II ZOW 50/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 4 września 2025 r.
SSN Marek Siwek (przewodniczący)
SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca)
Ławnik SN Marek Molczyk
Protokolant Kamila Zacharz
przy udziale obwinionej prokurator X. Y. oraz Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego
Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego - prokuratora Sławomira
Zajlera
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na rozprawie w dniu 4 września 2025 r.
w sprawie X. Y. – prokurator Prokuratury Okręgowej w W.
obwinionej o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy z
dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1247 t.j.)
w związku z odwołaniami Prokuratora Generalnego i Zastępcy Rzecznika
Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego od
orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 16 maja
2024 r., sygn. akt […]
na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze
orzeka:
1. zmienia zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że X. Y. uznaje
za winną tego, że w dniu 8 grudnia 2021 roku na peronie stacji
kolejowej w G. znajdowała się w stanie nietrzeźwości wynoszącym
II ZOW 50/24
2
1,20 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, na skutek czego
zachowywała się niezbornie i nie utrzymywała równowagi, co
wyrażało się w tym, że poruszała się niepewnym i chwiejnym
krokiem, słaniała się i przytrzymywała ogrodzenia oraz ściany
budynku, a także siadała na chodniku peronu, czym uchybiła
godności urzędu tj. czynu z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o
prokuraturze i za ten czyn na podstawie art. 142 § 1 pkt 1 tej ustawy
wymierza jej karę upomnienia;
2. w pozostałej części zaskarżone orzeczenie utrzymuje w
mocy;
3. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb
Państwa.
Marek Molczyk Marek Siwek Maria Szczepaniec
[r.g.]
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] – X. Y. została obwiniona o to, że 8
grudnia 2021 r. na peronie stacji kolejowej w G., znajdowała się w stanie
nietrzeźwości wynoszącym 1,20 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, na skutek
czego zachowywała się niezbornie i nie utrzymywała równowagi, co wyrażało się w
tym, że poruszała się niepewnym i chwiejnym krokiem, słaniała się i przytrzymywała
ogrodzenia oraz ściany budynku, a także siadała na chodniku peronu, a następnie z
powodu zbyt późnego wysiadania z pociągu relacji W.-G., na stacji w G., oraz stanu
upojenia alkoholowego, spowodowała zablokowanie ręki w drzwiach pociągu, który
rozpoczął odjazd, na skutek czego upadła na torowisko, którym to zachowaniem
uchybiła godności urzędu, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy
z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1247 t.j. –
II ZOW 50/24
3
dalej powoływana jako: „ustawa Prawo o prokuraturze”) (postanowienie o
przedstawieniu zarzutu – k. 381-381v akt dołączonych o sygn. [...]).
Orzeczeniem z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt [...], Sąd Dyscyplinarny przy
Prokuratorze Generalnym uniewinnił X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w
[...] od dokonania zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego, a kosztami
postępowania obciążył Skarb Państwa (orzeczenie - k. 18-34 akt o sygn. II ZOW
50/24).
Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który
zaskarżył je w całości na niekorzyść obwinionej prokurator X. Y. Zaskarżonemu
orzeczeniu zarzucił:
1. obrazę prawa materialnego, tj. art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze
poprzez niezasadne uznanie, że przebywanie obwinionej w miejscu
publicznym, tj. na peronie stacji kolejowej w widocznym dla pracowników kolei
stanie upojenia alkoholowego, powodującym zaburzenia równowagi
obwinionej, poruszanie się przez nią chwiejnym krokiem, słanianie się,
przytrzymywanie się słupa i innych elementów konstrukcyjnych znajdujących
się na peronie oraz ściany budynku stacyjnego, stwarzającym zagrożenie
zarówno dla samej obwinionej, jak i ruchu kolejowego, co spowodowało
reakcję obsługi pociągów przejeżdżających przez stację kolejową G.,
dyżurnych tej stacji oraz stacji, poinformowanie Służby Ochrony Kolei, a po
zaistniałym wypadku podjęcie czynności przez pracowników innych służb, nie
wypełnia znamion przewinienia dyscyplinarnego w postaci uchybienia
godności urzędu, podczas gdy prawidłowa ocena prawna czynu obwinionej
wskazuje w sposób jednoznaczny, że swoim zachowaniem obwiniona
zrealizowała znamiona określonego w tym przepisie przewinienia
dyscyplinarnego;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający
wpływ na jego treść, polegający na niezasadnym uznaniu, że zgormadzony w
postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie,
że stan nietrzeźwości obwinionej wynoszący 1,20 mg/l alkoholu w
wydychanym powietrzu, nie miał wpływu na zablokowanie ręki obwinionej w
II ZOW 50/24
4
drzwiach pociągu odjeżdżającego ze stacji, podczas gdy prawidłowa ocena
zgromadzonych dowodów daje podstawy do uznania, że będąc w stanie
upojenia alkoholowego obwiniona w znacznym stopniu co najmniej
przyczyniła się do tego zdarzenia, uchybiając tym samym godności urzędu.
Podnosząc te zarzuty Prokurator Generalny wniósł o zmianę zaskarżonego
orzeczenia poprzez uznanie obwinionej prokurator winną popełnienia zarzucanego
jej przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenie jej za to przewinienie kary
dyscyplinarnej nagany (odwołanie - k. 4-10v akt o sygn. II ZOW 50/24).
Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł także Zastępca Rzecznika
Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego, który
zaskarżył je w całości na niekorzyść obwinionej prokurator X. Y. Zaskarżonemu
orzeczeniu zarzucił:
1. obrazę prawa materialnego, tj. art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze
poprzez niezasadne uznanie, że przebywanie obwinionej na peronie stacji
kolejowej w G., w widocznym dla wszystkich miejscu, to jest w miejscu
publicznym, w stanie upojenia alkoholowego, powodującym zaburzenia
równowagi, poruszanie się chwiejnym krokiem, słanianie się, przytrzymywanie
się słupa i innych elementów konstrukcyjnych znajdujących się na peronie
oraz ściany budynku, a także siadanie na krawędzi peronu, stwarzającym
zagrożenie zarówno dla samej obwinionej, jak i ruchu kolejowego, wywołujące
reakcję obsługi pociągów przejeżdżających przez stację kolejową G., dyżurnej
tej stacji i stacji, poinformowanie Służby Ochrony Kolei, a po zaistniałym
wypadku podjęcie czynności przez pracowników innych służb, nie wypełnia
znamion przewinienia dyscyplinarnego w postaci uchybienia godności urzędu,
podczas gdy prawidłowa ocena prawno-karna czynu obwinionej prowadzi do
wniosku, że zachowanie obwinionej wyczerpało znamiona określonego w tym
przepisie przewinienia dyscyplinarnego;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający
wpływ na jego treść, to jest na uniewinnieniu obwinionej, polegający na
nieprawidłowym, niezgodnym z zasadami logicznego rozumowania przyjęciu,
II ZOW 50/24
5
że zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy nie
pozwala na przyjęcie, że obwiniona, znajdując się w stanie nietrzeźwości
wynoszącym 1,20 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, nie
przytrzymywała się ogrodzenia i innych elementów konstrukcyjnych stacji
kolejowej, a także, że nie siadała na chodniku peronu, jak również, że stan, w
którym się znajdowała, nie miał wpływu na zablokowanie jej ręki w drzwiach
pociągu odjeżdżającego ze stacji, podczas gdy prawidłowa ocena
zgromadzonych dowodów daje podstawy do uznania, iż obwiniona na stacji w
G., nie tylko poruszała się z zaburzeniami równowagi, niepewnym i chwiejnym
krokiem oraz opierała się o ścianę budynku, lecz także zachowywała się
niezbornie, słaniała się i przytrzymywała się ogrodzenia, a nadto siadała na
chodniku peronu, a następnie co najmniej w znacznym stopniu przyczyniła się
do zablokowania ręki w drzwiach odjeżdżającego ze stacji pociągu, co stanowi
uchybienie godności urzędu.
Podnosząc te zarzuty Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora
Generalnego dla […] okręgu regionalnego wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia
poprzez uznanie obwinionej za winną popełnienia zarzucanego jej przewinienia
dyscyplinarnego i wymierzenie jej za to przewinienie kary dyscyplinarnej nagany
(odwołanie - k. 11-17v akt o sygn. II ZOW 50/24).
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Odwołania wniesione przez Prokuratora Generalnego i Zastępcę Rzecznika
Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym dla […] okręgu regionalnego były
zasadne i skutkowały zmianą zaskarżonego orzeczenia w ten sposób, że X. Y.
uznano za winną tego, że w dniu 8 grudnia 2021 r. na peronie stacji kolejowej
w G. znajdowała się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 1,20 mg/l alkoholu w
wydychanym powietrzu, na skutek czego zachowywała się niezbornie i nie
utrzymywała równowagi, co wyrażało się w tym, że poruszała się niepewnym i
chwiejnym krokiem, słaniała się i przytrzymywała ogrodzenia oraz ściany
budynku, a także siadała na chodniku peronu, czym uchybiła godności urzędu,
II ZOW 50/24
6
tj. czynu z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze i za ten czyn na podstawie
art. 142 § 1 pkt 1 tej ustawy wymierzono jej karę upomnienia, zaś w pozostałej części
zaskarżone orzeczenie utrzymano w mocy.
Sąd Najwyższy przypomina, że służba prokuratorska wymaga przestrzegania
podwyższonych standardów wynikających z norm tak prawa powszechnego, jak i
zasad etycznych obowiązujących członków tych korporacji prawniczych,
obejmujących również życie prywatne, niezwiązane z pełnioną służbą. Godność
nabywana w chwili objęcia urzędu prokuratora lub sędziego to atrybut zapewniający
autorytet i urzędu, i osoby ją sprawującej, a obowiązek jej poszanowania trwa także
po przejściu w stan spoczynku. Jest to pojęcie niedefiniowalne, ale wiąże się z
wzorcem postępowania, wynikającym z przepisów prawa, zasad etyki zawodowej i
innych norm moralnych, spisanych i niespisanych w zbiorze etyki zawodowej. Z
godnością urzędu i cechującą każdego prokuratora lub sędziego nieskazitelnością
charakteru wiąże się ustalony standard postępowania, który stanowić powinien wzór
dla innych i którego efektem powinno być wzbudzanie szacunku. Wzorzec
postępowania związany z godnością urzędu wiąże prokuratora lub sędziego nie tylko
w czasie wykonywania obowiązków służbowych, ale także poza służbą. Prokuratorzy
i sędziowie są przedmiotem uważnej obserwacji pod kątem wymogów wynikających
z obowiązku sprawowania urzędu z godnością. Wymaga się od nich o wiele więcej
niż od przeciętnego członka społeczeństwa (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 19
stycznia 2021 r., I DSI 8/21).
Sąd Najwyższy, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, w pełni aprobuje
utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowisko, zgodnie z którym
sprawowanie urzędu z godnością oznacza sprawowanie go zgodnie z pewnym
standardem zachowania wynikającym z zawartych w różnych przepisach zakazów i
nakazów, które dla innych osób nie są obowiązujące, ale również z
nieskodyfikowanych reguł, obyczajów, które łącznie formułują w odniesieniu do
osoby pełniącej daną funkcję publiczną, czy sprawującej urząd, wymagania wyższe
aniżeli wymagania stawiane przeciętnemu obywatelowi i tworzące rodzaj wzorca
postępowania, którym kierować się powinna konkretna osoba pełniącą funkcję
publiczną i który ma być podstawą autorytetu reprezentowanej przez tę osobę
II ZOW 50/24
7
instytucji. Godność urzędu prokuratorskiego powinna być rozumiana jako pewien
standard zachowania w różnych służbowych i pozasłużbowych okolicznościach,
formułujący wobec prokuratorów podwyższone wymagania powodujące, że powinni
oni stanowić rodzaj wzorca dla innych osób uczestniczących w czynnościach
służbowych i pozasłużbowych. Wiąże się to również z różnymi ograniczeniami czy
zakazami dotyczącymi prokuratora. Zauważyć należy, że godność urzędu, a
właściwie powinność sprawowania urzędu z godnością, stanowić może źródło
różnego rodzaju ograniczeń i zakazów dotyczących zarówno działań prokuratora
podejmowanych na sali sądowej, jak i poza tą salą, także w sferze prywatnej (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lipca 2016 r., SDI 6/16; wyrok Sądu
Najwyższego z 26 kwietnia 2017 r., SNO 5/17).
Pojęcie godności urzędu nie jest zdefiniowane w Konstytucji ani w innych ustawach,
choć jest pojęciem normatywnym, prawnym. Brak definicji, niesprecyzowanie tego
pojęcia uznać należy za celowe i konieczne wobec niemożliwych do skodyfikowania
wszystkich wymogów stawianych osobie pełniącej urząd, między innymi urząd
prokuratora. Wymogi te wynikają nie tylko ze specyficznych uregulowań ustawowych
i z zasad etyki zawodowej prokuratorów, ale również z norm etycznych o charakterze
ogólnym, z odniesienia sposobu pełnienia urzędu do wymogów wynikających z pojęć
o charakterze niedefiniowalnym, jak przyzwoitość, honor czy uczciwość.
Nie podejmując próby kompletnego definiowania pojęcia „godności urzędu
prokuratorskiego", można jednak skonstatować, że stanowi ona pewien abstrakcyjny
wzorzec mający na celu wzbudzenie szacunku społecznego dla prokuratorów.
Wzorzec ten zawiera w sobie zespól podwyższonych wymagań, które stanowić mają
podstawę autorytetu danej osoby, konkretnego prokuratora, ale jednocześnie
wzbudzać mają szacunek dla reprezentowanej przez niego instytucji. Realizowanie
tego wzorca ma powodować akceptację społeczną działań konkretnego prokuratora,
prokuratury jako organu ochrony prawa, a wreszcie władzy publicznej w ogóle.
Godność urzędu prokuratorskiego jest zatem ściśle związana ze społecznym
wizerunkiem prokuratury, a szerzej - wymiaru sprawiedliwości. Rozważania
powyższe dotyczą godności wszystkich zawodów prawniczych (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z 27 lipca 2016 r., SDI 6/16).
II ZOW 50/24
8
W ocenie Sądu Najwyższego, powyższych standardów postępowania, obwiniona
prokurator X. Y. nie dochowała. Nie do zaakceptowania jest bowiem zachowanie
obwinionej prokurator, która przebywała na peronie stacji kolejowej w tak znacznym,
widocznym dla otoczenia stanie nietrzeźwości wynoszącym 1,20 mg/l alkoholu w
wydychanym powietrzu, na skutek czego zachowywała się niezbornie i nie
utrzymywała równowagi, co wyrażało się w tym, że poruszała się niepewnym i
chwiejnym krokiem, słaniała się i przytrzymywała ogrodzenia oraz ściany budynku, a
także siadała na chodniku peronu.
Przechodząc natomiast do analizy zarzutów z obu odwołań o tożsamej treści, a
dotyczących obrazy prawa materialnego, tj. art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o
prokuraturze, Sąd Najwyższy zauważa, że skarżący słusznie wskazali w treści
swoich odwołań, że Sąd I instancji dysponując prawidłowo zgromadzonym
materiałem dowodowym, wyciągnął z niego niewłaściwe wnioski, a nadto dokonał
błędnej subsumcji, iż zachowanie obwinionej prokurator X. Y. nie wyczerpało
znamion deliktu dyscyplinarnego w postaci uchybienia godności sprawowanego
przez nią urzędu.
Zdaniem Sądu Najwyższego, Sąd I instancji nie dokonał wnikliwej oceny w zakresie
powinności sprawowania urzędu z godnością, która to godność urzędu obarczona
jest różnego rodzaju ograniczeniami i zakazami dotyczącymi zarówno działań
prokuratora podejmowanymi na służbie, ale również w sferze prywatnej, co związane
jest ze społecznym wizerunkiem prokuratury, a szerzej całego wymiaru
sprawiedliwości. Należy mieć na uwadze, że przedmiotowe zdarzenie spowodowało
dalsze czynności podjęte przez komisję powołaną ze strony kolei badającą przyczyny
wypadku, a fakt nieukrywania przez obwinioną tego, że jest ona prokuratorem
niewątpliwie odbił się szerokim echem wśród pracowników kolei i funkcjonariuszy
Policji, czy nawet personelu Izby Przyjęć Szpitala w G., z powodu stanu jej
nietrzeźwości, przez co niewątpliwie spowodował znaczny uszczerbek w wizerunku
innych osób wykonujących zawód prokuratora, o czym świadczą chociażby zeznania
świadka M. W. (k. 379-380 akt dołączonych o sygn. [...]), która m.in. podała, że cyt.:
(…) utkwiło mi w pamięci, że pomyślałam wówczas, jak kobieta może się tak bardzo
upić i tak zachowywać. Nigdy nie zachowałabym się w ten sposób, to było dla mnie
II ZOW 50/24
9
bardzo dziwne. Takie zachowanie jest niedopuszczalne”. Co znamienne, żadnych
wątpliwości co do negatywnych skutków zachowania obwinionej prokurator X. Y. nie
miał Prokurator Regionalny w [...], który decyzją z dnia 13 grudnia 2021 r., odwołał ją
z pełnienia funkcji Kierownika Działu Wizytacji w […] Wydziale Organizacyjnym w
Prokuraturze Regionalnej w [...] (decyzja - k. 19 akt dołączonych o sygn. [...]).
Raz jeszcze Sąd Najwyższy podkreśla, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego
przyjmuje się, że godność urzędu prokuratorskiego stanowi pewien abstrakcyjny
wzorzec mający na celu wzbudzenie szacunku społecznego dla prokuratorów.
Zawiera on w sobie zespół podwyższonych wymagań, które stanowić mają podstawę
autorytetu konkretnego prokuratora, ale jednocześnie wzbudzać szacunek dla
reprezentowanej przez niego instytucji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lipca
2019 r., II DSI 21/18). Godność urzędu to właściwie powinność sprawowania urzędu
z godnością, z czym wiążą się dla prokuratora określone nakazy i zakazy innych osób
nieobowiązujące (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 lutego 2020 r., I DSK 11/19).
Wynikają one nie tylko z przepisów, ale również z nieskodyfikowanych reguł,
obyczajów, które łącznie formułują w odniesieniu do osoby pełniącej daną funkcję
publiczną wymagania wyższe niż wymagania stawiane przeciętnemu obywatelowi
(por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 marca 2019 r., I DSK 3/18).
W ocenie Sądu Najwyższego, zachowanie obwinionej prokurator X. Y. nie budzi
jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że sposób jej zachowania jest nieakceptowalny
w odbiorze społecznym, gdyż tego rodzaju zachowanie jest odbierane przez
przeciętnego obywatela jako szczególnie bulwersujące i naganne, ale przede
wszystkim godzące w wizerunek prokuratury, a szerzej całego wymiaru
sprawiedliwości. Od prokuratora należy oczekiwać nienagannego zachowania, także
w sferze prywatnej, przejawiającego się przede wszystkim w poszanowaniu prawa.
Tymczasem, obwiniona prokurator X. Y., z przyczyn leżących wyłącznie po własnej
stronie, standardu postępowania oczekiwanego od prokuratora nie dotrzymała.
Zdaniem Sądu Najwyższego, nawet w czasie prywatnym prokurator musi zachować
standardy, które minimalizują ryzyko podważenia autorytetu sprawowanego urzędu,
zwłaszcza gdy przebywa w przestrzeni publicznej. Jeśli alkohol wpływa na zdolność
poruszania i wysławiania się prokuratora w sferze publicznej, a pociąg i stacja
II ZOW 50/24
10
kolejowa to miejsce publiczne, to takie działanie jest niezgodne z oczekiwanym
wzorcem, zaś stężenie 1,20 mg/l w wydychanym powietrzu oznacza poważne
zatrucie alkoholowe, które w literaturze medycznej klasyfikowane jest jako stan
silnego upojenia, mogący prowadzić do powikłań zagrażających życiu.
Przechodząc do oceny zachowania obwinionej prokurator X. Y. na stacji w G., Sąd
Najwyższy nie podzielił w tym zakresie stanowiska zawartego w obu odwołaniach
skarżących i zgodził się z dokonanymi w tym zakresie ustaleniami faktycznymi Sądu
I instancji, który słusznie przyjął, że brak jest jednoznacznych dowodów mogących
potwierdzić, że obwiniona prokurator X. Y., z powodu zbyt późnego wysiadania z
pociągu oraz stanu upojenia alkoholowego – spowodowała zablokowanie ręki w
drzwiach pociągu, który rozpoczął odjazd, na skutek czego upadła ona na torowisko.
Przeprowadzona przez Sąd I instancji obszerna analiza zeznań świadków:
kierownika pociągu E. K. oraz maszynisty pociągu Z. H. (s. 17-24v uzasadnienia
zaskarżonego orzeczenia) doprowadziła do ujawnienia sprzeczności występujących
pomiędzy tymi zeznaniami, a dotyczących podanego przez nich opisu procedury
związanej z wydawanymi sygnałami, z zamykaniem drzwi pociągu i ruszaniem
pociągu ze stacji. Sąd I instancji ustalił, że według zeznań maszynisty pociągu Z. H.,
kierownik pociągu E. K. stojąc na stacji dała sygnał „gotów do odjazdu” przez
radiotelefon i podniosła do góry jedną rękę, co on widział w lusterku wstecznym i
dopiero po podaniu tych sygnałów kierownik pociągu E. K. wsiadła do pociągu. Z
kolei, kierownik pociągu E. K. nie zeznała o tym, aby stojąc na peronie podnosiła
rękę do góry dając sygnał maszyniście pociągu Z. H., albowiem z jej zeznań wynikało,
iż stojąc na peronie zadęła w gwizdek, a następnie wsiadła do pociągu i dopiero
wtedy wydała przez radiotelefon maszyniście pociągu Z. H. komendę do odjazdu
pociągu (s. 23-24 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia).
Wskazane rozbieżności w zeznaniach, przy jednoczesnym uwzględnieniu przez Sąd
I instancji treści zeznań maszynisty pociągu Z. H. (k. 532v-534 akt dołączonych o
sygn. [...]), który na końcowym etapie postępowania zeznał cyt.: „(…) wydaje mi się,
że pani kierownik pociągu na stacji opuściła pociąg i wysiadła na peron, ale nie
jestem w stanie sobie przypomnieć jak to było (…)”, oraz treści zeznań świadka M.
L., który podróżował tym samym pociągiem co obwiniona prokurator X. Y., który
II ZOW 50/24
11
zeznał cyt.: „(…) wysiadłem tylko ja i idąc peronem zauważyłem wysiadającą kobietę
z wagonu dalej niż mój wagon (…) zauważyłem, że jedną stopę ta pani miała już na
peronie, a drugą jeszcze na stopniu wagonu (…) zauważyłem, że drzwi pociągu
zaczęły się zamykać z dwóch stron (…) Nie mogę w tej chwili powiedzieć, czy gdy
zamykały się drzwi wagonu to był sygnał dźwiękowy, natomiast jestem pewien, że
na peronie nie było kierownika pociągu przed odjazdem” (k. 335-337 akt dołączonych
o sygn. [...]); „Gdy ja wysiadłem z pociągu nie widziałem nikogo z obsługi pociągu
(…) Ja nie pamiętam, czy były dawane jakieś sygnały świetlne lub dźwiękowe do
odjazdu pociągu” (k. 542-542v akt dołączonych o sygn. [...]), w konsekwencji
doprowadziły Sąd Najwyższy do zmiany opisu czynu przypisanego względem
zarzutu z wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej. W toku postępowania
przeprowadzonego przez Sąd I instancji, nie zdołano w sposób jednoznaczny ustalić,
że obwiniona prokurator postanowiła wysiąść z pociągu na stacji w G. już po sygnale
do odjazdu czym spowodowała zablokowanie ręki w drzwiach pociągu, który
rozpoczął odjazd, na skutek czego upadła na torowisko. W tym zakresie, Sąd
Najwyższy uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne i ocenę dowodów
przeprowadzoną przez Sąd I instancji i zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób,
że X. Y. uznał za winną tego, że w dniu 8 grudnia 2021 r. na peronie stacji kolejowej
w G. znajdowała się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 1,20 mg/l alkoholu w
wydychanym powietrzu, na skutek czego zachowywała się niezbornie i nie
utrzymywała równowagi, co wyrażało się w tym, że poruszała się niepewnym i
chwiejnym krokiem, słaniała się i przytrzymywała ogrodzenia oraz ściany budynku, a
także siadała na chodniku peronu, czym uchybiła godności urzędu, tj. czynu z art.
137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze.
Uznając zachowanie obwinionej prokurator X. Y. za uchybiające godności
sprawowanego urzędu, stanowiące przewinienie dyscyplinarne określone w art. 137
§ 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze, Sąd Najwyższy zgodnie z treścią art. 53 § 1
k.k., stosowanym odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym, na podstawie art.
171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze, rozważając cele wychowawcze i
zapobiegawcze jakie kara dyscyplinarna ma spełnić w stosunku do skazanego, a
także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa i
konkretnej grupy zawodowej, za adekwatną reakcję dyscyplinarną uznał, w
II ZOW 50/24
12
odniesieniu do przypisanego w wyroku czynu, wymierzenie kary upomnienia. Analiza
okoliczności przedmiotowych i podmiotowych odnoszących się do czynu
przypisanego obwinionej prokurator przekonuje następnie o słuszności wymierzenia
- w kontekście wagi popełnionego przez nią przewinienia dyscyplinarnego, stopnia
zawinienia obwinionej oraz szkodliwości czynu (zarówno tak w ujęciu korporacyjnym,
jak i jednoznacznie negatywnego powyższego wpływu na wizerunek wymiaru
sprawiedliwości) - wymierzenia obwinionej prokurator X. Y. kary upomnienia
określonej w art. 142 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze.
W ocenie Sądu Najwyższego powyższa kara, będąca najłagodniejszą z całego
katalogu, stanowić będzie w pełni adekwatną reakcję dyscyplinarną, spełniając cele
prewencyjne, dając jednocześnie jasny sygnał braku akceptacji dla tego rodzaju
zachowań, a nadto odbudowując i wzmacniając zaufanie do autorytetu prokuratury,
którego wizerunek został nadszarpnięty. Z jednej strony taka kara będzie mieć
odpowiedni walor wychowawczy i zapobiegawczy, spełniając przynajmniej w części
cel indywidualno-prewencyjny, a z drugiej będzie stanowić adekwatną reakcję
wpływającą na kształtowanie właściwych postaw wśród prokuratorów, a nadto
uwzględni w wystarczającym stopniu wszystkie okoliczności, które winny być wzięte
pod uwagę w ramach dyrektyw wymienionych w art. 53 k.k.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy w punkcie 1 wyroku zmienił
orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego I instancji i wymierzył obwinionej prokurator X. Y.
karę upomnienia, w pozostałej części zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy, a
kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa w myśl dyspozycji
art. 166 ustawy Prawo o prokuraturze.
[M. T.]
[r.g.]
Marek Molczyk Marek Siwek Maria Szczepaniec
II ZOW 50/24
13
