II ZO 124/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 lutego 2026 r.
SSN Maria Szczepaniec
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2026 r. bez udziału stron
wniosku wniesionego przez obrońcę obwinionej prokurator X. Y. o wyłączenie SSN
Barbary Skoczkowskiej od udziału w sprawie o sygn. II ZO 53/25
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć SSN Barbarę Skoczkowską od udziału
w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 53/25.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 31 października 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)
obrońca obwinionej prokurator X. Y. wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 42 § 1 k.p.k. o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w
rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 53/25.
Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż
wnioskujący przyczyn uzasadniających zastosowanie instytucji określonej w art. 41
§ 1 k.p.k. upatruje w okoliczności, że SSN Barbara Skoczkowska wielokrotnie
publicznie jak i w ramach pełnionego urzędu dawała wyraz swojemu skrajnie
negatywnemu stosunkowi wobec przyjętych przez ustawodawcę zmian mających
na celu reformę sądownictwa w Polsce poprzez podpisanie się pod oświadczeniem
sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2021 r. i wszelkich dokonanych
II ZO 124/25
2
w związku z tym zmian personalnych i kadrowych, co ma związek z istotą
rozpoznawanych zagadnień w niniejszej sprawie.
Jak wskazał wnioskodawca, SSN Barbara Skoczkowska kontestowała także
uprawnienia sędziów powołanych do pełnienia urzędu na podstawie wniosku
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
oraz niektórych innych ustaw, kwestionując wprost ich status. Zdaniem
wnioskodawcy, podważając w ten sposób konstytucyjny porządek prawny SSN
Barbara Skoczkowska angażowała się w sposób jaskrawy w polityczny spór
istniejący w obrębie wymiaru sprawiedliwości, m.in. podpisując się pod listem z dnia
10 sierpnia 2022 r. w sprawie przeniesienia sędziów, a także przez odmowę
orzekania z określonymi sędziami, podpisując oświadczenie sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 17 października 2022 r. Ponadto, według wnioskodawcy nie
sposób także pominąć okoliczności, iż SSN Barbara Skoczkowska w październiku
2022 r. podpisała wraz z grupą innych sędziów Sądu Najwyższego oświadczenie,
w którym zostało wskazane, że wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego powołani na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie
przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, pozbawieni są przymiotu
niezależności oraz niezawisłości i z tego względu ich udział w składzie orzekającym
w każdym wypadku skutkuje nienależytym składem sądu i nieważnością
postępowania.
W ocenie wnioskodawcy, opisany wyżej stosunek SSN Barbary
Skoczkowskiej do określonych działań mających miejsce w wymiarze
sprawiedliwości, a także o charakterze politycznym, pozwala przyjąć, że także
hipotetyczny, rozsądny obserwator, świadomy nastawienia danego sędziego, byłby
gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie, zaś okoliczności
wskazane wyżej przekonują, że SSN Barbara Skoczkowska w rozpoznawanej
sprawie nie jest i nie będzie bezstronna, dążąc do wydania orzeczenia o określonej
treści.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
II ZO 124/25
3
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. (który to przepis znajduje zastosowanie
w niniejszej sprawie – por. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo
o prokuraturze), sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju,
że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej
sprawie. Dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego, wymagane jest zatem
istnienie określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli zestawić ją z przedmiotem
rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do wniosku o uzasadnionej
wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją rozstrzygnąć. Oznacza to,
że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które powinny mieć charakter
rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy musi zachodzić
związek funkcjonalny, pozwalający na możliwość wyprowadzenia z nich wniosku
o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku bezstronności w rozstrzygnięciu
tej sprawy. Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności, w rozumieniu art. 41 §
1 k.p.k., zachodzi zatem zawsze in concreto, a nie in abstracto. Nie może zatem
stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być
konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11). Wymóg
bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie braku przejawów
subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń, jak
i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające
gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17).
Wnioskujący wskazał na możliwość zaistnienia tzw. stronniczości
zewnętrznej, opartej na zobiektywizowanych przesłankach, odwołujących się do
oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego
obserwatora procesu, gdy brak będzie możliwości obiektywnego przekonania go,
że ujawnione okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy
(zob. postanowienia Sądy Najwyższego z 24 września 2008 r., III KK 73/08;
z 9 stycznia 2019 r., IV KK 723/18).
II ZO 124/25
4
Mając na uwadze powyższe motywy prawne oraz treść przedmiotowego
wniosku, Sąd Najwyższy wyłączył SSN Barbarę Skoczkowską od udziału
w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 53/25, dotyczącej rozpoznania zażalenia
na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 12
maja 2025 r. o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych prokurator X.
Y. Rozpoznanie przedmiotowego zażalenia przez SSN Barbarę Skoczkowską budzi
uzasadnione wątpliwości co do jej obiektywizmu i bezstronności w oczach opinii
publicznej – zgodnie ze standardami ustawowymi oraz Konwencji o Ochronie Praw
Człowieka i Podstawowych Wolności. Nie może pozostawać bowiem obiektywnie
bezstronna osoba, która podpisuje apele o niewyznaczanie składów z udziałem
innych sędziów z uwagi na ich wybór jako kandydatów do pełnienia urzędu
sędziego. Należy podkreślić, że wybór sędziów odbył się zgodnie z przepisami, a
twierdzenie przeciwne nie ma podstawy prawnej w obowiązującym porządku
prawnym i stanowi nieuprawnione kwestionowanie konstytucyjnych organów
państwa.
Wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. może mieć miejsce w sytuacji,
gdy ujawnią się okoliczności o takim charakterze, że brak jest możliwości
przekonania każdego rozsądnie myślącego, kto powziął wątpliwości co do
bezstronności, że z całą pewnością nie wpłyną one na obiektywizm rozpoznania
sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 11 września 2019 r., I DO 44/19). Analizując publicznie
formułowane wypowiedzi SSN Barbary Skoczkowskiej uznać jednak należało, że
zachodzą przesłanki do wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt
II ZO 53/25.
Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[r.g.]
II ZO 124/25
5
