III CZ 207/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Łochowski
22 maja 2025 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 22 maja 2025 r. w Warszawie
zażalenia A. K. i J. K.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 23 stycznia 2023 r., I ACa 1349/21,
w sprawie z powództwa A. K. i J. K.
przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasom
Państwowym - Nadleśnictwu P.
o zapłatę,
1. podejmuje zawieszone postępowanie zażaleniowe;
2. uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z 23 stycznia 2023 r. odrzucił
skargę kasacyjną powodów A. K. i J. K. wniesioną od wyroku tego Sądu z 27 lipca
2022 r.
Sąd Apelacyjny wskazał, że skarga kasacyjna była dotknięta brakami
formalnymi wobec czego zarządzeniem z 1 grudnia 2022 r. wezwano pełnomocnika
skarżących do ich usunięcia przez wskazanie numerów PESEL i adresów
powodów, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie
zostało doręczone 12 grudnia 2022 r. W dniu 21 grudnia 2022 r. do Sądu
Apelacyjnego wpłynęło pismo procesowe, nadane w placówce pocztowej
III CZ 207/23
2
19 grudnia 2021 r., w którym wskazano numery PESEL powodów, nie
zamieszczono jednak informacji o ich adresach.
Zażalenie na to postanowienie wnieśli powodowie, zaskarżając je w całości,
wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucili naruszenie art. 126 § 2, art. 130 § 1,
art. 192, 391 i 39821 k.p.c.
W odpowiedzi na zażalenie pozwany wnosił o jego oddalenie oraz
zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3984 § 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna czynić zadość
wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a w sprawach o prawa
majątkowe powinna zawierać również oznaczenie wartości przedmiotu
zaskarżenia. Do skargi kasacyjnej dołącza się także dwa jej odpisy przeznaczone
do akt Sądu Najwyższego oraz dla Prokuratora Generalnego, chyba że sam wniósł
skargę. Przepis ten odsyła więc do stosowanych w tym przypadku wprost art. 126,
1261 i 128 k.p.c., w których zostały określone wymagania ogólne wszystkich pism
procesowych, zróżnicowane w zależności od rodzaju pisma. O ile art. 126 § 1, 11,
3, art. 1261 i art. 128 k.p.c. mają zastosowanie do „każdego pisma” (verba legis),
o tyle wymagania zawarte w art. 126 § 2 k.p.c. dotyczą jedynie pisma
procesowego, które jest „pierwszym pismem w sprawie”, zaś wymaganie zawarte
w art. 126 § 21 k.p.c. – dalszego pisma procesowego.
Zgodnie z art. 126 § 2 k.p.c., gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem
w sprawie, powinno m.in. zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby
i adresy stron. Jednak jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu
sędziów z 14 maja 2025 r., III CZP 39/23, skarga kasacyjna nie musi spełniać
wymagań przewidzianych w art. 126 § 2 k.p.c. dla pierwszego pisma w sprawie
(zasada prawna).
Nie ulega wątpliwości, że formalizm procesowy nie jest celem samym
w sobie, ale jedynie instrumentem mającym co do zasady zapewnić sprawny
przebieg postępowania. W ocenie Sądu Najwyższego domaganie się do strony
wnoszącej skargę kasacyjną wskazania adresów miejsc zamieszkania stron, które
już znajdują się w aktach sprawy, a więc są znane sądowi z urzędu, jest przejawem
III CZ 207/23
3
nadmiernego i nieuzasadnionego względami celowości formalizmu. Prowadzi to
zresztą do paradoksalnej i niezrozumiałej konsekwencji w postaci doręczenia
postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej na adresy, których niewskazanie jest
przyczyną wydania takiego postanowienia.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art.
3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.
(D.Z.)
[a.ł]
