III CO 1025/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
29 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa MG. I B.C.
przeciwko Skarbowi Państwa-Prokuraturze Rejonowej w J.
o ochronę dóbr osobistych,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Legnicy
zarządzeniem z 13 sierpnia 2025 r., I C 658/25,
o przekazanie do innego sądu równorzędnego,
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu (art. 441 k.p.c).
III CO 1025/25
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 13 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Legnicy zwrócił się
na podstawie art.441 k.p.c. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie
sprawy I C 658/25 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu wskazując, że
wnieśli o to powodowie M.G. i B.C. w sprawie z ich powództwa przeciwko Skarbowi
Państwa Prokuraturze Rejonowej w J. o ochronę dóbr osobistych. W uzasadnieniu
tego orzeczenia Sąd Okręgowy podniósł, że powodowie wskazali w swoim
wniosku, że Sąd Okręgowy w Legnicy ma częste kontakty zawodowe z Prokuraturą
Rejonową w J., co stwarza ryzyko powstania nieformalnych relacji i uprzedzeń
środowiskowych, nawet nieintencjonalnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art.441 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli
wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na
społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Ustawa nie definiuje
zawartego w przytoczonym przepisie pojęcia ,,dobro wymiaru sprawiedliwości”;
niewątpliwe jednak należy je intepretować w kontekście wartości istotnych dla
systemu wymiaru sprawiedliwości z punktu widzenia jego zadań i celów oraz cech,
jakimi powinien się charakteryzować, do których należy, między innymi, sprawne,
bezstronne i skuteczne zapewnianie obywatelom ochrony prawnej. Przytoczony
art.441 k.p.c. stanowi odstępstwo od konstytucyjnie chronionego prawa obywatela
do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo
i rzeczowo sąd (art.45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), stąd powinien
być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością.
O przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu występuje sąd
właściwy do rozpoznania sprawy (art.441 § 2 k.p.c.), który w uzasadnieniu swojego
postanowienia jest zobligowany do wskazania, rzeczywiście występujących w danej
sprawie, okoliczności faktycznych, uzasadniających przedmiotowy wniosek, przez
osadzenie go w konkretnym kontekście społecznym. Powinien także przedstawić
własną ocenę prawną tego kontekstu, umożliwiającą Sądowi Najwyższemu
III CO 1025/25
3
ustalenie, czy istotnie zachodzą przesłanki do zastosowania w tej konkretnej
sprawie art.441 § 1 k.p.c.
Sąd Okręgowy w Legnicy nie uczynił zadość tej powinności, ograniczając się
do powtórzenia ustawowej formuły z art. 441 k.p.c., nie wypełniając jej żadną treścią
(nie stanowi tego przytoczenie fragmentu uzasadnienia projektu ustawy,
wprowadzającej ten przepis do systemu prawnego), stąd orzeczono, jak
w sentencji.
(A.D.)
[a.ł]
