III CZ 226/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
20 stycznia 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 stycznia 2026 r. w Warszawie
zażalenia M.S.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach
z 28 sierpnia 2025 r., V Ca 394/24 (WSC 18/25),
w sprawie z wniosku M.D.
z udziałem M.S.
o zniesienie współwłasności,
oddala zażalenie.
(M.T.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 28 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach odrzucił
skargę kasacyjną uczestnika postępowania, wskazując, że zaskarżył on wydane
przez Sąd drugiej instancji postanowienie z 7 maja 2025 r. w całości i podał jako
wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 50 000 zł. W związku z tym, że wskazana
przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwotę 50 000 zł, Sąd
Okręgowy uznał, że wniesienie skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie było
niedopuszczalne.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania,
zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. poprzez
jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w postępowaniu
zainicjowanym skargą kasacyjną uczestnika w przedmiocie zniesienia
III CZ 226/25
2
współwłasności, wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość wskazana w treści
skargi kasacyjnej, w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy badając dopuszczalność skargi
kasacyjnej od postanowienia z 7 maja 2025 r. powinien był ustalić z urzędu wartość
przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 5191 §4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje
w sprawach dotyczących: zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość
przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że wartość przedmiotu zaskarżenia
skargą kasacyjną w niniejszej sprawie wynosi 50 000 zł. Taką też wartość
przedmiotu zaskarżenia wskazał uczestnik w skardze kasacyjnej.
Wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez skarżącego wyznaczana
jest przez wartość zaskarżonego interesu. Znajdują tu zastosowanie reguły ogólne
z art. 25 i art. 26 k.p.c. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, sąd może
sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda i zarządzić w tym
celu dochodzenie, ale po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedynie na
zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
Według zaś art. 26 k.p.c., po ustaleniu w myśl artykułu poprzedzającego, wartość
przedmiotu sporu nie podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania.
W orzecznictwie utrwalone zostało zapatrywanie, że z art. 25 i art. 26 k.p.c. wynika
reguła utrwalenia niezakwestionowanej przez pozwanego lub niesprawdzonej przez
sąd wartości przedmiotu sporu na czas całego postępowania we wszystkich
instancjach, a stanowisko to uwzględniało także występujące zjawiska inflacyjne
(zob. postanowienie SN z 5 maja 2016 r., II CZ 24/16 oraz orzecznictwo powołane
w jego uzasadnieniu). Wartość ta w niniejszej sprawie wynosi właśnie 50 000 zł.
Wskazać również należy, że taka wartość przedmiotu sporu została wskazana
we wniosku o zniesienie współwłasności oraz w apelacji, zaś uczestnik w toku
całego postępowania nie kwestionował tej wartości przedmiotu sporu. Na obecnym
etapie postępowania nie ma podstaw do jej zmiany.
Obowiązkiem skarżącego, a nie Sądu, było wykazanie wyższej wartości
przedmiotu zaskarżenia, tymczasem skarżący nie podołał temu ciężarowi.
III CZ 226/25
3
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art.
3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak wyżej.
Ewa Stefańska
(M.T.)
[a.ł]
