POSTANOWIENIE

14 maja 2024 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Dariusz Pawłyszcze

na posiedzeniu niejawnym 14 maja 2024 r. w Warszawie
‎w sprawie z powództwa K. L. i W. L.
‎przeciwko Bank S.A. w W.
‎o ustalenie i zapłatę,
‎na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Toruniu
‎postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r., I C 2057/22,
‎o oznaczenie sądu,

odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.

UZASADNIENIE

W toku procesu Sąd Okręgowy w Toruniu dowiedział się, że powodowie wskazali w pozwie swoje nieaktualne miejsca zamieszkania w Polsce, gdyż już w chwili wniesienia pozwu mieszkali za granicą. Dlatego SO w Toruniu wystąpił o oznaczenie sądu, przed który powodowie powinni wytoczyć powództwo.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Art. 45 k.p.c. nie stanowi przepisu szczególnego wobec art. 200 § 1² k.p.c. Przepisy te regulują różne kwestie.

Jeżeli właściwość sądu może zostać ustalona umową, art. 200 § 1² k.p.c. ogranicza możliwość badania przez sąd z urzędu swojej właściwości do czasu doręczenia pozwu. Przepis oparty jest na założeniu, że skoro wolą powoda było wniesienie pozwu do tego sądu, a pozwany nie podniósł zarzutu niewłaściwości, to takie stanowisko stron zastępuje wyraźną umowę stron co do właściwości.

Natomiast art. 45 k.p.c. stosuje się w następnym etapie, gdy sąd na podstawie art. 200 § 1¹ i 1² k.p.c. już stwierdził swoją niewłaściwość, lecz nie może przekazać sprawy, zgodnie z art. 200 § 1⁴ k.p.c., sądowi właściwemu, gdyż przepisy o właściwości nie przewidują sądu właściwego w danej sprawie, co ma miejsce m. in. w przypadku sprawy o roszczenie z czynności bankowej wniesionej przez kredytobiorcę zamieszkałego za granicą. Dopiero wówczas, po stwierdzeniu swojej niewłaściwości zgodnie z art. 200 § 1² k.p.c., sąd może wystąpić do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego.

Pozwany bank nie podniósł zarzutu niewłaściwości SO w Toruniu. Zatem Sąd ten po doręczeniu odpisu pozwu już nie mógł stwierdzić swojej niewłaściwości, a tym samym wystąpić o oznaczenie sądu właściwego.

[SOP]

[ms]

‎