II ZOW 75/22
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 lutego 2026 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący)
SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca)
Ławnik SN Radosław Jeż
Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Brzezińska
w sprawie obwinionego prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] X. Y., na
rozprawie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 5 lutego 2026 r., w
przedmiocie odwołania Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora
Generalnego dla […] okręgu regionalnego od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego
przy Prokuratorze Generalnym z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt […]
na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r.
Prawo o prokuraturze (dalej powoływana jako: ustawa Prawo o prokuraturze)
postanowił:
odwołanie Zastępcy
Generalnego dla […]
rozpoznania.
Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora
okręgu regionalnego pozostawić bez
Tomasz Demendecki Paweł Wojciechowski Radosław Jeż
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] X. Y. został obwiniony o to, że:
w dniu 28 listopada 2019 roku w [...], będąc prokuratorem Prokuratury
Okręgowej w [...], uchybił godności urzędu poprzez naruszenie obowiązków
określonych w § 2 pkt 2 Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Prokuratorów przyjętego w
dniu 12 grudnia 2017 roku przez Krajową Radę Prokuratorów w związku ze
sporządzeniem pisma z dnia 28 listopada 2019 roku skierowanego do Prokuratora
II ZOW 75/22
2
Okręgowego w [...], w którym w sposób nieuprawniony ocenił decyzję Naczelnika I
Wydziału Śledczego Prokuratury Okręgowej w [...] - prokuratora R. G. o
zarejestrowaniu przekazanego przez Prokuraturę Regionalną w P. do dalszego
prowadzenia, postępowania o sygn. […] Prokuratury Okręgowej w P. w rejestrze
„Ko” Wydziału I Śledczego, stwierdzając bezpodstawnie, że niezarejestrowanie
powyższej sprawy, należącej do kategorii spraw długotrwałych, w repertorium „Ds.”
na celu miało niewykazanie jej w półrocznym sprawozdaniu statystycznym, a przez
to, że prokurator R. G. naruszył § 36 Zarządzenia Nr 48/15 Prokuratora
Generalnego z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie organizacji i zakresu działania
sekretariatów oraz innych działów administracji w powszechnych jednostkach
organizacyjnych prokuratury, co było niezgodne z prawdą, tj. o przewinienie
dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze.
Orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia
19 maja 2022 r., sygn. akt […]:
I. uniewinniono obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu;
II. na podstawie art. 166 ustawy z Prawo o prokuraturze kosztami
postępowania obciążono Skarb Państwa.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł Zastępca Rzecznika
Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego, który
zaskarżył je w całości na niekorzyść obwinionego, podnosząc:
- obrazę przepisów postępowania karnego mającą wpływ na treść
orzeczenia, tj. art. 7 i 92 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze,
poprzez całkowicie dowolną i jednostronną ocenę materiału dowodowego, bez
uwzględnienia przy wydawaniu orzeczenia wszystkich przeprowadzonych w
sprawie dowodów istotnych z punktu widzenia odpowiedzialności obwinionego, bez
uwzględnienia przy wydawaniu orzeczenia wskazań wiedzy i doświadczenia
życiowego, co skutkowało uznaniem zeznań R. G., M. C. i J. K., w zakresie intencji
przyświecającej obwinionemu podczas sporządzania oświadczenia, jako
niewiarygodnych, oparciu ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień obwinionego
i w konsekwencji uniewinnieniu X. Y. od popełnienia zarzucanego mu wnioskiem o
II ZOW 75/22
3
rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przewinienia dyscyplinarnego z art. 137 § 1 pkt
5 ustawy Prawo o prokuraturze;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego
orzeczenia mający wpływ na jego treść, polegający na wyrażeniu poglądu, że
dowody ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności nie są
wystarczające do uznania za udowodniony faktu popełnienia przez X. Y.
przewinienia dyscyplinarnego z w art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze,
podczas gdy dowody te i wynikające z nich ustalenia prowadzą do wniosku, że
obwiniony dopuścił się zarzucanego mu deliktu dyscyplinarnego polegającego na
uchybieniu godności urzędu w związku ze sporządzeniem pisma z dnia 28
listopada 2019 r.
Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego
orzeczenia poprzez uznanie obwinionego za winnego czynu opisanego we wniosku
o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego
w art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze i wymierzenie mu za ten delikt
dyscyplinarny kary dyscyplinarnej nagany.
Pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)
Rzecznik Dyscyplinarny Prokuratora Generalnego cofnął odwołanie wywiedzione
przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...]
okręgu regionalnego.
Pismem z dnia 28 stycznia 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu
regionalnego poparła stanowisko Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora
Generalnego o cofnięciu odwołania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Odwołanie wywiedzione przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego
Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego należało pozostawić bez
rozpoznania wobec skutecznego jego cofnięcia.
Odnotowania wymaga, iż k.p.k. nie zawiera przepisu, który ustanawiałby
regułę w kwestii odwołalności czynności procesowych stron. Sąd Najwyższy
II ZOW 75/22
4
aprobuje natomiast pogląd, że oświadczenia woli uczestników procesu mogą być
cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie wprowadza ograniczenia w tej
mierze lub nie występują okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności (zob.
S. Śliwiński, Proces karny przed sądem powszechnym. Zasady ogólne, Warszawa
1948, s. 430, W. Daszkiewicz, Proces karny. Część ogólna, Poznań 1996, s. 237, I.
Nowikowski, Zagadnienie odwołalności czynności stron w projekcie kodeksu
postępowania karnego, w: T. Bojarski, E. Skrętowicz (red.), Problemy reformy
prawa karnego, Lublin 1993, s. 322 – 323, B. Janusz – Pohl, w: P. Wiliński (red.),
Polski proces karny, Warszawa 2020, s. 184 – 187).
Trafnie w literaturze wskazuje się bowiem, że ,,brak w k.p.k. przepisu
ogólnego, przewidującego regułę odwołalności, nie jest przeszkodą do przyjęcia
owej reguły w odniesieniu do czynności procesowych stron, polegających na
składaniu oświadczeń woli. Kwestię odwołalności tych czynności należy łączyć z
fakultatywnością jej dokonania przez stronę. Tylko w sytuacji, gdy uczestnik
procesu korzysta z autonomii woli w zakresie podjęcia decyzji odnośnie do
dokonania czynności, jest on władny uchylić się od skutków czynności, bowiem do
jej przedsięwzięcia nie był zobligowany przez prawo procesowe. Jeżeli dokonanie
czynności przez stronę byłoby w konkretnej sytuacji obligatoryjne, to wówczas w
zasadzie nie byłoby możliwości cofnięcia czynności” (zob. I Nowikowski,
Odwoływalność czynności procesowych stron w polskim procesie karnym, Lublin
2001, s. 57).
W realiach niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż stosowane odpowiednio -
mocą art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze - w postępowaniu dyscyplinarnym
dotyczącym prokuratorów przepisy k.p.k. zawierają unormowanie art. 431 k.p.k.
zezwalające na cofnięcie środka odwoławczego. Przepis art. 432 k.p.k. podaje
natomiast przeszkody do skutecznego cofnięcia środka odwoławczego (art.439
k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.).
Zważywszy, iż pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. Rzecznik Dyscyplinarny
Prokuratora Generalnego na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. cofnął odwołanie
wywiedzione przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego
dla [...] okręgu regionalnego, co zostało jednocześnie poparte przez Zastępcę
II ZOW 75/22
5
Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego,
powyższa dopuszczalna czynność procesowa, przy jednoczesnym niestwierdzeniu
przyczyn wymienionych w art. 439 k.p.k. i w art. 440 k.p.k., skutkowała
rozstrzygnięciem jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[M. T.]
[r.g.]
Tomasz Demendecki Paweł Wojciechowski Radosław Jeż
