III CBO 6/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
23 października 2025 r.
SSN Joanna Lemańska
(przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Małgorzata Bednarek
SSN Antoni Bojańczyk
SSN Tomasz Przesławski
SSN Adam Redzik
SSN Adam Roch
SSN Robert Stefanicki
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 października 2025 r. w Warszawie
odwołania M.D.
od postanowienia Sądu Najwyższego z 14 listopada 2024 r. wydanego w sprawie
III CB 75/23 z wniosku M.D.
o zbadanie spełnienia przez SSN Dariusza Pawłyszcze wymogów niezawisłości i
bezstronności w sprawie I CSK 5845/22
z powództwa M.D.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę
oddala odwołanie.
Joanna Lemańska
Małgorzata Bednarek
Antoni Bojańczyk
Tomasz Przesławski
Adam Roch
Adam Redzik
zd. odr.
Robert Stefanicki
III CBO 6/24
2
(R.N.)
UZASADNIENIE
M.D., strona postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym o
sygnaturze I CSK 5845/22 (dalej: Skarżąca), pismem z 11 grudnia 2023 r., na
podstawie art. 29 § 6 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst
jedn. Dz.U. 2024, poz. 622; dalej: u.SN.), wniosła o stwierdzenie, że sędzia Sądu
Najwyższego Dariusz Pawłyszcze (dalej: sędzia objęty wnioskiem), wyznaczony do
rozpoznania sprawy z jej udziałem o sygn. I CSK 5845/22, nie spełnia wymogów
niezawisłości i bezstronności.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że sędzia objęty wnioskiem
został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej
procedurze, a mianowicie na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa,
ukształtowanej w składzie i trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3; dalej również: ustawa nowelizująca). W uzasadnieniu
wniosku Skarżąca przywołała także okoliczność pełnienia przez sędziego objętego
wnioskiem, przed powołaniem go na sędziego Sądu Najwyższego, funkcji
Dyrektora Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych
w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz funkcji Dyrektora Krajowej Szkoły
Sądownictwa i Prokuratury, podczas sprawowania której w jednym z wystąpień
przedstawił on pogląd, że uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA 1-
4110-1/20, jest bezprawna. Jako dowody w rozumieniu art. 29 § 9 pkt 2 u.SN
Skarżąca przedstawiła także uchwałę wydaną przez Stowarzyszenie Sędziów
Polskich „lustitia”, z której wynika, że sędzia objęty wnioskiem przed powołaniem na
sędziego Sądu Najwyższego miał prowadzić działania o charakterze
dyscyplinującym w stosunku do dwóch przewodniczących wydziałów Sądu
Okręgowego w Radomiu oraz uchwałę Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów
Apelacji Krakowskiej, w której kwestionowano kompetencje sędziego objętego
wnioskiem do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego oraz podkreślano jego
udział w „procesie ograniczania niezależności sądów i destabilizacji wymiaru
III CBO 6/24
3
sprawiedliwości”. Odnosząc się do postępowania sędziego objętego wnioskiem po
powołaniu go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w rozumieniu art.
29 § 5 u.SN, Skarżąca przywołała wydanie przez sędziego objętego wnioskiem
trzech niekorzystnych dla konsumentów wyroków w tzw. sprawach frankowych,
w których wskazano m.in., że niektóre tezy wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii
Europejskiej (dalej: TSUE) nie mają podstawy w dyrektywach dotyczących ochrony
konsumenta i w konsekwencji odmówiono ich zastosowania. Zdaniem Skarżącej,
sędzia objęty wnioskiem przekroczył w ten sposób swoje kompetencje, dokonując
interpretacji prawa europejskiego odmiennej od przyjętej przez TSUE. W związku
z tym, że Skarżącej w sprawie rozpoznawanej przez sędziego objętego wnioskiem
przysługuje status konsumenta, zachodzą w jej ocenie wątpliwości co do tego, czy
sędzia objęty wnioskiem będzie orzekał w sprawie w sposób niezawisły
i bezstronny.
W oświadczeniu, złożonym w trybie przewidzianym w art. 29 § 15 u.SN,
sędzia objęty wnioskiem wskazał, że orzekanie przez niego w sprawach kredytów
indeksowanych kursem CHF, takich jak sprawa z udziałem Skarżącej, nie może
prowadzić do jego wyłączenia. Dopuszczenie takiej możliwości oznaczałoby
przyznanie stronie uprawnienia do wyłączenia od orzekania w sprawie sędziów
reprezentujących określone stanowisko prawne i w ten sposób zapewniałoby
rozpoznanie sprawy przez sędziego podzielającego poglądy strony. Zdaniem
sędziego objętego wnioskiem, niewskazanie, w jaki sposób przedstawione
okoliczności mogą wpływać na wynik sprawy Skarżącej, przesądza o konieczności
odrzucenia wniosku. Na wypadek, gdyby wniosek nie został odrzucony, sędzia
objęty wnioskiem podniósł, że był uprawniony do uznania uchwały Sądu
Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. za „bezprawną” z tego względu, że jej
niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20
kwietnia 2020 r., U 2/20. Z kolei w przedmiocie podjętych przez niego czynności
względem sędziów Sądu Okręgowego w Radomiu wskazał, że działał w ramach
swoich kompetencji, nakazując zbadanie zgodności z prawem aktywności sędziów,
a w razie stwierdzenia niezgodności - odwołanie ich z funkcji. Odnosząc się do
zarzutu bazującego na wydanej przez Zgromadzenie Przedstawicieli Sędziów
III CBO 6/24
4
Apelacji Krakowskiej uchwale, powołał się na działanie w ramach kompetencji
Dyrektora Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych.
Postanowieniem z 14 listopada 2024 r., III CB 75/23, Sąd Najwyższy oddalił
wniosek, uznając go za bezzasadny na podstawie art. 29 § 17 u.SN.
Sąd Najwyższy wskazał, że przywoływane przez Skarżącą okoliczności
związane z pełnieniem przez sędziego objętego wnioskiem funkcji Dyrektora
Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych
w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa
i Prokuratury nie stanowią okoliczności towarzyszących powołaniu w rozumieniu
art. 29 § 5 u.SN. Nie można przy tym uznać, że zajmowanie wymienionych
stanowisk i sposób sprawowania funkcji mogłyby w jakikolwiek sposób sprawić, że
sędzia objęty wnioskiem nie będzie niezawisły i bezstronny w sprawie toczącej się
z udziałem Skarżącej.
Odnosząc się do okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego objętego
wnioskiem na sędziego Sądu Najwyższego, Sąd Najwyższy podkreślił, że Skarżąca
nie wskazała indywidualnych okoliczności powołania sędziego objętego wnioskiem,
lecz zarzuciła systemową nieprawidłowość powoływania sędziów, której upatruje
w ukształtowaniu Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie ustawy z 8 grudnia
2017 r. Sformułowane w ten sposób zarzuty, zdaniem Sądu Najwyższego, nie
mogły odnieść skutku w postępowaniu toczącym się na podstawie art.
29 § 5 i n. u.SN, gdyż celem przewidzianej tam instytucji nie jest umożliwienie
kwestionowania przewidzianego przez ustawodawcę systemu powoływania
sędziów, ale ocena indywidualnych okoliczności dotyczących powołania
konkretnego sędziego oraz jego zachowania po powołaniu, przy czym ocena ta
powinna nastąpić w kontekście konkretnej sprawy.
Przechodząc do przywoływanych przez Skarżącą okoliczności postępowania
sędziego objętego wnioskiem po jego powołaniu, Sąd Najwyższy wskazał, że
wydanie trzech orzeczeń, w których zakwestionowano wykładnię unijnej dyrektywy
dotyczącej ochrony konsumenta dokonanej przez TSUE, nie świadczy o braku
niezawisłości i bezstronności sędziego objętego wnioskiem. O braku niezawisłości
można by mówić dopiero wtedy, gdy sędziemu możliwe byłoby postawienie zarzutu,
że przy rozstrzyganiu sprawy uległ naciskom z zewnątrz, w tym naciskom
III CBO 6/24
5
politycznym, lub nie zachował bezstronności względem uczestników postępowania.
W niniejszej sprawie zdaniem Sądu Najwyższego, nie było jednak podstaw, by
uznać, że sędzia objęty wnioskiem wydał przywoływane orzeczenia, ulegając
czyimś naciskom bądź będąc szczególnie przychylnym jednej ze stron
postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił zarazem, że Skarżąca nie przedstawiła
żadnych dowodów pozwalających wyciągnąć taki wniosek. W konsekwencji,
w ocenie Sądu Najwyższego, nie było podstaw do stwierdzenia, by zachodziło
ryzyko, że sędzia objęty wnioskiem nie zachowa niezawisłości i bezstronności
w orzekaniu w sprawie Skarżącej.
Skarżąca wniosła odwołanie od postanowienia Sądu Najwyższego z 14
listopada 2024 r., domagając się jego zmiany poprzez stwierdzenie, że sędzia
objęty wnioskiem nie spełnia w sprawie I CSK 5845/22 wymogów niezawisłości
i bezstronności sędziowskiej i wyłączenie go od rozpoznania tej sprawy.
W uzasadnieniu odwołania Skarżąca wskazała w pierwszej kolejności na
zachodzące w jej ocenie istotne wątpliwości odnośnie do składu Sądu, wydającego
zaskarżone postanowienie, z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa
w rozumieniu art. 379 pkt 4 w zw. z art. 39821 k.p.c. Skarżąca wskazała, że wszyscy
sędziowie podpisani pod rozstrzygnięciem zostali powołani na urząd sędziego Sądu
Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy
o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Jednocześnie
Skarżąca podniosła, że podczas przewlekającego się okresu rozpoznania wniosku
zmianie ulegał wylosowany uprzednio skład Sądu, bez powiadomienia o tym strony.
W rezultacie, w składzie Sądu pozostały wyłącznie osoby powołane na urząd
sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Skarżąca podkreśliła zarazem,
że wszystkie te osoby znajdują się w takiej samej sytuacji prawnej, jak sędzia
objęty wnioskiem, którego status zakwestionowano we wniosku. Powinny być
zatem wyłączone od rozpoznania tej sprawy, zgodnie z zasadą nemo iudex idoneus
in propria causa.
III CBO 6/24
6
Skarżąca podtrzymała przy tym twierdzenie, że w jej ocenie sędzia objęty
wnioskiem nie daje gwarancji zachowania standardów niezawisłości i bezstronności
przy rozpoznaniu sprawy o sygn. I CSK 5845/22.
Zdaniem Skarżącej, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia
zbagatelizowano okoliczności związane z pełnieniem przez sędziego objętego
wnioskiem wysokich funkcji z nominacji […]: Dyrektora Departamentu Kadr i
Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości
oraz Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, Tymczasem, jak
wskazała Skarżąca, już wówczas sędzia objęty wnioskiem w jej ocenie dał się
poznać jako gorliwy wykonawca tzw. „reformy” wymiaru sprawiedliwości
przeprowadzanej przez tego ministra. Wyraził m.in. pogląd, że uchwała
połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. jest bezprawna oraz
inicjował represje wobec sędziów sprzeciwiających się działaniom destabilizującym
wymiar sprawiedliwości i dezorganizującym pracę sądów (zob. dokumenty
dołączone do wniosku).
Odnosząc się do okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego objętego
wnioskiem na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, Skarżąca podkreśliła, że
w tym zakresie oprócz systemowej nieprawidłowości powołania w swoim wniosku
przytoczyła również indywidualne okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego
objętego wnioskiem. Skarżąca wskazała, że skoro kompetencje merytoryczne
sędziego objętego wnioskiem, jako sędziego Sądu Okręgowego były nisko
oceniane (co miało wynikać ze stanowiska sędziów apelacji krakowskiej
dołączonego do wniosku), to w jej ocenie wydaje się oczywiste, że powołanie na
stanowisko sędziego Sądu Najwyższego było swoistą nagrodą za uprzednią
działalność sędziego objętego wnioskiem jako współpracownika […].
Zdaniem Skarżącej, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia
zbagatelizowano również wydawanie przez sędziego objętego wnioskiem orzeczeń,
w których zakwestionowano dokonaną przez TSUE wykładnię unijnej dyrektywy
dotyczącej ochrony konsumenta, co zdaniem Skarżącej stanowi oczywiste
przekroczenie kompetencji sędziego.
III CBO 6/24
7
W rezultacie, w ocenie Skarżącej, postawa i poglądy sędziego objętego
wnioskiem uzasadniają przekonanie, że nie będzie on orzekał sprawie o sygn.
I CSK 5845/22, dotyczącej ochrony konsumenta, w sposób niezawisły i bezstronny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wadliwość konstrukcyjną
samego odwołania, polegającą na braku sformułowania i wyodrębnienia w petitum
odwołania zwięzłych zarzutów odnoszących się do zaskarżonego orzeczenia. Nie
jest przy tym rolą Sądu Najwyższego doszukiwanie się zarzutów odwołania
w uzasadnieniu tego środka prawnego.
Przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania, niezbędne jest również
odniesienie się do podniesionej przez Skarżącą argumentacji, wskazującej na
wadliwość składu orzekającego, w którym wydano zaskarżone postanowienie Sądu
Najwyższego z 14 listopada 2024 r. Lektura uzasadnienia odwołania prowadzi do
konkluzji, że w oparciu o treść uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej
oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20,
Skarżąca przyjęła a priori generalne założenie, że udział każdego sędziego Sądu
Najwyższego w składzie sądu, powołanego w postępowaniu z udziałem Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy nowelizującej z 8 dnia
grudnia 2017 r., zawsze skutkuje niezgodnością składu sądu z przepisami prawa
w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Z tą argumentacją nie sposób się zgodzić.
Zaprezentowany przez Skarżącą pogląd nie uwzględnia bowiem obowiązującego
porządku konstytucyjnego. Podkreślenia bowiem wymaga, że wyrokiem Trybunału
Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, przedmiotowa uchwała składu
połączonych Izb - Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23
stycznia 2020 r. utraciła moc obowiązującą. W świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji nie
można podzielić tezy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020
r., U 2/20, jest tzw. wyrokiem nieistniejącym (podobnie: postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. IV KO 86/21, LEX nr 3251718;
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2025 r., III KS 45/24, LEX nr
III CBO 6/24
8
3841349). Żaden organ państwa nie ma kompetencji do oceny, czy orzeczenie
Trybunału Konstytucyjnego zostało wydane we właściwym składzie
i z zachowaniem określonej w przepisach prawa procedury, a tym samym – czy
można mu przypisać walor ostateczności i mocy powszechnie obowiązującej. Nie
ma w obowiązującym w Polsce systemie prawnym podstaw normatywnych do
podjęcia przez jakikolwiek podmiot prób rozważania i ewentualnego uznania, że
podjęte działania legislacyjne doprowadziły do systemowej utraty przez TK jego
konstytucyjnego charakteru w odniesieniu do nieprawidłowej obsady bądź
właściwości związanych z niezależnością i niezawisłością sędziów TK.
W konsekwencji, w świetle ostatecznych i mających moc powszechnie
obowiązującą orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP)
oraz jednoznacznej treści art. 29 § 1-3 u.S.N., brak jest normatywnych podstaw do
podważania konstytucyjnego umocowania KRS ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania
zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności
i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach
przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na
podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ (tak też m.in. Sąd Najwyższy
w postanowieniu z 28 lutego 2023 r., III CB 13/23).
Wymaga również podkreślenia, że żaden przepis prawa nie nakłada na Sąd
Najwyższy obowiązku powiadomienia strony o składzie wyznaczonym do
rozpoznania wniosku strony, złożonego w trybie art. 29 § 5 i n. u.SN.
Przechodząc do meritum odwołania, wskazać należy, że wbrew zarzutom
Skarżącej, Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu w sposób należyty
odniósł się do okoliczności związanych z pełnieniem funkcji Dyrektora
Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych
w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa
i Prokuratury, wskazując, że okoliczności te nie stanowią okoliczności
towarzyszących powołaniu w rozumieniu art. 29 § 5 u.SN.
Z powyższą oceną prawną Sądu Najwyższego, dokonaną w uzasadnieniu
zaskarżonego orzeczenia, należy się zgodzić. Przez okoliczności towarzyszące
powołaniu w rozumieniu art. 29 § 5 u.SN. należy bowiem rozumieć co do zasady
III CBO 6/24
9
okoliczności bezpośrednio towarzyszące procesowi nominacyjnemu danego
sędziego, a nie wszystkie okoliczności poprzedzające to zdarzenie. Należy również
podkreślić, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest centralnym
organem władzy publicznej, niezależnym od Ministra Sprawiedliwości,
a podlegający mu jedynie w ramach nadzoru w zakresie zgodności działania Szkoły
z przepisami ustawowymi i statutem. Zgodnie z art. 12 ust. 3-4 ustawy z dnia 23
stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (tekst jedn. Dz.U.
2022, poz. 217, 2695) funkcję dyrektora KSSiP może pełnić sędzia (i taka też była
dotychczasowa praktyka). Skoro zatem sędzia pełni funkcję publiczną na podstawie
normy ustawowej zezwalającej mu na to, nie można czynić mu w tym zakresie
żadnego zarzutu. Podobnie wygląda sytuacja w odniesieniu do funkcji Dyrektora
Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych
w Ministerstwie Sprawiedliwości. Nie tylko tę funkcję, lecz także stanowiska
sekretarza stanu odpowiadającego za wymiar sprawiedliwości zawsze pełniły
i nadal pełnią osoby będące sędziami. Gdyby przyjąć tok rozumowania Skarżącej,
przyjęcie prawnie dozwolonej dla sędziów funkcji publicznej trwale pozbawiałoby
takich sędziów możliwości nie tylko jakiegokolwiek awansu zawodowego, ale
w ogóle orzekania, co jest absurdalnym założeniem.
Niezależnie od powyższych uwag, w niniejszej sprawie Skarżąca nie podjęła
nawet próby wykazania możliwości wpływu przytoczonych przez nią okoliczności
dotyczących sędziego objętego wnioskiem na wynik sprawy kasacyjnej o sygn.
I CSK 5845/22, do rozpoznania której został on wyznaczony.
W tym kontekście wymaga jednocześnie wyjaśnienia, że w postanowieniu
z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22, Sąd Najwyższy trafnie zauważył, że skoro
w założeniu ustawodawcy wniosek w trybie art. 29 § 5 i n. u.SN ma zmierzać do
stwierdzenia niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów
(naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie, należy
stwierdzić, iż nie wystarczy przytoczenie okoliczności towarzyszących powołaniu
danego sędziego Sądu Najwyższego (w tym ewentualnych wadliwości procedury
nominacyjnej) i jego postępowania po powołaniu (w szczególności czynności
jurysdykcyjnych, prejurysdykcyjnych, oświadczeń i wypowiedzi w sferze publicznej
czy innej działalności publicznej), które mogą wywoływać uzasadnione wątpliwości
III CBO 6/24
10
co do spełnienia przezeń wymagań niezawisłości i bezstronności, ale konieczne
jest także wskazanie okoliczności świadczących o tym, że deficyt ten może
oddziaływać na wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności
dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Oznacza to w istocie, że
przedmiotem badania w trybie art. 29 § 5 u.SN jest dochowanie „wymogów”
(standardu) niezawisłości i bezstronności w kontekście konkretnej sprawy w tym
sensie, iż ewentualne deficyty niezawisłości i bezstronności mogą oddziaływać na
wynik tej sprawy. Ścisły związek badania z konkretną sprawą potwierdza to, że
powinno ono uwzględniać okoliczności dotyczące uprawnionego oraz charakteru
sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22).
Odnosząc się do dalszych zarzutów Skarżącej, wskazać należy, że nie jest
rolą Sądu Najwyższego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem strony,
złożonym w trybie art. 29 § 5 u.SN, ocena kompetencji merytorycznych sędziego
objętego wnioskiem, czego domaga się w istocie Skarżąca. Tego rodzaju ocena
wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie. Ani subiektywne
przekonanie Skarżącej o niskim poziomie przygotowania merytorycznego sędziego
objętego wnioskiem, ani stanowisko sędziów apelacji krakowskiej, na które
powołuje się Skarżąca, nie pozwala jednocześnie na stwierdzenie istnienia
jakichkolwiek okoliczności, choćby uprawdopodabniających tezę, że w ramach
procedury powołania sędziego objętego wnioskiem brano pod uwagę argumenty
pozamerytoryczne, które obecnie mogłyby w jakikolwiek sposób rzutować na
niezawisłość i bezstronność tego sędziego.
Słusznie jednocześnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu zaskarżonego
orzeczenia wskazał, że wydanie trzech orzeczeń, w których zakwestionowano
wykładnię unijnej dyrektywy dotyczącej ochrony konsumenta dokonanej przez
TSUE, nie świadczy o braku niezawisłości i bezstronności sędziego objętego
wnioskiem. O braku niezawisłości można by mówić dopiero wtedy, gdy sędziemu
możliwe byłoby postawienie zarzutu, że przy rozstrzyganiu sprawy uległ naciskom
z zewnątrz, w tym naciskom politycznym, lub nie zachował bezstronności
względem uczestników postępowania. Sąd Najwyższy w zaskarżonym
postanowieniu trafnie przy tym zwrócił uwagę, że w analizowanej sprawie nie było
jednak podstaw, by uznać, że sędzia objęty wnioskiem wydał przywoływane
III CBO 6/24
11
orzeczenia, ulegając czyimś naciskom bądź będąc szczególnie przychylnym jednej
ze stron postępowania. Zasiadanie w składzie sądu, który wyraził w orzeczeniu
określony pogląd prawny, choćby sprzeczny z przeważającym w orzecznictwie czy
doktrynie, nie może świadczyć o braku bezstronności takiego sędziego.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że przyjęcie ogólnego założenia, że
sam fakt, że sędzia orzekał już w danej kategorii spraw (w tym przypadku w tzw.
sprawach frankowych) powoduje z definicji, że nie jest on bezstronny i obiektywny
oraz zobowiązuje go do wyłączenia się „z góry” od rozpoznania każdej podobnej do
omawianej sprawy, prowadzi do konsekwencji szkodliwych zarówno z punktu
widzenia sprawności i wydolności wymiaru sprawiedliwości, jak i szeroko
pojmowanego interesu publicznego. Mogłoby też prowadzić do naruszenia
przewidzianego w art. 45 Konstytucji prawa obywatela do sądu.
Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego, obawa Skarżącej, że sędzia
objęty wnioskiem nie będzie w stanie zachować niezawisłości i bezstronności przy
rozpoznawaniu sprawy kasacyjnej z jej udziałem, nie jest obiektywnie uzasadniona.
Skutkowało to koniecznością oddalenia odwołania.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c.
w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 u.SN, orzekł jak w sentencji.
Adam Roch
Joanna Lemańska
Tomasz Przesławski
Adam Redzik
zd. odr.
Robert Stefanicki
Małgorzata Bednarek
Antoni Bojańczyk
(R.N.)
[a.ł]
