III CZ 155/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
31 października 2025 r.
SSN Beata Janiszewska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 31 października 2025 r. w Warszawie
zażalenia I.G., R.G.1, R.G.2, M.S., D.G., P.G., J.G., P.L., K.R.1., G.R. i K.R.2
na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi
z 21 września 2022 r., III Ca 928/21 (III WSC 38/22),
w sprawie ze skargi I.G., R.G.1, R.G.2, M.S., D.G., P.G., J.G., P.L., K.R.1., G.R. i
K.R.2 o wznowienie postępowania
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta Ł.
z udziałem I.G., R.G.1, R.G.2, M.S., D.G., P.G., J.G., P.L., K.R.1., G.R. i K.R.2,
Gminy Ł., P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., B. spółki akcyjnej w Ł.,
A.K., D.K., R.D., J.J., B.J., W.G.,
o zasiedzenie,
1. oddala zażalenie,
2. zasądza od wnoszących zażalenie na rzecz Gminy Ł.,
P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. i B. spółki
akcyjnej w Ł. kwoty po 2700 (dwa tysiące siedemset złotych)
tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
[J.T.]
III CZ 155/25
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 22 marca 2021 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia
w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi I.G. i innych o wznowienie postępowania
w sprawie o zasiedzenie toczącej się z wniosku Skarbu Państwa – Prezydenta
Miasta Ł., zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Powiatowego dla
miasta Łodzi z 16 października 1959 r., V Ns I 1844/59, postanowił uchylić
zaskarżone postanowienie i wniosek oddalić. Uprzednio, postanowieniem z 4
listopada 2015 r., Sąd pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie.
Postanowieniem z 10 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, na skutek
apelacji Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. i uczestniczki B. S.A. w Ł., uchylił
wydane przez Sąd pierwszej instancji postanowienie z 4 listopada 2015 r.
o wznowieniu postępowania w sprawie i zmienił postanowienie z 22 marca 2021 r.
w ten sposób, że odrzucił skargę o wznowienie postępowania.
Następnie I.G. i inni uczestnicy wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia
Sądu Okręgowego w Łodzi z 10 maja 2022 r. Postanowieniem z 21 września
2024 r. Sąd Okręgowy w Łodzi odrzucił tę skargę. Wskazał przy tym, że
dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym jest w sposób
wyczerpujący uregulowana w art. 5191 k.p.c. Unormowanie to nie przewiduje, by
zaskarżeniu skargą kasacyjną podlegało postanowienie w przedmiocie odrzucenia
skargi o wznowienie postępowania.
Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi
z 21 września 2024 r. Zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 w zw. z art. 5191 § 1 k.p.c.
przez przyjęcie, że zaskarżone postanowienie nie stanowiło postanowienia co
do istoty sprawy. Podnieśli również, że doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji
i art. 5 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie podlegało oddaleniu.
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest normowana
przez art. 5191 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem od wydanego przez sąd drugiej
III CZ 155/25
3
instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie
odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie
w sprawie – w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego –
przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny
stanowi inaczej.
Zaskarżone postanowienie wydał sąd drugiej instancji, a sprawa dotyczyła
prawa rzeczowego (stwierdzenia zasiedzenia). Kończy ono również postępowanie
w sprawie, lecz nie stanowi ani orzeczenia co do istoty sprawy, ani postanowienia
w przedmiocie odrzucenia wniosku lub umorzenia postępowania. Tym samym
skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym orzecznictwie
Sądu Najwyższego, w którym przyjmuje się, że postanowienie w przedmiocie
odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, podobnie jak w przedmiocie
oddalenia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucającego
taką skargę, nie jest zaskarżalne skargą kasacyjną (zob. postanowienia SN z: 12
czerwca 2008 r., III CZ 26/08; 30 stycznia 2013 r.; II CSK 477/12; 5 sierpnia
2015 r., II CSK 29/15; 30 września 2020 r., V CSK 89/20, a także z 17 listopada
2022 r., I CSK 4030/22). Na marginesie należy dodać, że w sformułowaniu zarzutu
naruszenia art. 3986 § 2 w zw. z art. 5191 § 1 k.p.c. nie uwzględniono, że
art. 3986 § 2 in fine k.p.c. nie znajduje samodzielnego zastosowania
w postępowaniu nieprocesowym.
Wyników badania zasadności zaskarżonego postanowienia nie mogło
zmienić powołanie się przez skarżących na naruszenie art. 5 k.c. Unormowanie to
dotyczy bowiem wykonywania praw podmiotowych, tymczasem ocena
dopuszczalności skargi kasacyjnej nie stanowi wykonywania prawa o tym
charakterze; w konsekwencji natomiast nie może być badana pod kątem nadużycia
prawa podmiotowego. Sąd orzekający w sprawie działa jako organ władzy
publicznej, a nie podmiot prawa cywilnego, a wydanie orzeczenia, będące
przejawem sprawowania władzy sądowniczej, nie jest aktem wykonania prawa
podmiotowego w rozumieniu prawa cywilnego. Nieskuteczne było również
III CZ 155/25
4
wskazanie na naruszenie art. 2 Konstytucji; unormowanie to nie reguluje bowiem
katalogu orzeczeń zaskarżalnych skargą kasacyjną.
Tym samym zażalenie uczestników podlegało oddaleniu na podstawie
art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. O kosztach orzeczono, mając na względzie
sporne interesy uczestników i wysokość kosztów ustalając na podstawie § 2 pkt 7
w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz
analogicznych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22
października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[J.T.]
[a.ł]
Beata Janiszewska
