II ZO 143/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
Dnia 6 marca 2026 r.
1. pismo obrońcy obwinionego radcy prawnego W. M.
pozostawić w aktach sprawy bez dalszego biegu wobec
uznania, że wniosek o wznowienie postępowania w
przedmiocie wyłączenia sędziego jest niedopuszczalny
z mocy prawa;
2. zakreślić sprawę jako załatwioną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 22 listopada 2024 r. obrońca obwinionego radcy prawnego W.
M. złożył pismo z sygnalizacją potrzeby wznowienia postępowania zakończonego
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II ZK 111/23 o
oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sprawa ta została zarejestrowana
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. II ZO 109/24, a do jej rozpoznania
został wyznaczony następujący skład: SSN Marek Siwek (przewodniczący); SSN
Zbigniew Korzeniowski i SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca).
Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. obrońca obwinionego radcy prawnego W. M.
wniósł o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania sprawy
prowadzonej pod sygn. akt II ZO 109/24. Sprawa ta została zarejestrowana pod
sygn. II ZO 71/25 i przydzielona do rozpoznania SSN Tomaszowi Demendeckiemu.
II ZO 143/25
2
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 23 września 2025 r., sygn. II ZO
71/25, nie uwzględnił wniosku o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od
rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt II ZO 109/24.
Pismem z dnia 17 grudnia 2025 r. obrońca obwinionego radcy prawnego W.
M. wniósł o rozważenie wznowienia postępowania w przedmiocie wyłączenia
sędziego SSN Pawła Wojciechowskiego w sprawie o sygn. akt II ZO 71/25
wskazując, że okoliczność stanowiąca o istnieniu bezwzględnej przyczyny
odwoławczej polega w niniejszej sprawie na rozpoznaniu pod sygn. akt II ZO 71/25
wniosku obrońcy obwinionego W. M. o wyłączenie sędziego Pawła
Wojciechowskiego przez Sąd Najwyższy w składzie jednoosobowym z udziałem
sędziego Tomasza Demendeckiego, który to sędzia został powołany na stanowisko
sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa,
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 08.12.2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018r., poz. 3), czyli w tej samej, wadliwej procedurze, w której został
powołany sędzia Paweł Wojciechowski (a który został wylosowany do rozpoznania
wniosku sygnalizacyjnego obwinionego o wznowienie postępowania kasacyjnego,
w którym podniesiono okoliczność rozpoznania kasacji obrońcy obwinionego przez
Sąd Najwyższy w składzie z udziałem sędzi Marii Szczepaniec), a także sama
sędzia Maria Szczepaniec (której powołanie w wadliwej procedurze na stanowisko
Sędziego Sądu Najwyższego stanowi przedmiot wniosku sygnalizacyjnego o
wznowienie postępowania w przedmiocie kasacji obrońcy obwinionego W. M.);
Ponadto sygnalizujący przytoczył szereg orzeczeń Sądu Najwyższego, w których
SSN Tomasz Demendecki został w przeszłości wyłączany od udziału w sprawach
rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy.
Na podstawie tak skonstruowanego zarzutu wniósł o wznowienie
postępowania i uchylenia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23.09.2025 r.,
sygn. akt II ZO 71/25, ze względu na wystąpienie w tym postępowaniu,
zainicjowanym wnioskiem o wyłączenie sędziego Pawła Wojciechowskiego,
okoliczności stanowiącej bezwzględną przyczynę odwoławczą opisaną w art. 439 §
1 pkt 2 k.p.k.
II ZO 143/25
3
Przede wszystkim należy zauważyć, że pismo obrońcy obwinionego należało
pozostawić w aktach sprawy bez nadawania mu dalszego biegu, gdyż wniosek o
wznowienie postępowania w przedmiocie wyłączenia sędziego jest
niedopuszczalny z mocy ustawy.
W świetle art. 540 k.p.k. wznowienie dotyczy „postępowania sądowego
zakończonego prawomocnym orzeczeniem”. Wszelkie podstawy wznowieniowe, w
tym i określone w art. 542 § 3 k.p.k. (wznowienie z urzędu), dotyczą tylko takiego
postępowania. Przepisy o wznowieniu, zarówno w procedurze karnej zamieszone
są w ramach norm o nadzwyczajnych środkach zaskarżenia (rozdział 56 k.p.k.), po
uprzedniej regulacji całego postępowania sądowego, w tym w trybach
szczególnych. Owo postępowanie sądowe, wcześniej uregulowane, to
postępowanie w przedmiocie procesu, a więc odnośnie odpowiedzialności prawnej
określonej osoby (oskarżonego, obwinionego), w tym i dopuszczalności
procedowania w tej materii.
Przedmiotem wznowienia postępowania (w tym także na podstawie art. 540
§ 2 k.p.k.), są zatem prawomocnie zakończone postępowania sądowe, w których
rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej oskarżonego lub o przedmiocie procesu
karnego, a nie o jakiejkolwiek kwestii incydentalnej, chociażby istotnej dla
oskarżonego, rozstrzyganej w toku postępowania karnego (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. II KK 144/12).
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje zatem wznowienia
postępowania w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego. Znamiennym jest
przecież, że od postanowienia o uwzględnieniu lub nie takiego wniosku nie
przysługuje nawet zażalenie. Kwestii tej nie zmienia także wystąpienie w takiej
sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci
nienależytej obsady sądu. Oceniając bowiem naturę postępowania incydentalnego
jakim jest wniosek o wyłączenie sędziego należy zważyć, że jego przedmiotem bez
wątpienia nie jest odpowiedzialność karna, a zapadłe w jego toku rozstrzygnięcie
nie kończy w żaden sposób zasadniczego postępowania, które w tym przypadku
nie zostało prawomocnie rozstrzygnięte.
II ZO 143/25
4
Na marginesie wskazać należy, że przy analizie niniejszej sprawy badana
była tylko i wyłącznie dopuszczalność wznowienia postępowania w przedmiocie
wniosku o wyłączenie sędziego SSN Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania
sprawy II ZO 109/24.
[M. T.]
[r.g.]
