Wyrok SN z 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98 - jak powołują go inne sądy

„… lub przynajmniej środkami uprawdopodobnienia, co do których skarżący powinien liczyć się z tym, że okażą się one nieprawdziwe (por. odpowiednio wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, niepubl. i z dnia 7 marca 2007 r., II CSK 493/06, niepubl., a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2017 r., I CSK 321/17, niepubl., w którym stwierdzono, że zawiadomienie …”

„… celów tego postępowania (porównaj także wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1967, II CR 328/67, nie publ., z dnia 11 lutego 1998 r., III CKN 355/97, OSNC 1998/9/149, z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, nie publ. i z dnia 7 marca 2007r., II CSK 493/06, nie publ.).”

„Choć zeznania złożone przez pozwaną w toku tamtego postępowania były dla powoda niekorzystne i obciążające, to jednak bezprawność działania pozwanej została wyłączona, albowiem działała ona w ramach porządku prawnego tj. zeznawała w określonej przepisami prawa karnego procesowego roli procesowej, mianowicie w charakterze świadka (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, LEX nr 51361).”

„W tym stanie rzeczy uzasadniona jest ocena, że podjęte w ramach obowiązującego porządku prawnego działanie pozwanego w postaci udzielenia informacji publicznej spełniało wymogi wyłączające jego bezprawność jako dokonane w granicach tego porządku, oparte na przytoczeniu prawdziwych faktów a przy tym rzeczowe, podjęte z należytą ostrożnością (wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, nie publ.).”

„… 1997 r., I PKN 287/97, OSNP 1998, nr 14, poz. 419, z dnia 11 lutego 1998 r., III CKN 355/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 149, z dnia 24 stycznia 2000 r., III CKN 553/98, niepubl., z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, niepubl, z dnia 9 maja 2000 r., IV CKN 31/00, niepubl., z dnia 21 października 2003 r., I PK 414/02, OSNP 2004, nr 20, poz. 344, z dnia 25 stycznia 2005 r., II PK 152/04, OSNP 2005, nr 17, poz. 266 …”

„… w rozumieniu art. 24 k.c. musi być dokonane w granicach okre- ślonych tym porządkiem prawnym, a zakresu tego pojęcia nie wyczerpuje działanie w ramach kompetencji; wyrok z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98 (LEX nr 51361), uznający, że działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porząd- kiem prawnym, to jest pozostawać w …”

„… w chronione dobra osobiste (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2000 r. III CKN 866/98 OSNC 2001/4/61 i z dnia 19 grudnia 2002 r. II CKN 167/01 LEX nr 75353 i z dnia 13 kwietnia 2000 r. III CKN 777/98).”

„Zasadnicze znaczenie dla oceny działania pozwanej ma ustalenie, czy składając zawiadomienie o popełnieniu przez powoda przestępstwa nie kierowała się złośliwością, chęcią dokuczenia lub innymi niskimi pobudkami (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. III CKN 777/98, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. I ACa 1264/17).”

„W takiej sytuacji zgłoszenie przez pozwanych zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa było więc działaniem w ramach obowiązującego porządku prawnego, gdyż jak wskazano wyżej, każdy ma prawo do tego by zgłaszać swoje podejrzenia o popełnianiu przestępstw lub wykroczeń wywołujących u niego szkodę (zob. np. wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, LEX nr 51361.”

„Nie może też wykraczać poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę w zakresie wyrażanych ocen (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. akt III CKN 777/98, LEX nr 51361).”

„Sąd Apelacyjny przychyla się do wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r. w sprawie III CKN 777/98 (LexPolonica nr 402164) poglądu, zgodnie z którym nieuzasadnione byłoby ograniczenie możliwości wyłączenia bezprawności działania polegającego na złożeniu zawiadomieniu o przestępstwie i wniosku o ściganie, jedynie do sytuacji, gdy sprawca zarzucanego przestępstwa zostanie prawomocnie skazany.”

„Nie ulega wątpliwości, że osoby składające zeznania w charakterze świadka działają w granicach prawa przede wszystkim wówczas, gdy zeznania te są zgodne z prawdą – takie stanowisko zajął też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r. III CKN 777/98.”

„Jedynie w sytuacji gdy przesłuchiwany w charakterze świadka świadomie przekazał informacje nieprawdziwe albo formułując oskarżenia kierował się złośliwością i chęcią dokuczenia, można mówić o bezprawnym naruszeniu dobra osobistego (por. wyrok SN z 13.4.2000 r., III CKN 777/98, Legalis).”

„… oceny, bądź używa sformułowań nieuzasadnionych przedmiotem i potrzebami postępowania sądowego, w którym przeprowadzony został dowód z jego zeznań (por. wyroki Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, Lex nr 51361, z dnia 25 kwietnia 1990 r., I CR 147/90, Lex nr 9026, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 marca 2018 r., I ACa 905/17, Lex nr 2558930 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w …”

„Jedynie w sytuacji gdy przesłuchiwany w charakterze świadka świadomie przekazał informacje nieprawdziwe, albo formułując oskarżenia kierował się złośliwością i chęcią dokuczenia można mówić o bezprawnym naruszeniu dobra osobistego (wyr. SN z 13.4.2000 r., III CKN 777/98, L.).”

„Nadto poza prawdziwością zarzutów badana jest też świadomość oraz cel działania osoby, w tym kierowanie się złośliwością i chęcią dokuczenia (por. wyrok SN z 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98).”

„Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. III CKN 777/98:,,Zawiadomienie organów ścigania i złożenie zeznań w charakterze świadka o popełnieniu przestępstwa groźby karalnej nie stanowi naruszenia dóbr osobistych oskarżonego wskutek jego uniewinnienia przez sąd.”

„… w rozumieniu art. 24 k.c. musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, a zakresu tego pojęcia nie wyczerpuje działanie w ramach kompetencji; wyrok z 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98 (LEX nr 51361), uznający, że działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie …”

„Nie może też wykraczać poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę w zakresie wyrażanych ocen (tak SN w wyroku z dnia 13.4.2000 r. w sprawie III CKN 777/98;”

„W wyroku z dnia 13 kwietnia 2000r. III CKN 777/98 Sąd Najwyższy stwierdził, że,,działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie z obowiązującymi przepisami, powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną.”

„W wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98 (LEX nr 51361), Sąd Najwyższy uznał, że działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, powinno być …”

„Słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, że nie ma podstaw do ograniczenia możliwości wyłączenia bezprawności działania, polegającego na złożeniu doniesienia karnego jedynie do takich sytuacji, gdy sprawca zarzucanego przestępstwa zostanie prawomocnie skazany (tak: cytowane przez Sąd pierwszej instancji Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98 oraz z dnia 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 587/10).”

„Nie zmienia to jednak faktu, że nawet wówczas działanie takie powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną, a w przypadku wyrażania ocen i realizacji prawa do krytyki nie powinno wykraczać poza niezbędną w tym zakresie potrzebę, wynikającą z realizowanych i podlegających ochronie prawnej celów (por. wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98).”

„Nawet wówczas jednak działanie takie powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością, a w przypadku wyrażania ocen i realizacji prawa do krytyki nie powinno wykraczać poza niezbędną w tym zakresie potrzebę, wynikającą z realizowanych i podlegających ochronie prawnej celów (por. wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98).”

„… nie naruszając społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i nie wykraczając poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98).”

„… (wyr. SN z 13.4.2000 r., III CKN 777/98, niepubl.).”

„Jednakże zawiadamiający może ponosić odpowiedzialność, jeśli świadomie przekazał informacje nieprawdziwe, albo formułując oskarżenia kierował się złośliwością i chęcią dokuczenia (wyr. SN z 13.4.2000 r., III CKN 777/98, OSNAPiUS 1999 nr 6, poz. 197).”

„W takiej sytuacji zawiadamiający może ponosić odpowiedzialność, tylko jeśli świadomie przekazał informacje nieprawdziwe, albo formułując oskarżenia kierował się złośliwością i chęcią dokuczenia (wyr. SN z 13.4.2000 r., III CKN 777/98, Legalis).”

„Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. akt III CKN 777/98 (LEX nr 51361), w treści którego stwierdzono, że złożenie doniesienia do organów ścigania jako działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego wyłącza bezprawność działań naruszających dobra …”

„… r., V CSK 479/15, LEX nr 2053648 oraz cytowane w nim wyroki S.N.: z dnia 6 grudnia 1967, II CR 328/67, nie publ., z dnia 11 lutego 1998 r., III CKN 355/97, OSNC 1998/9/149, z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, nie publ. i z dnia 7 marca 2007 r., II CSK 493/06, nie publ. a poza tym S.A. w Białymstoku w wyroku z dnia 18 maja 2016 r., I A Ca 54/16, LEX nr 2057783).”

„Nieuzasadnione byłoby ograniczenie możliwości wyłączenia bezprawności działania polegającego na złożeniu doniesienia karnego i wniosku o ściganie jedynie do sytuacji, gdy sprawca zarzucanego przestępstwa zostanie prawomocnie skazany (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. akt III CKN 777/98, Lex nr 51361).”

„Natomiast w wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r. (III CKN 777/98, nie publikowany) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest …”

„… (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000r. z uzasadnieniem, III CKN 777/98, nie publ.).”

„Orzecznictwo przede wszystkim kładzie nacisk na to, że składanie zeznań w charakterze świadka jest działaniem w ramach porządku prawnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r. III CKN 777/98, LEX nr 51361, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2010 r., VI ACa 464/10 LEX nr 110917).”

„Nie zmienia to faktu, że nawet wówczas jednak działanie takie powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną, a w przypadku wyrażania ocen i realizacji prawa do krytyki nie powinno wykraczać poza niezbędną w tym zakresie potrzebę, wynikającą z realizowanych i podlegających ochronie prawnej celów (por. wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98).”

„W wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r., (III CKN 777/98, LEX nr 51361) Sąd Najwyższy uznał, że działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać …”

„… przy czym naruszenie dobrego imienia następuje w razie wykazania, że formułujący oskarżenie kierował się złośliwością i chęcią dokuczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, publ. L.), a prawo do składania wniosków i skarg w interesie własnym do organów władzy przewiduje art. 63 Konstytucji RP.”

„Sąd Okręgowy powołał się na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 roku, III CKN 777/98, Lex 51361).”

„Sąd I instancji powołał pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r. (sygn. akt III CKN 777/98, LEX nr 51361), iż działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie z …”

„W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13.04.2000 r. (III CKN 777/98, LEX nr 51361) podkreślono jednak, iż „Działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie z obowiązującymi przepisami, powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną.”

„Działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie z obowiązującymi przepisami, powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 roku, sygn. akt III CKN 777/98, LEX nr 51361).”

„Nie jest też działaniem bezprawnym zawiadomienie organów ścigania o popełnieniu przestępstwa (wyrok SN z 26.3.1998 r., I PKN 573/97, OSN 1999, Nr 6, poz. 197), jednak zawiadamiający może ponosić odpowiedzialność, jeśli świadomie przekazał informacje nieprawdziwe, albo formułując oskarżenia kierował się złośliwością i chęcią dokuczenia (wyrok SN z 13.4.2000 r., III CKN 777/98, Legalis).”

„… bezprawności z powodu działania w ramach porządku prawnego nie wchodzi w rachubę gdy wykracza poza granice, jakie porządek ten zakreśla (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 13 kwietnia 2000 roku, III CKN 777/98), jak też, że działanie owo musi pozostawać w zgodzie z obowiązującymi przepisami, powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną.”

„Nie może też wykraczać poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę w zakresie wyrażanych ocen (patrz SN z 13 IV 2000 r. III CKN 777/98, z 25 IV 1990 r. I CR 147/90).”