II ZO 38/26
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2026 r.
SSN Paweł Wojciechowski
1. Odmówić przyjęcia sprawy przekazanej przez
Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby
Radców Prawnych celem rozpoznania zażalenia obrońcy obwinionego
r.pr. W. S. na postanowienie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego
Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia 17 października
2025 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w
sprawie o sygn. […];
2. Sprawę zakreślić jako załatwioną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie
orzeczeniem z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. […] utrzymał w mocy orzeczenie
Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych […] z dnia
17 września 2024 r., sygn. […], którym to radca prawny W. S. został uznany za
winnego popełnienia zarzucanych mu czynów.
Postanowieniem z dnia 17 października 2025 r. Wyższy Sąd Dyscyplinarny
Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie sprostował oczywistą omyłkę
pisarską orzeczenia z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt […] w ten sposób, że:
II ZO 38/26
2
w pkt 1 w miejsce słów: „1.„W C. w okresie od miesiąca czerwca 2023 r. do
lutego 2024 r., będąc pełnomocnikiem pana A. M. oraz pani K. C. w sprawie
odrzucenia spadku po Ł. K.:
1. bez uzasadnionej przyczyny zwlekał ze sporządzeniem i złożeniem
we właściwym sądzie wniosku o przyjęcie oświadczenia o uchyleniu
się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku i uczynił to
dopiero w dniu 18 grudnia 2023 r.
2. nie informował pana A. M. o podejmowanych czynnościach, pomimo,
iż ten się o to zwracał, a po wypowiedzeniu pełnomocnictwa, pomimo
otrzymanego wezwania, nie zwrócił mu sporządzonych w
przedmiotowej sprawie dokumentów,
3. nie uiścił w terminie wyznaczony m przez sąd opłaty sądowej
dopuszczając się zwrotu wniosku,
2. w okresie od grudnia 2023 r. do lutego 2024 r. w C. oraz B. zwlekał
oraz ostatecznie nie udzielił pisemnych wyjaśnień, Zastępcy Rzecznika
Dyscyplinarnego w sprawie opisanej w pkt. 1”
wpisał:
„w C. w okresie od czerwca 2022 r. do 17 września 2024 r., będąc
pełnomocnikiem Pani M. Ś., nie zwrócił jej kwoty 2000 zł, pobranej od niej, tytułem
zaliczki na wynagrodzenie biegłego i pomimo, że był do tego zobowiązany,
albowiem nie wpłacił jej na rachunek Sądu tj. przewinienia dyscyplinarnego z art. 64
ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j. Dz. U. 2024, poz. 499)
w zw. z art. 6, art. 8, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 1 Kodeksu Etyki Radcy
Prawnego stanowiącego załącznik do Uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego
Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 roku, oraz w § 3 ust.
1 i 2, § 24 Regulaminu wykonywania zawodu radcy prawnego (Uchwała nr
917/XI/2023 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 08.03.2023 roku
w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu wykonywania zawodu radcy
prawnego)”.
II ZO 38/26
3
Zażalenie na powyższe wniosła obrońca obwinionego wnosząc o jego
przyjęcie i uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia.
Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców
Prawnych w Warszawie zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2026 r. przyjął zażalenie
obrońcy jako wniesione w terminie i przekazał je wraz z aktami sprawy do Sadu
Najwyższego celem rozpoznania.
Stanowisko to nie było zasadne.
Jakkolwiek stanowisko obrońcy wskazujące na niemożność dokonania
sprostowania orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców
Prawnych w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sposób wskazany
w postanowieniu tego sądu z dnia 17 października 2025 r. wydaje się w pełni
zasadne, niemiej jednak nie miało jakiekolwiek znaczenia w kontekście oceny tej
sprawy. Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.k. (stosowanym odpowiednio w
postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych poprzez odesłanie art. 741 ustawy
o radcach prawnych) sprostowania m.in. oczywistej omyłki pisarskiej można
dokonać w każdym czasie. Sprostowania omyłki może dokonać też sąd
odwoławczy w toku swego postępowania (art. 105 § 2 k.p.k.). Na tę decyzję
zażalenie jednak nie służy. Zgodnie z treścią art. 105 § 4 k.p.k., zażalenie
przysługuje bowiem na postanowienie lub zarządzenie o sprostowaniu omyłki,
wydane przez organ pierwszej instancji. W związku z tym, na postanowienie
wydane przez sąd odwoławczy w kwestii sprostowania omyłki we własnym
orzeczeniu środek odwoławczy, w postaci zażalenia, nie przysługuje. Zasadnie
bowiem w literaturze podnosi się, że w art. 105 § 4 k.p.k. chodzi o wydanie decyzji
w pierwszej instancji, czyli rozstrzygnięcia zapadłego w sądzie pierwszej instancji
(zob.: T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego, komentarz, Warszawa 2014,
s. 427; S. Steinborn (w:) J. Grajewski, L. K. Paprzycki, S. Steinborn: Komentarz
aktualizowany do art. 105 Kodeksu postępowania karnego, teza 11., LEX/el. 2014;
P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, uwagi do art. 105 k.p.k., teza 7., Kodeks
postępowania karnego. Komentarz do 1-296. Tom I, Legalis 2014).
II ZO 38/26
4
Skoro więc Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych
dokonując sprostowania omyłki w swoim orzeczeniu, działał jako sąd odwoławczy,
to wniesienie zażalenia na to sprostowanie nie było dopuszczalne (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 2010 r., WZ 58/10). Wobec
powyższego należało odmówić przyjęcia sprawy przekazanej przez
Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców
Prawnych celem rozpoznania zażalenia obrońcy obwinionego r.pr. W. S. na
postanowienie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych
w Warszawie z dnia 17 października 2025 r. w przedmiocie sprostowania
oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie o sygn. […].
Wydaje się jednak konieczne zauważenie, iż w istniejącym modelu
postępowania dyscyplinarnego radców prawnych kontroli sądowej zostały poddane
orzeczenia zapadające w postępowaniu dyscyplinarnym, jednak jako sposób
kontroli przyjęto system kasacyjny, a nie apelacyjny, co oznacza, że zakres
orzekania Sądu Najwyższego ograniczony został po pierwsze do weryfikacji
wyłącznie prawomocnego orzeczenia wydanego w II instancji, po drugie zaś do
weryfikacji tego orzeczenia przez pryzmat jego zgodności z prawem. Wobec
powyższego, wskazane w zażaleniu postanowienia Wyższego Sądu
Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia 17
października 2025 r. zarzuty mogą zostać podniesione w kasacji, gdyż to właśnie
ten nadzwyczajny środek zaskarżenia stanowi właściwą drogę procesową do ich
merytorycznej weryfikacji w świetle przepisów Kodeksu postępowania karnego.
[M. T.]
[a.ł]
