Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Po ustaleniu w myśl artykułu poprzedzającego, wartość przedmiotu sporu nie podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania.
Zapytaj o orzecznictwo do art. 26 KPC
Odpowiedź z cytowanymi sygnaturami, do sprawdzenia w źródle.
Art. 26 Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza zasadę, że po ustaleniu wartości przedmiotu sporu zgodnie z art. poprzedzającym, ta wartość nie może być ponownie badana w dalszym toku postępowania. Oznacza to, że decyzja sądu dotycząca wartości przedmiotu sporu jest ostateczna i wiążąca dla kolejnych etapów postępowania. Przepis ten zapewnia stabilizację i przewidywalność przebiegu procesu, uniemożliwiając ciągłe kwestionowanie lub dowodzenie innej wartości. Tym samym przeciwdziała przedłużaniu postępowania i nadużywaniu prawa do zmiany ustaleń dotyczących wartości sporu.
Przepis ma zastosowanie po pierwszym ustaleniu wartości przedmiotu sporu, które następuje zgodnie z wcześniejszym artykułem KPC – najczęściej art. 25 dotyczącym ustalania wartości dla celów opłaty sądowej czy określenia właściwości sądu. Gdy sąd dokonuje tej oceny i określa kwotę, nie można jej już później zmieniać ani poddawać ponownemu badaniu. Stąd taka wartość stanowi podstawę do dalszych działań procesowych, na przykład do ustalania wysokości opłat, właściwości sądu czy innych skutków prawnych związanych z przedmiotem sporu.
Przykładem może być sprawa o zapłatę, w której wartość przedmiotu sporu została ustalona na 50 000 zł po pierwszym rozpoznaniu. Po tym ustaleniu ani strony, ani sąd nie mogą później próbować zmieniać tej wartości – na przykład przez kwestionowanie sumy czy podnoszenie nowych dowodów na jej zmianę. Ta wartość warunkuje opłaty i inne aspekty proceduralne, dlatego prawdopodobne byłoby, że ponowne badanie spowodowałoby niepotrzebne konflikty i przedłużenie postępowania.
Częstym błędem jest próba wniesienia przez strony w trakcie postępowania dowodów czy argumentów mających zmienić ustaloną wartość przedmiotu sporu, co zostaje odrzucone przez sąd z uwagi na art. 26 KPC. Innym nieporozumieniem jest mylenie tego przepisu z prawem do zaskarżania orzeczenia ustalającego wartość – art. 26 blokuje ponowne jej badanie w toku postępowania, ale nie neguje możliwości odwołania się w odpowiednich trybach do wyższej instancji. Warto podkreślić, że celem przepisu jest stabilizacja wartości w toku procesu, co ma istotne znaczenie dla sprawnego przebiegu sprawy.
W sprawie indywidualnej, gdy występują wątpliwości dotyczące interpretacji tego przepisu lub sytuacja jest bardziej złożona, zaleca się skonsultowanie z prawnikiem, który pomoże ocenić konkretne okoliczności i dostosować strategię procesową.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wartość przedmiotu sporu to ustalona przez sąd kwota, od której zależą m.in. opłaty sądowe oraz właściwość sądu. Art. 26 KPC chroni tę wartość przed ponownym badaniem.
Zgodnie z art. 26 KPC nie można ponownie badać lub zmieniać wartości przedmiotu sporu po jej ustaleniu, chyba że nastąpi to na podstawie innego przepisu lub prawomocnego orzeczenia.
Sąd ustala wartość przedmiotu sporu na początku postępowania lub na podstawie wcześniejszych przepisów, najczęściej na podstawie art. 25 KPC.
Art. 26 KPC zakazuje ponownego badania wartości w toku postępowania, ale nie wyklucza możliwości złożenia odwołania w normalnych trybach przewidzianych prawem.
Stabilna wartość przedmiotu sporu zapewnia przewidywalność, zapobiega przedłużaniu postępowania i ułatwia ustalanie kosztów i właściwości sądu.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Przeczytanie tych wyroków zajmie godzinę. PrawMi streści linię orzeczniczą do art. 26 w minutę. Streść orzecznictwo
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
PrawMi odpowiada z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń.
Zapytaj o art. 26