II ZO 114/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 listopada 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie prokurator Prokuratury Rejonowej […] w Ł. – X. Y.,
w związku z zażaleniami obwinionego oraz Naczelnika Wydziału Spraw
Wewnętrznych Prokuratury Krajowej na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7
października 2021 r., sygn. I DI 34/21
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2025 r.,
wniosku X. Y. - prokuratora Prokuratury Rejonowej […] w Ł. w przedmiocie
wyłączenia SSN Marka Dobrowolskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o
sygn. akt II ZIZ 14/22
postanowił:
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji
o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędziego Sądu
Najwyższego Marka Dobrowolskiego od udziału w rozpoznaniu
sprawy o sygn. akt II ZIZ 14/22;
UZASADNIENIE
Zażalenie na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r.,
sygn. I DI 34/21 wnieśli: obwiniony X. Y. oraz Naczelnik Wydziału Spraw
Wewnętrznych i Prokuratury Krajowej. Sprawa ta została zarejestrowana
II ZO 114/25
2
w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt II ZIZ 14/22, a do
jej rozpoznania został wyznaczony następujący skład orzekający: Prezes SN
Wiesław Kozielewicz (przewodniczący), SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca)
oraz SSN Zbigniew Korzeniowski.
Wnioskiem z dnia 13 października 2025 r. X. Y. zwrócił się do Sądu Najwyższego o
wyłączenie od rozpoznania sprawy II ZIZ 14/22 SSN Wiesława Kozielewicza, SSN
Marka Dobrowolskiego oraz SSN Zbigniewa Korzeniowskiego. Sprawy te zostały
zarejestrowane w IOZ odpowiednio pod sygn. II ZO 113/ 25, II ZO 114/25 oraz II
ZO 115/25. Sprawa o sygn. II ZO 114/25 została przydzielona do rozpoznania SSN
Barbarze Skoczkowskiej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Niezależnie od treści wniosku, jego złożenie umożliwiło wydanie
postanowienia w przedmiocie wyłączenia SSN Marka Dobrowolskiego od
rozpoznania sprawy o sygn. II ZIZ 114/25.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do
czynienia z taką sytuacją. Odwołując się do utrwalonego już orzecznictwa Sądu
Najwyższego, wskazać należy, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1
k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że
mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale
również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie
prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art.
6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że
taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego
ustawą (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 13 października 2021 r.,
sygn. II KO 30/21, dnia 6 września 2022 r., II KK 44/21, czy z dnia 28 września
2022 r., IV KK 333/22).
Faktem powszechnie znanym jest okoliczność związana z uzyskaniem
statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Marka Dobrowolskiego w następstwie
II ZO 114/25
3
brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie
ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co mogłoby prowadzić, gdyby
sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, nie tylko do naruszenia
prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd
ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego
(art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z udziałem tego
sędziego byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. Taka konkluzja wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia
2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 oraz uchwały trzech połączonych Izb Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz.
7), która z uwagi na nadanie jej statusu zasady prawnej, wiąże wszystkie składy
Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ
29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO
6/22).
Mając na uwadze powyższą argumentację konieczne stało się podjęcie
przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu SSN Marka Dobrowolskiego od
rozpoznania sprawy o sygn. II ZIZ 14/22.
Na marginesie wskazać należy, że Sąd Najwyższy w dniu 8 października
2025 r., sygn. II ZO 103/25, wydał również postanowienie dotyczące wniosku
o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego, jednakże wniosek z dnia 25 września
2025 r. w tym zakresie, pozostawił bez rozpoznania. Okoliczność ta dała Sądowi
Najwyższemu, obecnie rozpoznającemu wniosek z dnia 13 października 2025 r.,
podstawy do jego merytorycznego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
II ZO 114/25
4
