III CO 582/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
22 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 22 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.
przeciwko E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.
o zaniechanie naruszeń prawa ochronnego na znak towarowy oraz o zaniechanie
naruszeń prawa do firmy, o zapłatę i złożenie oświadczenia,
na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Łodzi
postanowieniem z 7 maja 2026 r., I AGa 62/26,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu.
(M.M.)
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z 7 maja 2026 r., w sprawie
z powództwa B. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przeciwko E. sp. z o.o. z siedzibą w Ł., o
zaniechanie naruszeń prawa ochronnego na znak towarowy, o zaniechanie
naruszeń prawa do firmy, o zapłatę i złożenie oświadczenia, na skutek apelacji
powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 22 października 2024 r.,
przedstawił Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 441 k.p.c. wniosek pozwanej o
wyznaczenie do rozpoznania sprawy Sądu Apelacyjnego w Warszawie Wydziału
ds. Ochrony Własności Intelektualnej według właściwości rzeczowej.
III CO 582/26
2
Sąd Apelacyjny miał na uwadze, że sprawa została mu przekazana
postanowieniem Sądu Najwyższego z 17 lutego 2026 r. na skutek wystąpienia
Sądu Apelacyjny w Poznaniu postanowieniem z 4 grudnia 2025 r. Wskazał jednak,
że po wprowadzeniu do porządku prawnego postępowania w sprawach własności
intelektualnej nie ulega wątpliwości, iż apelacja złożona przez powódkę podlega
rozpoznaniu przez jeden z dwóch rzeczowo właściwych sądów apelacyjnych
wskazanych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 czerwca 2020 r.
w sprawie przekazania niektórym sądom apelacyjnym rozpoznawania spraw
własności intelektualnej z właściwości lub części obszarów właściwości innych
sądów apelacyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1151). Przekazanie sprawy do
rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, który nie jest sądem właściwym do
rozpoznawania spraw z zakresu własności intelektualnej, może – w ocenie tego
Sądu – prowadzić do osłabienia zaufania społeczeństwa do wymiaru
sprawiedliwości i de facto stworzyć rzeczywiste zagrożenie dla praktyki
orzeczniczej w sprawach własności intelektualnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 441 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli
wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na
społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (§ 1); o przekazanie
sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). W wystąpieniu tym (postanowieniu)
właściwy sąd powinien wykazać okoliczności uzasadniające zastosowanie
wymienionego przepisu.
Należy podkreślić, że przepisy regulujące właściwość sądu mają istotne
znaczenie z punktu widzenia właściwego ukształtowania prawa do sądu (art.
45 Konstytucji RP), a instytucja uregulowana w art. 441 k.p.c. stanowi wyjątek od
kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Artykuł
441 k.p.c. podlega zatem ścisłej interpretacji.
Do przekazania sprawy innemu sądowi może dojść jedynie w przypadku
zaistnienia okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub
podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że
III CO 582/26
3
rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według przepisów k.p.c. byłoby niezgodne
z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż
godziłoby w społeczny odbiór sądu jako bezstronnego (zob. postanowienie SN z 7
maja 2020 r., V CO 1/20, nie publ.). Okoliczności stanowiące przesłankę dobra
wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla
prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia
w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie
rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna. Nie uzasadniają istnienia takiej
obawy argumenty przytoczone w wystąpieniu Sądu Apelacyjnego.
Zastrzeżenia co do trafności przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy
postanowieniem z 17 lutego 2026 r. nie usprawiedliwiają wniosku, że dobro
wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie
sądu jako organu bezstronnego, wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd
równorzędny.
Nie kwestionując rozważań Sądu Apelacyjnego w przedmiocie właściwości
rzeczowej sądów w sprawach własności intelektualnej, należy mieć na uwadze
wiążący charakter postanowienia Sądu Najwyższy o przekazaniu sprawy do
rozpoznania temu Sądowi. Artykuł 441 § 1 k.p.c. nie służy badaniu prawidłowości
postanowień o przekazaniu sprawy innemu sadowi; kontrola, czy przekazanie
nastąpiło w sposób prawidłowy pozostaje poza zakresem kognicji Sądu
Najwyższego orzekającego na podstawie tego przepisu.
Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy, uznając, że nie ma podstaw do
przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c.,
orzekł jak w sentencji.
(A.T.)
III CO 582/26
4
[a.ł]
