II UZ 23/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 marca 2026 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania M. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku
o zwrot nienależnie pobranego świadczenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 10 marca 2026 r.,
zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III AUa 649/24,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
postanowieniem z 29 kwietnia 2025 r., III AUa 649/24, w sprawie z odwołania M. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Gdańsku w przedmiocie
zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, odrzucił skargę kasacyjną organu
rentowego.
Wcześniej Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego wniesioną od
wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, którym zmieniono decyzję
organu rentowego nakładającą na odwołującą się obowiązek zwrotu nienależnie
pobranych świadczeń. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono
pełnomocnikowi organu rentowego 14 lutego 2025 r.
II UZ 23/26
2
Dnia 1 kwietnia 2025 r. wpłynęła do Sądu Apelacyjnego skarga kasacyjna
organu rentowego sporządzona przez radcę prawnego, do której załączono
pełnomocnictwo upoważniające autora skargi kasacyjnej do reprezentowania
organu rentowego „przed sądami powszechnymi”. Sąd Apelacyjny wezwał
pełnomocnika ZUS do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie
pełnomocnictwa wykazującego umocowanie do działania przed Sądem
Najwyższym. W wykonaniu wezwania pełnomocnik organu rentowego złożył
stosowne pełnomocnictwo wprost do Sądu Najwyższego, który to następnie
przekazał je właściwemu Sądowi 25 kwietnia 2025 r.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ZUS z uwagi na nieuzupełnienie
braków formalnych skargi w terminie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej
upłynął z dniem 14 kwietnia 2025 r., natomiast brakujące pełnomocnictwo wpłynęło
do właściwego Sądu dopiero 25 kwietnia 2025 r.
W zażaleniu organ rentowy zarzucił naruszenie: 1/ art. 398 6 § 2 k.p.c. w
związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w
przedmiotowej sprawie doszło do nieusunięcia braków formalnych skargi
kasacyjnej w terminie, podczas gdy uzupełnienie braku formalnego poprzez
wysłanie pełnomocnictwa wykazującego umocowanie do działania w postępowaniu
kasacyjnym zostało wniesione w zakreślonym terminie (wezwanie do usunięcia
braków formalnych zostało doręczone w dniu 7 kwietnia 2025 r., natomiast pismo
procesowe pozwanego zostało nadane listem poleconym w dniu 9 kwietnia 2025
r.); 2/ art. 39821 k.p.c. w związku z art. 369 § 3 k.p.c. przez niezastosowanie i
uznanie, że złożenie odpisu pełnomocnictwa umocowującego do działania w
postępowaniu kasacyjnym bezpośrednio do Sądu Najwyższego, jest czynnością
dokonaną z udziałem niewłaściwego Sądu i błędne przyjęcie za datę wpływu odpis
pełnomocnictwa w wykonaniu wezwania, dopiero daty przesłania pisma
procesowego wraz z odpisem pełnomocnictwa z Sądu Najwyższego do Sądu
Apelacyjnego, podczas gdy na gruncie stanu faktycznego sprawy datą wykonania
wezwania w postaci uzupełnienia braku formalnego w postaci odpisu właściwego
odpisu pełnomocnictwa należy uznać datę nadania listu poleconego tj. 9 kwietnia
2025 r. pomimo skierowania listu bezpośrednio do Sądu Najwyższego, który nie
jest sądem niewłaściwym (drugi dzień po doręczeniu wezwania).
II UZ 23/26
3
W oparciu o powyższe zarzuty organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego
postanowienia w całości poprzez jego uchylenie i nadanie biegu skardze
kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
W art. 3985 § 1 k.p.c. został wskazany sąd, do którego należy wnieść skargę
kasacyjną, oraz termin, w jakim czynność ta powinna być dokonana. Według tego
przepisu, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie,
w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie
skarżącej. Datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data, w której skarga została
złożona w sądzie właściwym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 września
2014 r., II CZ 51/14). W wypadku wniesienia środka odwoławczego do
niewłaściwego sądu i przekazania go następnie właściwemu sądowi, do oceny
zachowania terminu do wniesienia tego środka miarodajna jest data nadania go
przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego, a nie data nadania na adres sądu
niewłaściwego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 października 2010 r.,
II UZ 24/10, oraz z 28 czerwca 2019 r. IV CZ 52/19).
Powyższe tyczy się również braków formalnych skargi kasacyjnej. Nie ma
zatem znaczenia, w jakiej dacie skarga kasacyjna została złożona do sądu
niewłaściwego, czy też w jakiej dacie zostały uzupełnione braki formalne skargi
kasacyjnej poprzez wysłanie ich na adres niewłaściwego sądu, lecz data, w której,
czy to skarga, czy też pismo procesowe uzupełniające jej braki formalne, wpłynęły
do sądu właściwego.
W sprawie niniejszej profesjonalny pełnomocnik organu rentowego przesłał
pismo procesowe wraz z brakującym pełnomocnictwem bezpośrednio do Sądu
Najwyższego. Sąd Najwyższy natomiast odesłał je do Sądu Apelacyjnego,
ponieważ to tam, zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c., pismo takie powinno zostać
wysłane. Ponieważ miało to miejsce po upływie terminu do wniesienia skargi
kasacyjnej, Sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił tę skargę.
II UZ 23/26
4
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art.
3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.
[a.ł]