II ZO 2/22
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 kwietnia 2025 r.
Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca)
Ławnik SN Mariusz Wilczyński
Protokolant Karolina Majewska
przy udziale SSA Włodzimierza Brazewicza - Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra
Sprawiedliwości, w sprawie obwinionej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w
P., na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 10 kwietnia 2025
r. w przedmiocie zażalenia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Powszechnych na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym
w L. z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt […]
na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.
postanowił:
1. zażalenie pozostawić bez rozpoznania;
2. kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb
Państwa.
[M. T.]
Tomasz Demendecki Wiesław Kozielewicz Mariusz Wilczyński
UZASADNIENIE
POSTANOWIENIEM Z DNIA 28 CZERWCA 2019 R., SYGN. AKT […], SĄD
DYSCYPLINARNY PRZY SĄDZIE APELACYJNY W […], NA PODSTAWIE ART.
344A § 1 KPK W ZW. Z ART. 128 U.S.P., SPRAWĘ OBWINIONEJ X. Y.
PROWADZONĄ POD SYGN. AKT [...] PRZEKAZAŁ ZASTĘPCY RZECZNIKA
II ZO 2/22
2
DYSCYPLINARNEGO SĘDZIÓW SĄDÓW POWSZECHNYCH W CELU
UZUPEŁNIENIA POSTĘPOWANIA POPRZEZ:
1. umożliwienie obwinionej złożenia wyjaśnień;
2. ustalenie okoliczności towarzyszących pracy orzeczniczej obwinionej
w […] Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego […] w P. w okresie od 1
stycznia 2015 roku do 31 sierpnia 2018 roku, mogących mieć wpływ na
terminowość sporządzania uzasadnień, w tym w szczególności na tle innych
sędziów Wydziału, w kontekście liczby spraw w referacie, liczby posiedzeń,
liczby spraw zakończonych, obciążenia innymi obowiązkami służbowymi,
sytuacji kadrowej Wydziału, uwzględnionych skarg na przewlekłość
postępowania w skali Wydziału i okręgu, skali orzeczeń o uchyleniu wyroku i
przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w trybie art. 386 § 5 k.p.c.;
3. przesłuchanie świadków posiadających stosowną wiedzę, w tym
przełożonych obwinionej w okresie objętym przedstawionymi jej zarzutami na
okoliczności dotyczące pracy orzeczniczej X. Y.;
4. umożliwienie obwinionej i jej obrońcom końcowego zapoznania się
z materiałami postępowania.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł Zastępca Rzecznika
Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, który zaskarżył je w całości,
zarzucając mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia obrazę przepisów
postępowania, tj. art. 128 u.s.p. w zw. z art. 344a § 1 k.p.k., polegającą na wydaniu
postanowienia o przekazaniu sprawy Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego
Sędziów Sądów Powszechnych w celu uzupełnienia postępowania dyscyplinarnego
przeciwko obwinionej X. Y., sędziemu Sądu Rejonowego […] w P., pomimo braku
faktycznych i prawnych podstaw do uznania, że zachodzą istotne braki
postępowania dyscyplinarnego, których nie można sanować w postępowaniu
jurysdykcyjnym oraz na przyznaniu sobie przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie
Apelacyjnym w […], wbrew przepisom prawa, uprawnienia do oceny
zgromadzonego materiału dowodowego przed otwarciem przewodu sądowego.
II ZO 2/22
3
Formułując powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie
Apelacyjnym w L. do merytorycznego rozpoznania.
Pismem z dnia 14 marca 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)
Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości nadesłał odpis postanowienia
z dnia 1 marca 2024 r., sygn. akt […], w przedmiocie wstąpienia Rzecznika Ministra
Sprawiedliwości do toczącego się postępowania dyscyplinarnego dotyczącego SSR
X. Y. prowadzonego pod sygn. akt II ZO 2/22.
Korespondencją e-mail z dnia 10 czerwca 2024 r. Rzecznik Dyscyplinarny
Ministra Sprawiedliwości Włodzimierz Brazewicz poinformował, iż w dniu 6 czerwca
2024 r. skierował do Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjny
w P. oświadczenie o cofnięciu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej
dotyczącej sędzi X. Y., który zarejestrowano pod sygn. akt […] wraz z wnioskiem o
umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.
Jednocześnie poinformował również, iż w dniu 6 czerwca 2024 r. skierował do
Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjny w L. oświadczenie o
cofnięciu zażalenia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Powszechnych na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjny w
L. z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt [...].
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wywiedzione zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania wobec
skutecznego jego cofnięcia.
Cofnąć, w znaczeniu słownikowym, to m. in. wstrzymać lub odwołać coś,
powrócić do poprzedniego stanu (zob. S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka
polskiego, t. 1, Warszawa 2003, s. 480). Oświadczenia woli uczestników procesu
mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie wprowadza
ograniczenia w tej mierze lub nie występują okoliczności uniemożliwiające
odwołanie czynności (zob. S. Śliwiński, Proces karny przed sądem powszechnym.
Zasady ogólne, Warszawa 1948, s. 430, W. Daszkiewicz, Proces karny. Część
ogólna, Poznań 1996, s. 237, I. Nowikowski, Zagadnienie odwołalności czynności
II ZO 2/22
4
stron w projekcie kodeksu postępowania karnego, w: T. Bojarski, E. Skrętowicz
(red.), Problemy reformy prawa karnego, Lublin 1993, s. 322 – 323, B. Janusz –
Pohl, w: P. Wiliński (red.), Polski proces karny, Warszawa 2020, s. 184 – 187).
W realiach niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż stosowane odpowiednio
mocą art. 128 u.s.p. w postępowaniu dyscyplinarnym przepisy k.p.k., zawierają
unormowanie art. 431 k.p.k. zezwalające na cofnięcie środka odwoławczego.
Przepis art. 432 k.p.k. podaje natomiast przeszkody do skutecznego cofnięcia
środka odwoławczego (art. 439 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.).
Zważywszy, iż pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. Rzecznik Dyscyplinarny
Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. cofnął zażalenie
wywiedzione przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Powszechnych na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjny w
L. z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt [...], powyższa dopuszczalna czynność
procesowa, przy jednoczesnym niestwierdzeniu przyczyn wymienionych w art. 439
k.p.k. i w art. 440 k.p.k., skutkowała rozstrzygnięciem jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
Sąd Najwyższy uznał jednocześnie, iż doszło do skutecznego wstąpienia do
toczącego się postępowania Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości
i organ ten stał się właściwym do prowadzenia niniejszej sprawy, co wyłącza
możliwość podejmowania w niej czynności przez dotychczasowy organ
dyscyplinarny, tj. Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Powszechnych.
Wskazać bowiem należy, iż decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 maja
2024 r. na podstawie art. 112 b § 1 i 2 u.s.p. powołano sędziego Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku Włodzimierza Brazewicza na Rzecznika Dyscyplinarnego
Ministra Sprawiedliwości do prowadzenia m.in. sprawy o sygn. akt: II ZO 2/22.
Następnie, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt: SD 8-2/24,
Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości sędzia Włodzimierz Brazewicz na
podstawie art. 112 b § 1 zd. in fine i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 Prawo
o ustroju sądów powszechnych wstąpił do postępowania dyscyplinarnego
prowadzonego pod sygn. akt [...] przeciwko sędzi Sądu Rejonowego […] w P. X. Y.,
II ZO 2/22
5
zwracając się jednocześnie do Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Powszechnych o zaniechanie wszelkich czynności we wskazanej sprawie.
Zgodnie natomiast z art. 112 b § 1 u.s.p. Minister Sprawiedliwości może
powołać Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości do prowadzenia
określonej sprawy dotyczącej sędziego. Powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego
Ministra Sprawiedliwości wyłącza innego rzecznika od podejmowania czynności
w sprawie (§ 1). Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości jest powoływany
spośród sędziów sądów powszechnych lub Sądu Najwyższego (§ 2 zd. 1) Rzecznik
Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości może wszcząć postępowanie na wniosek
Ministra Sprawiedliwości albo wstąpić do toczącego się postępowania (§ 3).
Sama już treść powołanego przepisu ustawy u.s.p. wprost zatem wskazuje,
iż Minister Sprawiedliwości dysponuje uznaniową prerogatywą powołania rzecznika
dyscyplinarnego do prowadzenia danej sprawy, a ten wstępuje do oznaczonego
postępowania niezależnie od jego etapu. Posłużenie się przez ustawodawcę
jednoznacznym w swym znaczeniu sformułowaniem „wyłącza innego rzecznika”
ustanawia go natomiast właściwym do podejmowania czynności w danej sprawie.
Kierując się przedstawionymi względami rozstrzygnięto jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
Tomasz Demendecki Wiesław Kozielewicz Mariusz Wilczyński
