III CO 808/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
22 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 22 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E.L.
przeciwko P.S.
o ochronę dóbr osobistych,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Warszawie
postanowieniem z 25 czerwca 2025 r., I C 844/24,
o przekazanie do sądu równorzędnego,
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 25 czerwca 2025 r. wystąpił
do Sądu Najwyższego – na podstawie art. 441 k.p.c. – o przekazanie do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z powództwa E.L. przeciwko
P.S. o ochronę dóbr osobistych. Wystąpienie to ujął w lapidarnej formule: „na
podstawie art. 441 k.p.c. przedstawić sprawę Sądowi Najwyższemu”. Nie wskazał
jakichkolwiek argumentów, które miałyby świadczyć o zasadności takiego
wystąpienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 441 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli
III CO 808/25
2
wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na
społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (§ 1); o przekazanie
sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2).
Należy podkreślić, że przepisy regulujące właściwość sądu mają istotne
znaczenie z punktu widzenia właściwego ukształtowania prawa do sądu (art. 45
Konstytucji RP), a instytucja uregulowana w art. 441 k.p.c. stanowi wyjątek od
kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Artykuł
441 k.p.c. podlega zatem ścisłej interpretacji.
Do przekazania sprawy innemu sądowi może dojść jedynie w przypadku
zaistnienia okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub
podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że
rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według przepisów k.p.c. byłoby niezgodne
z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż
godziłoby w społeczny odbiór sądu jako bezstronnego (zob. postanowienie SN
z 7 maja 2020 r., V CO 1/20, nie publ.).
Sąd Okręgowy nie dokonał analizy okoliczności sprawy objętej wystąpieniem
przez pryzmat przesłanek określonych w art. 441 k.p.c. i nie wyjaśnił, dlaczego –
w jego ocenie - miałyby one uzasadniać przekazanie sprawy do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu w konkretnym stanie faktycznym.
Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie przy ocenie zasadności
zastosowania art. 441 k.p.c. argumentów przemawiających – ze względu na dobro
wymiaru sprawiedliwości – za przekazaniem sprawy innemu sądowi
równorzędnemu, jeśli nie przedstawił ich we właściwy sposób sąd występujący
o to przekazanie.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(A.T.)
[SOP]
III CO 808/25
3
