistnienia oraz o stwierdzenie nieważności uchwały organów spółdzielni jest sprawą o prawa niemajątkowe, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna (art. 398¹ § 1 w związku z art. 398² § 1 k.p.c.), jeżeli przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze niemajątkowym.

Wskazuje się, że majątkowy charakter mają np. sprawy dotyczące uchwał w przedmiocie wyrażenia zgody na poniesienie przez spółdzielnię jakiegoś wydatku (zob. np. postanowienie SN z 12 września 2019 r., IV CZ 70/19), w przedmiocie powołania określonych osób do zadań mających na celu dokonanie rozliczeń majątkowych, takich jak np. rozliczenie udziałów i określenie sposobów ich rozliczenia (zob. np. postanowienie SN z 23 marca 2018 r., II CZ 8/18) czy też w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania finansowego spółdzielni (zob. postanowienie SN z 10 stycznia 2018 r., I CSK 528/17).

W niniejszej sprawie ocenie podlegały uchwały w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności zarządu i rady nadzorczej, w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego, w sprawie udzielenia absolutorium określonym członkom zarządu oraz w sprawie wykorzystania nadwyżki bilansowej. Jedynie dwie z tych uchwał odnosiły się bezpośrednio do przeznaczenia lub wyrażenia aprobaty na dokonane już przeznaczenie kwot pieniężnych – tj. uchwała nr […]4 i nr […]5. W przypadku tych uchwał skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.

Natomiast pozostałe uchwały dotyczyły generalnej akceptacji działań organów spółdzielni oraz poszczególnych osób wchodzących w ich skład. Choć nie ulega wątpliwości, że organy spółdzielni podejmują również decyzje o charakterze czysto ekonomicznym, to nie powinno ujść z pola widzenia, że wyrażenie aprobaty dla ich działań w postaci absolutorium obejmuje również wyrażenie akceptacji dla kierunków rozwoju spółdzielni, zaufania do działań podejmowanych przez jej organy i ich piastunów, czyli szeroko pojęte uprawnienia korporacyjne członka spółdzielni, mające na celu wywieranie wpływu na sposoby i kierunki jej działań. Z tej przyczyny zażalenie podlegało uwzględnieniu w odniesieniu do uchwał nr […]1, […]2 i […]3.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie odnoszącym się do uchwał […]1, […]2 i […]3 na podstawie art. 398¹⁵ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. i oddalił zażalenie w pozostałym zakresie na podstawie art. 398¹⁴ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c.

[as]

l.n