Wyrok SN z 24 maja 1974 r., III CRN 94/74 - jak powołują go inne sądy

„Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2004 r., I CK 434/03, z dnia 29 maja 2000 r., III CKN 742/98, z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSNC 1975, nr 6, poz. 94).”

„W wyniku dyskusji w orzecznictwie przeważyło stanowisko zawarte w orzeczeniach powołanych przez Sąd Rejonowy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSNC 1975, nr 6, poz. 94; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, nie publ.) 4 oraz w podsumowującej zagadnienie prawne uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 …”

„W podobny sposób wypowiadał się dokonując wykładni art. 292 k.c. (wyrok z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSNCP 1975, nr 6, poz. 94).”

„W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, (OSNCP 1976, nr 6, poz. 94) wyrażony został pogląd, że służebność gruntową można nabyć przez zasiedzenie tylko wtedy, gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela 7 nieruchomości, z której posiadacz korzysta w zakresie służebności.”

„Tezy kilku orzeczeń Sądu Najwyższego (postanowieniem z dnia 7.03.2002 r. II CKN 160/00, wyrok z dnia 24.05.1974 r. III CRN 94/74, postanowienie z 24.02.2002 r. V CKN 972/00) zawierają wprawdzie podobne stanowisko, jednakże nie może być ono interpretowane jako istnienie tego rodzaju formalnego kryterium umożliwiającego zasiedzenie służebności gruntowej.”

„… służebności, pozostawał w sprzeczności z ustaloną wykładnią art. 292 k.c. Dokonując przeglądu orzecznictwa na tle art. 292 k.c., trzeba rozpocząć od wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, w którym wyrażone zostało jednoznaczne stanowisko, że służebność gruntową można nabyć przez zasiedzenie tylko wtedy, gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności, a …”

„OSNC 1969 nr 12, poz. 220), w zasadzie wytwór posiadacza służebności, a nie właściciela nieruchomości, z której posiadacz służebności korzysta (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998r., I CKN 543/97, nie publ), znajdujący się na tej nieruchomości lub, co najmniej, wkraczający w nią.”

„OSNC 1969 Nr 12, poz. 220), w zasadzie wytwór posiadacza służebności, a nie właściciela nieruchomości, z której posiadacz służebności korzysta (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, nie publ).”

„… na jego nieruchomości trwałe i widoczne urządzenie powinien podjąć działania zmierzające do zapobieżenia zasiedzenia służebności przez jej posiadacza (wyrok Sądu Najwyższego z.dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSNC 1975/6 poz. 94).”

„OSNC 1969 nr 12, poz. 220), w zasadzie wytwór posiadacza służebności, a nie właściciela nieruchomości, z której posiadacz służebności korzysta (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998r., I CKN 543/97, nie publ).”

„CR 516/68, OSNC 1969 nr 12, poz. 220), w zasadzie wytwór posiadacza służebności, a nie właściciela nieruchomości, z której posiadacz służebności korzysta (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998r., I CKN 543/97, niepubl.), znajdujący się na tej nieruchomości lub, co najmniej, wkraczający w nią.”

„OSNC 1969 nr 12, poz. 220), w zasadzie wytwór posiadacza służebności, a nie właściciela nieruchomości, z której posiadacz służebności korzysta (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998r., I CKN 543/97, nie publ.), znajdujący się na tej nieruchomości lub, co najmniej, wkraczający w nią.”

„… nr 8, poz. 82) oraz na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. orzeczenie z dnia 7 lutego 1972 roku, III CRN 418/71, Informacja Prawnicza 1972, nr 3-4, poz. 3; wyroki z dnia 24 maja 1974 roku, III CRN 94/74, OSNC 1975, nr 6, poz. 94 i z dnia 8 maja 2001 roku, IV CKN 235/00 oraz postanowienia z dnia 27 grudnia 1999 roku, II CKN 366/98; z dnia 10 marca 1998 roku, I CKN 543/97; z dnia 29 maja 2000 roku, III …”

„… 2011 r., III CZP 10/11, OSNC 2011 r., Nr 12, poz. 129, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 1972 r., III CRN 418/71, (...) 1972, nr 3-4, poz. 3, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSNCP 1975, Nr 6, poz. 94 i z dnia 8 maja 2001 r., IV CKN 235/00, nie publ., oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, nie publ., z dnia 27 maja 1990 r., II CKN 366/98, …”

„… nr 8, poz. 82) oraz wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. orzeczenie z dnia 7 lutego 1972 roku, III CRN 418/71, Informacja (...) 1972, nr 3-4, poz. 3; wyroki z dnia 24 maja 1974 roku, III CRN 94/74, OSNC 1975, nr 6, poz. 94 i z dnia 8 maja 2001 roku, IV CKN 235/00 oraz postanowienia z dnia 27 grudnia 1999 roku, II CKN 366/98; z dnia 10 marca 1998 roku, I CKN 543/97; z dnia 29 maja 2000 roku, III …”

„Za takie uznać należy zatem utwardzone żwirem koleiny drogi wyznaczające jednoznacznie jej przebieg, gdyż ich celem jest wyraźne wskazanie przebiegu szlaku drożnego po cudzym gruncie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 11 maja 2000 r., sygn. akt: I CKN 273/00, LEX 51335 i z 24 maja 1974 r., sygn. akt: III CRN 94/74, LEX 1804).”

„Sąd Rejonowy powołał się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r. sygn. akt III CRN 94/74 (OSNCP 1975, nr 6, poz. 94) oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 9 sierpnia 2011 roku (sygn. akt III CP 10/11, Legalis nr 347890), w których dokonano wykładni …”

„… posiadacz służebności, zostało wykonane przez jej właściciela (tak: orzeczenie SN z dnia 7 lutego 1972 r., III CRN 418/71, „Informacja Prawnicza” 1972, nr 3-4, poz. 3, wyrok SN z 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSN 1975, Nr 6, poz. 94, wyrok SN z dnia 8 maja 2001 r., IV CKN 235/01 oraz postanowienia: z dnia 27 maja 1990 r., II CKN 366/98, z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, z dnia 29 maja 2000 r., III CKN …”

„LEX 1284684; z dnia 29 maja 2000 r., III CKN 742/98, niepubl; z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, niepubl oraz z dnia 27 maja 1990 r., II CKN 366/98, niepubl; nadto wyroki SN: z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, opubl.”

„… siedmiu sędziów SN z dnia 9 sierpnia 2011 r., III CZP 10/11, orzeczenie SN z dnia 7 lutego 1972 r., III CRN 418/71, publ. "Informacja Prawnicza" 1972, nr 3-4, poz. 3, wyroki SN z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, publ. OSNCP 1975, nr 6, poz. 94, i z dnia 8 maja 2001 r., IV CKN 235/00, nie publ., oraz postanowienia SN z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, nie publ., z dnia 27 maja 1990 r., II CKN 366/98, nie …”

„SN z dnia 24.05.1974 r. III CRN 94/74, postan.”

„… 1284684; z dnia 29 maja 2000 r., III CKN 742/98, niepubl; z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, niepubl oraz z dnia 27 maja 1990 r., II CKN 366/98, niepubl; nadto wyroki SN: z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, opubl.”

„W orzecznictwie SN panuje zaś przekonanie, iż służebność gruntową można nabyć przez zasiedzenie tylko wtedy, gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości, z której posiadacz korzysta w zakresie służebności (tak: wyrok SN z 24 maja 1974 roku, III CRN 94/74, publ. OSNC 1975/6/94).”

„W wyroku z dnia 24 maja 1974 r. sygn. akt III CRN 94/74 (OSNCP 1975, nr 6, poz. 94), Sąd Najwyższy wskazał, że służebność gruntową można nabyć przez zasiedzenie tylko wtedy, gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości, z której posiadacz korzysta w zakresie służebności.”

„W zasadzie może to być jedynie wytwór posiadacza służebności, a nie właściciela nieruchomości, z której posiadacz służebności korzysta (wyrok SN z dnia 24 maja 1974 roku, III CRN 94/74).”

„… z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98, OTK 1999/4/78, LEX nr 37323: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, LEX nr 78419: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSNC 1975/6/94, LEX nr 18040)”

„… prezentowane było przez wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (orzeczenie z dnia 7 lutego 1972 r., III CRN 418/71, „Informacja Prawnicza" 1972, nr 3-4, poz. 3, wyroki z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74 i z dnia 8 maja 2001 r., IV CKN 235/01 oraz postanowienia z dnia 27 maja 1990 r., II CKN 366/98, z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, z dnia 29 maja 2000 r., III CKN 742/98 i z dnia 9 marca 2004 r., I …”

„Warto też przytoczyć motyw wskazany w wyr. SN z 24.5.1974 r. (III CRN 94/74, OSN 1975, Nr 6, poz. 94), że przepis art. 292 KC ma na celu zapobieganie temu, aby korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie służebności gruntowej nie prowadziło zbyt często do powstania służebności w tej drodze - co najważniejsze - w sposób nie dostrzeżony przez właściciela gruntu, z którego korzysta właściciel innej nieruchomości.”

„Według utrwalonego w orzecznictwie poglądu (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 24 maja 1974 r., III CRN 94/74 i z 27 maja 1999 r., II CKN 366/98) służebność gruntową można nabyć przez zasiedzenie tylko wtedy, gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości, z której posiadacz korzysta w zakresie służebności i pogląd ten tut.”

„… (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 24 maja 1974 roku, III CRN 94/74, OSNCP 6/75, poz. 94).”

„… i widoczne urządzenie na nieruchomości, z której korzysta posiadacz służebności, zostało wykonane przez jej właściciela jest niedopuszczalne (tak m.in.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, Legalis numer 18031, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, Legalis numer 92594).”

„… urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości, z której posiadacz korzysta w zakresie służebności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r. III CRN 94/74 OSNC 1975/6/94 oraz uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt III CZP 10/11, Biuletyn SN Nr 8/11 z dnia 6 września 2011 r.).”

„… gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia (art. 292 k.c.), przy czym winno to być urządzenie wykonane przez posiadacza służebności (tak SN w wyroku z dni 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSN 1975, Nr 6. poz. 94), choć ten ostatni pogląd spotkał się w doktrynie z głosami krytyki (Edward Gniewek [w:] System Prawa Prywatnego.”

„… /Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r.III CRN 94/74 legalis 18031, postanowienie z dnia 10.3.1998 r., I CKN 543/97 …”

„Urządzenie to musi być w zasadzie wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości, z której posiadacz korzysta, tylko bowiem wtedy stanowi ono widoczny znak ostrzegający właściciela nieruchomości o korzystaniu z niej (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 24 maja 1974 roku, III CRN 94/74, OSNCP 6/75, poz. 94).”

„Urządzenie to winno być wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości, z której posiadacz korzysta w zakresie służebności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., sygn. akt III CRN 94/74).”

„Urządzenie takie powinno być przy tym wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 24 maja 1974r., III CRN 94/74).”

„CR 516/68 OSNC 1969/12 poz. 220), w zasadzie wytwór posiadacza służebności, a nie właściciela nieruchomości, z której posiadacz służebności korzysta (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r. III CRN 94/74, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998 r. I CKN 543/97 niepubl.), znajdujący się na tej nieruchomości lub, co najmniej, wkraczający w nią.”

„Sąd powołał się w tym zakresie na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.05.1974r. III CRN 94/74.”

„W orzeczeniach z dnia 24.05.1974 r., III CRN 94/74, OSNCP 1975/6/94, z 29.05.2000 r., III CKN 742/98, LEX 51360 Sąd Najwyższy stwierdził, iż służebność gruntową można nabyć przez zasiedzenie tylko wówczas, gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności.”

„OSNC 1969 Nr 12, poz. 220), w zasadzie wytwór posiadacza służebności, a nie właściciela nieruchomości, z której posiadacz służebności korzysta (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 543/97, niepublikowane).”

„… korzysta w zakresie służebności, jest to bowiem widoczną przestroga dla właściciela, że istniejący na gruncie stan może doprowadzić do zwężenia jego prawa (por. wyrok SN z dnia 24 maja 1974 r., III CRN 94/74).”

„Przy czym, warunkiem nabycia przez zasiedzenie jest to aby, trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości, z której posiadacz korzysta w zakresie służebności (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 maja 1974 r., III CRN 94/74, OSNC Nr 6/1975, poz. 94).”

„Warto też przytoczyć motyw wskazany w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r. (III CRN 94/74, OSN 1975, Nr 6, poz. 94), w którym to wskazane został, iż „ przepis ten ma na celu zapobieganie temu, aby korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie służebności gruntowej nie prowadziło zbyt …”