III CO 323/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 21 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.W.
przeciwko R. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
o ochronę dóbr osobistych,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Szczecinie
postanowieniem z 19 lutego 2025 r., I C 1921/24,
o przekazanie do sądu równorzędnego,
oddala wniosek.
21 maja 2025 r.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 19 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, na
podstawie art. 441 k.p.c., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy
do rozpoznania innemu Sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru
sprawiedliwości.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że powód jest
osobą wpisaną na listę adwokatów i wykonującą zawód w okręgu Sądu
Okręgowego w Szczecinie. Ponadto w sprawie mają zostać przesłuchani
świadkowie, którzy także są znani służbowo sądowi z racji wykonywania zawodu
adwokata.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
III CO 323/25
2
Zgodnie z art. 441 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli
wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na
społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że przepis ten powinien
znajdować zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach, gdy zachodzi istotne
ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpiałby, gdyby doszło do rozpoznania sprawy
przez sąd właściwy w sprawie. Do przekazania sprawy innemu sądowi może dojść
dopiero w sytuacji, gdy występują uzasadnione wątpliwości co do bezstronności
sędziów danego sądu, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy przez sąd
właściwy godziłoby w jego społeczny odbiór jako bezstronnego (zob. postanowienia
SN: z 12 stycznia 2024 r., III CO 1049/23; z 24 maja 2024 r., III CO 506/24,
i z 10 lipca 2024 r., III CO 458/24). Chodzi przede wszystkim o sytuacje, które
mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie
o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob.
postanowienie SN z 29 listopada 2022 r., III CO 833/22).
Wykonywanie zawodu adwokata skoncentrowane jest często w obszarze
właściwości określonego sądu, a pełnomocnik może stać się osobą kojarzoną
przez sędziów. Nie da się wykluczyć, że w konkretnym przypadku mogą powstać
wątpliwości co do bezstronności danego sędziego. Na takie sytuacje została jednak
przewidziana instytucja wyłączenia sędziego z art. 49 k.p.c., a nie art. 441 k.p.c.
Na marginesie należy wspomnieć, że nadmierne korzystanie
z powoływanego przepisu może odnieść skutek odwrotny i osłabić zaufanie
obywateli do sędziów i sądów oraz podważyć ich autorytet jako niezawisłych (zob.
postanowienia SN z 22 maja 2024 r., III CO 504/24 i III CO 411/24).
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.
ag
III CO 323/25
3
[a.ł]
