III CO 241/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
6 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 6 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa C. sp. z o.o. w C.
przeciwko Bank S.A. w W.
o zapłatę,
na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie
postanowieniem z 17 lutego 2026 r., I C 354/26,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia przekazania sprawy.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Powodowy przedsiębiorca nabył od kredytobiorcy wierzytelność wynikającą
z czynności bankowej (umowy kredyty) i powołując się na art. 372 § 1 k.p.c. wniósł
pozew przeciwko bankowi do Sądu Rejonowego w Częstochowie jako właściwego
dla siedziby powoda. Sąd ten przekazał sprawę sądowi właściwemu dla miejsca
zamieszkania kredytobiorcy. Na skutek zażalenia powoda Sąd Okręgowy
w Częstochowie zmienił postanowienie o przekazaniu sprawy i przekazał ją Sądowi
Rejonowemu dla Warszawy-Woli w Warszawie jako właściwemu dla siedziby
pozwanego banku, ponieważ powołanie się powoda na właściwość z art. 372 k.p.c.
było nadużyciem prawa procesowego.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie wystąpił do Sądu
Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru
III CO 241/26
2
sprawiedliwości (art. 441 k.p.c.), ponieważ autorytet sądownictwa znacząco ucierpi
w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd wyznaczony błędnym postanowieniem
Sądu Okręgowego w Częstochowie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Dobro sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi
równorzędnemu, jeżeli jakieś istotne względy przemawiają za nierozpoznaniem
sprawy przez sąd właściwy. Przy tym przez sąd właściwy w tej regule należy
rozumieć zarówno sąd właściwy materialnie, czyli sąd, do którego powód wniósł
pozew i właściwy na podstawie przepisów o właściwości miejscowej, jak i sąd
właściwy formalnie, czyli skutecznie wyznaczony w jednym z trybów wyznaczania
sądu (art. 441, 442, 45 i 200 § 14 k.p.c.), niezależnie od prawidłowości tego
wyznaczenia. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie jest sądem
wyznaczonym prawomocnie na podstawie art. 200 § 14 k.p.c. i w swoim
wystąpieniu Sąd ten nie wskazał żadnych względów przemawiających przeciwko
rozpoznaniu sprawy przez siebie. Podniósł jedynie nieprawidłowe przekazanie mu
sprawy przez Sąd Okręgowy w Częstochowie. Jednak wystąpienie, o którym mowa
w art. 441 k.p.c., nie jest środkiem kontroli prawidłowości stosowania art. 200 § 14
k.p.c.
Autorytet sądownictwa rzeczywiście mógł ucierpieć na skutek wydania
nieprawidłowych postanowień o przekazaniu sprawy kolejno przez Sąd Rejonowy
w Częstochowie i Sąd Okręgowy w Częstochowie. Przede wszystkim jednak
autorytet ten ucierpiał na skutek podjętej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli
w Warszawie próby przekazania sprawy innemu sądowi mimo braku jakichkolwiek
przeszkód do rozpoczęcia procesu.
Dariusz Pawłyszcze
(G.G.)
III CO 241/26
3
[SOP]
