II ZO 7/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 lutego 2026 r.
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie sędzi Sądu Rejonowego […] w [...] X. Y. –
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 13 lutego 2026 r., bez udziału stron
w związku z zażaleniem na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia
2025 r. sygn. I ZI 50/24 w przedmiocie odmowy zezwolenia na pociągnięcie
do odpowiedzialności karnej X. Y. (sygn. akt II ZIZ 18/25)
wniosku SSN Pawła Wojciechowskiego o wyłączenie go od udziału
w rozpoznaniu sprawy o sygn. II ZIZ 18/25
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128
ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz
art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
postanowił:
wyłączyć SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZIZ 18/25
UZASADNIENIE
Pełnomocnik subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego Ł. R. wnioskiem z
dnia 18 lipca 2023 r. wniósł o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego
Sądu Rejonowego […] w [...] – X. Y. za czyn wypełniający znamiona przestępstwa
z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
II ZO 7/26
2
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] uchwałą z dnia 11
grudnia 2023 r., sygn. akt […], odmówił wyrażenia zgody na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego […] w [...] – X. Y.
Zażalenie na powyższe w dniu 3 stycznia 2024 r. wniósł Ł. R., zaskarżając
uchwałę w całości.
Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący),
SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca) oraz ławnik SN Radosław Jeż uchwałą
z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt II ZO 29/24 uchylił skarżoną uchwałę Sądu
Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn.
akt […] o odmowie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
sędziego Sądu Rejonowego […] w [...] – X. Y. i sprawę tę przekazał według
właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do
rozpoznania w I instancji. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium tej Izby
pod sygn. I ZI 50/24.
Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. I ZI 50/24 odmówił
zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego
[…] w [...] X. Y. za czyn wskazany we wniosku pełnomocnika oskarżyciela
posiłkowego subsydiarnego z dnia 18 lipca 2023 r.
Celem rozpoznania zażalenia wnioskodawcy na powyższą uchwałę został
wyznaczony skład orzekający w składzie: SSN Marek Siwek, SSN Marek
Dobrowolski i Paweł Wojciechowski. Sprawa ta, o sygn. II ZIZ 18/25 została
skierowana na posiedzenie w dniu 22 stycznia 2026 r., w trakcie którego SSN
Paweł Wojciechowski złożył oświadczenie o wyłączenie go od rozpoznania sprawy
wobec istnienia okoliczności tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnione
wątpliwości co do jego bezstronności wskazując, że w niniejszej sprawie
uczestniczył w składzie orzekającym Sądu Najwyższego w dniu 7 sierpnia 2024
roku w sprawie o sygn. akt II ZO 29/24, który uchwałą z tego dnia uchylił uchwałę
Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 11 grudnia 2023 roku
sygn. akt […] i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej do rozpoznania w I Instancji, gdyż w takiej sytuacji
II ZO 7/26
3
jego udział w tym postępowaniu mógłby być przez zewnętrznego obserwatora
odebrany jako okoliczność wywołująca wątpliwości, co do jego bezstronności w tej
sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia
sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora
zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą
budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.
W niniejszej sprawie istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że
zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość
co do bezstronności sędziego SN Pawła Wojciechowskiego w sprawie rozpoznania
wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - sędzi
Sądu Rejonowego […] w [...].
Okoliczności, wskazane we wniosku mogłyby stanowić poważną,
obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wymienionego sędziego.
Tworzy ją bowiem fakt udział tego sędziego w składzie sądu drugiej instancji
rozpoznającego środek odwoławczy, który uchylił orzeczenie i przekazał sprawę
według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do
rozpoznania w I Instancji, na skutek tego, pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na
wynik sprawy został już przez tego sędziego określony, a zatem powstała
uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy
dotyczącej tego samego wniosku.
Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na
bezstronność i niezawisłość sędziowską, koniecznym jest zatem wyłączenie SSN
Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ
18/25.
II ZO 7/26
4
Nie można w sprawie pomijać jednak głównego powodu podjęcia decyzji
o wyłączeniu sędziego Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania sprawy. Udział
tego sędziego w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy realnie prowadziłby do
naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd
ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie
Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.
1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem
nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka konkluzja
wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r.,
I KZP 2/22 oraz uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.
(BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), która z uwagi na nadanie jej statusu
zasady prawnej, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. np.
postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021
r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[r.g.]
