III CO 762/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
na posiedzeniu niejawnym 8 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa L.C.
przeciwko Ł.G.
o rozwód,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Sieradzu
postanowieniem z 9 czerwca 2026 r., I C 721/26,
o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy,
odmawia oznaczenia sądu.
8 lipca 2026 r.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 9 czerwca 2026 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu zwrócił się
do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c. o oznaczenie sądu właściwego
do rozpoznania sprawy z powództwa L.C. przeciwko Ł.G. o rozwód. W
uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że strony ostatni raz wspólnie zamieszkiwały
na terenie Senegalu, a ich ostatnie wspólne miejsce zamieszkania w Polsce nie jest
znane. Sąd stwierdził ponadto, że pozwany nie ma miejsca zamieszkania ani
zwykłego pobytu na terytorium Polski.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego
do rozpoznania powództwa jest uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego
stwierdzenia, że nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu
III CO 762/26
2
na podstawie art. 41 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2022 r., III CO
125/22).
W sprawie o rozwód właściwość miejscową należy ustalić zgodnie z art. 41
k.p.c. Stanowi on, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie
przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce
zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce
zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest
sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd
miejsca zamieszkania powoda.
W niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba oznaczenia sądu właściwego
przez Sąd Najwyższy, skoro powódka wskazała w pozwie swoje miejsce
zamieszkania w S., a Sąd Okręgowy nie ustalił, aby wskazanie to nie odpowiadało
rzeczywistości. Oznacza to, że możliwe jest określenie właściwości miejscowej
sądu na podstawie art. 41 zd. 2 in fine k.p.c.
(E.M.)
[SOP]
