III CZ 112/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
28 lutego 2025 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 lutego 2025 r. w Warszawie
zażalenia A. O.
na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z 13 marca 2024 r., II Ca 1052/17,
w sprawie ze skargi A. O.
o wznowienie postępowania w sprawie
z wniosku A. O.
z udziałem Gminy W.
o stwierdzenie zasiedzenia, sygn. II Ca 1071/16,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 13 marca 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu
w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym postanowieniem tego Sądu z 16 marca 2017 r. w sprawie z wniosku
A. O. przy udziale Gminy W. o stwierdzenie zasiedzenia oddalił wniosek A.O. o
przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (pkt I) i odrzucił skargę
kasacyjną (pkt II) od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 25 stycznia
2021 r. oddalającego skargę o wznowienie postępowania.
Sąd wskazał, że wnioskodawca A.O. był w sprawie reprezentowany przez
radcę prawnego z wyboru, który 1 lutego 2021 r. złożył opłacony wniosek
III CZ 112/24
2
o uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego z 25 stycznia 2021 r. Odpis tego
postanowienia został doręczony pełnomocnikowi wnioskodawcy 16 marca 2021 r.
16 stycznia 2024 r. wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia z 25
stycznia 2021 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Wnioskodawca wniósł zatem skargę kasacyjną i wniosek o przywrócenie terminu
do jej wniesienia po upływie ponad 2.5 roku od dnia upływu tego terminu, co
nastąpiło 16 maja 2021 r. Wnioskodawca uzasadniając brak winy w uchybieniu
terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podniósł, że pozostawał w błędnym
przekonaniu, że została ona wniesiona przez jego pełnomocnika, z którego został
wyprowadzony dopiero wtedy, gdy 20 listopada 2023 r. doręczono mu pismo z sądu
o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie o eksmisję, wcześniej
zawieszonego na czas trwania postępowania ze skargi o wznowienie i dopiero
wówczas zapoznał się z aktami sprawy. Będąc przekonanym, że sprawa jest
definitywnie zakończona, nie podejmował żadnych działań aż do czasu, gdy
w styczniu 2024 r. dowiedział się od znajomego o instytucji przywrócenia terminu
i skorzystał 9 stycznia 2024 r. z nieodpłatnej pomocy prawnej, która utwierdziła go
w przekonaniu o możliwości wykorzystania przywrócenia terminu w jego sprawie
Zarejestrował się w portalu informacyjnym Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
10 stycznia 2024 r. i zapoznał z uzasadnieniem postanowienia z 25 stycznia 2021 r.
i tego dnia, w jego ocenie, najwcześniej ustała przyczyna uchybienia przezeń
terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż dopiero wtedy mógł zlecić
pełnomocnikowi sporządzenie skargi kasacyjnej. Według wnioskodawcy, chociaż
jego wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie roku od
uchybionego terminu, to jednak w jego sprawie zachodzi wypadek wyjątkowy,
o którym mowa w art. 169 § 4 k.p.c., gdyż sprawa ma dla niego charakter
priorytetowy, ponieważ sporna działka położona jest w bezpośrednim otoczeniu
działki wnioskodawcy, którą nabył w wyniku dziedziczenia oraz po spłacie
współspadkobierców, na co zaciągnął zobowiązania finansowe.
Sąd Okręgowy stwierdził, że w świetle art. 169 § 4 k.p.c. nawet oczywisty
brak winy w uchybieniu terminu nie uzasadnia jego przywrócenia, jeżeli od jego
upływu minął rok, a nie zachodzi wypadek wyjątkowy. Ocenił ponadto, że
o wypadku takim nie może być mowy w okolicznościach sprawy. W szczególności
III CZ 112/24
3
nie wskazuje na taki wypadek twierdzenie wnioskodawcy o tym, że sprawa ma dla
niego charakter priorytetowy, ani pozostałe jego twierdzenia zawarte we wniosku
o przywróceniu terminu. Poza tym według Sądu Okręgowego wnioskodawca nie
uprawdopodobnił również wskazanych we wniosku okoliczności, które miałyby
przesądzać o braku jego winy w uchybieniu terminu. Z tych względów Sąd uznał,
że brak podstaw do przywrócenia wnioskodawcy terminu do wniesienia skargi
kasacyjnej i wniosek w tym zakresie oddalił, a skargę kasacyjną jako wniesioną po
upływie terminu, odrzucił.
Zażalenie na postanowienie z 13 marca 2024 r. złożył wnioskodawca.
Zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 391 § 1 i z art. 13 § 2 k.p.c.
wniósł o rozpoznanie zaskarżonego postanowienia także w części oddalającej jego
wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o jego
uchylenie w części odrzucającej skargę kasacyjną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw i niezasadne
podlegało oddaleniu. W orzecznictwie wyjaśniono, że ocena "wyjątkowości
wypadku" w rozumieniu art. 169 § 4 k.p.c. należy do sądu orzekającego i może być
podważona w wyniku kontroli instancyjnej tylko wtedy, gdy jest całkiem dowolna,
oderwana od okoliczności sprawy albo rażąco naruszająca zasady słuszności lub
rozsądku. (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2019 r., IV CZ 79/19
(OSNC 2020, nr 6, poz. 53. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie przyjmuje, że
Sąd Okręgowy należycie i przekonująco uzasadnił stanowisko, że
w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o wyjątkowym wypadku
w rozumieniu art. 169 § 4 k.p.c., wobec czego przywrócenie wnioskodawcy terminu
do wniesienia skargi kasacyjnej było niedopuszczalne. W szczególności wymowny
jest argument o sprzeczności między twierdzeniem wnioskodawcy o priorytetowym
dla niego charakterze niniejszej sprawy, a jego pozbawionym należytej dbałości
o własną sprawę zachowaniem w postaci braku zainteresowania sprawą w sytuacji,
w której nie był on informowany przez pełnomocnika o toku postępowania.
III CZ 112/24
4
Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.,
Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
[a.ł]
