II USKP 129/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 marca 2025 r.
SSN Jarosław Sobutka (przewodniczący)
SSN Ewa Stryczyńska
SSN Agnieszka Żywicka (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania A.K.
przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji w Warszawie
o wysokość emerytury policyjnej i policyjnej renty inwalidzkiej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 26 marca 2025 r.,
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt III AUa 1605/21,
uchyla zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku i
przekazuje temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania i
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Ewa Stryczyńska Jarosław Sobutka Agnieszka Żywicka
UZASADNIENIE
II USKP 129/23
2
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji decyzją z 27 czerwca 2017 r. ustalił nową wysokość emerytury
policyjnej A.K. Od 1 października 2017 r. wyniosła ona 2069 zł. Drugą decyzją z tego
samego dnia została przeliczona wysokość jego renty policyjnej. To świadczenie
przysługuje mu w wysokości 1.000 zł. Przeliczenie świadczeń polegało na obniżeniu
jego wysokości z powodu służby w okresie od 1 listopada 1976 r. do 31 lipca 1990 r.
na rzecz totalitarnego państwa.
A.K. odwołał się od powyższych decyzji. Wniósł o ich zmianę i przyznanie
emerytury i renty w poprzedniej wysokości.
Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z 6 października 2021 r.
oddalił odwołanie oraz zasądził od A.K. na rzecz Dyrektora Zakładu Emerytalno-
Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie kwotę
180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd zauważył, że Instytut Pamięci Narodowej 3 kwietnia 2017 r. sporządził
informację o przebiegu służby odwołującego. Potwierdza ona pełnienie służby na
rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy z 18 lutego 1994 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji w okresie od 1 listopada 1976 r. do
31 lipca 1990 r. Decyzja w sprawie nowej wysokości emerytury została wydana na
podstawie art. 15c w zw. z art. 32 ust. 1pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji a decyzja w sprawie renty na
podstawie art. 22a ustawy.
Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 13b ust. 1 ustawy za służbę na rzecz
totalitarnego państwa uznaje się służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w
wymienionych w tym przepisie cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach.
Sąd pierwszej instancji powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 16
września 2020 r., III UZP 1/20, OSNP 2021 nr 3 poz. 28, w której uznano, że
kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa” określone w art. 13b ust. 1 ustawy
z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu funkcjonariuszy Policji powinno być oceniane
na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym także na podstawie
indywidualnych czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i
wolności człowieka. Sąd Najwyższy stwierdził, że orzekanie na podstawie wszystkich
II USKP 129/23
3
okoliczności sprawy oznacza nałożenie na sąd obowiązku dokonania oceny
zachowania i działalności emeryta, a nie rozstrzyganie o jego winie.
Sąd Okręgowy ustalił, że A.K. do SB zgłosił się we wrześniu 1976 r. na
ochotnika. Jego pierwszym stanowiskiem służbowym było stanowisko referenta
sekcji I Wydziału T. Według opinii z 30 listopada 1978 r. potrafił dobrze
selekcjonować i opracowywać dokumenty z nagrań. W latach 1980-1983 był
podchorążym WSO im. […] w L. W czasie stanu wojennego brał udział w
likwidowaniu strajków na terenie zakładów pracy w W.. Po studiach został młodszym
inspektorem Wydziału III SB. Zajmował się pracą operacyjną. W październiku 1988 r.
został przeniesiony do wydziału T. Sąd wyjaśnił, że Wydział III zajmował się walką z
działalnością antypaństwową w kraju, a wydział T techniką operacyjną. Zakres
działania wydziału T obejmował: instalację podsłuchu pokojowego, instalację
podsłuchu telefonicznego, stosowanie podglądu fotograficznego. Sekcja 1 wydziału
m.in. pozyskiwała do współpracy osoby, których pomoc była niezbędna przy
zakładaniu podsłuchu, sekcja 2 instalowała pogląd operacyjny i prowadziła tajne
przeszukania, sekcja 3 instalowała podsłuch a sekcja 4 zajmowała się eksploatacją
urządzeń podsłuchowych. W działaniach operacyjnych były stosowane następujące
rodzaje techniki operacyjnej: podsłuch pokojowy, podsłuch telefoniczny, podsłuch
telegraficzny, podgląd, dokumentacja fotograficzna i tajne przeszukania. Materiały
uzyskane środkami techniki operacyjnej nie mogły być wykorzystywane w
postępowaniu procesowym lub w sposób dekonspirujący źródło ich pochodzenia.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, takie metody są dopuszczalne w
zwalczaniu przestępczości kryminalnej, a nie opozycji, która nie używa przemocy.
Sąd stwierdził, że ubezpieczony w czasie długiej służby wykonywał podane wyżej
czynności operacyjne. Nabyte doświadczenie później wykorzystywał w pracy w
Policji. Nawet długoletnia służba po dniu 1 sierpnia 1990 r. w Policji - według
ustawodawcy - nie zwalnia z odpowiedzialności za przeszłość.
Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył pełnomocnik A.K.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 27 lipca 2022 r. w wyniku
rozpoznania apelacji A.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 6
października 2021 r. w pkt I. zmienił zaskarżony wyrok w całości oraz poprzedzające
go decyzje i ustalił, że A.K. przysługuje emerytura policyjna i policyjna renta
II USKP 129/23
4
inwalidzka w wysokości ustalonej przed 1 października 2017 r. z uwzględnieniem
późniejszych waloryzacji; w pkt II. zasądził od Dyrektora Zakładu Emerytalno-
Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie na rzecz
A.K. 420 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia
uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy,
pomimo pewnych wskazań, nie dawał podstaw do przyjęcia, że odwołujący pełnił
służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy z 18 lutego
1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby
Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej,
Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, dalej zwana „ustawą
zaopatrzeniową”.
Prokonstytucyjna wykładnia art. 13b ust. 1 ustawy z 2016 r. dokonana przez
Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 16 września 2020 r., III UZP
1/20, wskazująca, jak należy rozumieć kryterium „pełnienia służby na rzecz
totalitarnego państwa”, ma pierwszorzędne znaczenie, ponieważ ewentualne
uznanie, że odwołujący nie pełnił służby w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy z 1994 r.,
w interpretacji przedstawionej przez Sąd Najwyższy, marginalizuje pozostałe
rozważania.
W niniejszej sprawie Instytut Pamięci Narodowej wydał informację o przebiegu
służby stosownie do art. 13a ust. 1 ustawy z 1994 r. i na podstawie akt osobowych
stwierdził, że A.K. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.
13b ustawy w okresie od 1 listopada 1976 r. do 31 lipca 1990 r. Trzeba mieć na
względzie, że sąd powszechny nie jest związany tą informacją zarówno co do faktów,
jak też ich kwalifikacji prawnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 grudnia
2011 r., II UZP 10/11, OSNP 2012 nr 23-24, poz. 298). Stanowisko takie wyrażano
na tle art. 13a ustawy z 1994 r. przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 16 grudnia
2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
II USKP 129/23
5
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby
Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U.2016.2270), lecz jest ono aktualne także obecnie -
po nowelizacji. Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale w sprawie III UZP 1/20. Sąd
Najwyższy jednoznacznie zaakceptował stanowisko, że w sprawach ubezpieczeń
społecznych, także w odniesieniu do okoliczności stwierdzanych zaświadczeniem
wydanym przez IPN na podstawie art. 13a ustawy z 1994 r., okoliczności mające
wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi
środkami dowodowymi przewidzianymi w Kodeksie postępowania cywilnego, zaś art.
247 k.p.c. nie ma zastosowania.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, A.K. w spornym
okresie pełnił służbę w Sekcji I Wydziału „T” SB, Wydziale II oraz III SB, Grupie V SB
KWMO/RUSW w B., a także był studentem WSO MSW w L. Jak wynika z opinii
służbowej z 30 października 1979 r., odwołujący zajmował się konserwacją oraz
eksploatacją sprzętu technicznego. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na znajdującą się
w aktach osobowych odwołującego opinię służbową z 7 lipca 1983 r., w której
wskazano, że A.K. w czasie stanu wojennego brał udział w likwidowaniu strajków na
terenie zakładów pracy w W.. Odwołujący przyznał, że w czasie trwania stanu
wojennego był wysyłany do W., gdzie patrolował ulice w centrum miasta.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, powyższy zapis był najprawdopodobniej
standardowo umieszczany w opiniach funkcjonariuszy i nie wynika z niego, jakie
konkretnie działania podejmować miał odwołujący. W ocenie Sądu Apelacyjnego,
Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny służby odwołującego. Okoliczności
wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego, pomimo wątpliwości co do
działań odwołującego na rzecz ówczesnej władzy państwowej, nie dają podstaw do
przyjęcia, że pełnił on służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu przyjętym
w uchwale Sądu Najwyższego. Kwalifikacja prawna służby odwołującego, jako
służby na rzecz państwa totalitarnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji, jest
zatem błędna. Materiał dowodowy nie wskazuje, że podejmował on specyficzne
bezpośrednie działania, które zmierzały do nękania obywateli i naruszania ich
podstawowych praw i wolności.
II USKP 129/23
6
Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że A.K. został w 1990 r.
pozytywnie zweryfikowany i pełnił dalszą służbę w Policji do 2006 r. To przekonuje o
tym, że jego dotychczasowej służby nie uznano wówczas za naganną czy istotnie
naganną. Zwrócić należy uwagę, że pozytywna opinia komisji weryfikacyjnej
oznaczała wówczas, że osoba weryfikowana odpowiadała wymogom przewidzianym
dla funkcjonariusza.
Skoro odwołujący nie może być zakwalifikowany jako pełniący służbę
w rozumieniu art. 13b ustawy z 1994 r., to nie ma do niego zastosowania art. 15c
ust. 1-3 oraz art. 22a ust. 1-3 tej ustawy. Oznacza to, że emerytura i renta inwalidzka
odwołującego nie mogły być obniżone.
Sąd Apelacyjny wskazał, że sam fakt pełnienia służby bez względu na to, czy
charakteryzowała się ona bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i
funkcji państwa totalitarnego, czy też ograniczała się do zwykłych, standardowych
działań - jako podstawa restrykcyjnych unormowań ustawy w stosunku do wszystkich
osób pełniących w określonym czasie służbę - jest nie do zaakceptowania z punktu
widzenia standardów demokratycznego państwa prawnego. Podobnie wątpliwości
co do zgodności ze standardami demokratycznego państwa prawnego budzi
posługiwanie się przez ustawodawcę domniemaniem prawnym opartym na założeniu
odpowiedzialności zbiorowej. Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanych
sprawach ciężar dowodu okoliczności uzasadniających ingerencję w sferę praw
emerytów, w tym ciężar dowodu, że prawa te zostały nabyte niesłusznie, spoczywa
na organach państwa.
Ponadto Sąd drugiej instancji podniósł, że kwestia obniżenia świadczeń
związanych ze służbą w organach bezpieczeństwa państwa przed 1 sierpnia 1990 r.
była wcześniej przedmiotem regulacji ustawowej. Świadczenie emerytalne
odwołującego było już raz obniżone decyzją Dyrektora Zakładu Emerytalno-
Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z 30
października 2009 r. Decyzja ta została wydana w związku z wejściem w życie
ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,
Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego
II USKP 129/23
7
Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej
Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, a także na podstawie informacji
Instytutu Pamięci Narodowej z 21 maja 2009 r., uznającej okres służby odwołującego
od 1 listopada 1976 r. do 1 stycznia 1990 r. za służbę w organach bezpieczeństwa
państwa. W ocenie Sądu Apelacyjnego ponowne obniżenie świadczenia należnego
odwołującemu godziłoby w konstytucyjną zasadę ne bis in idem, a skoro nie
ujawniono nowych okoliczności, to byłoby nieproporcjonalne uwzględniając: czas, w
którym tego dokonano (27 lat po transformacji ustrojowej) oraz że wcześniej
dokonano obniżenia emerytury.
Dodatkowo, w ocenie Sądu Apelacyjnego, obniżenie emerytury oraz renty
inwalidzkiej na podstawie 15c ust. 3 oraz art. 22a ust. 3 ustawy z 1994 r., w
okolicznościach sprawy narusza art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw
Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzony w Paryżu dnia 20 marca 1952 r.
(Dz.U.1995.36.175/1 ze zm.), dalej jako „Protokół Nr 1” w zw. z art. 2 i art. 6 ust. 3
Traktatu o Unii Europejskiej.
Sąd drugiej instancji zauważył również, że regulacje ustawy z dnia 23 stycznia
2009 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej stały się bowiem przedmiotem oceny
Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 24 lutego 2010 r. sygn. akt K 6/09
Dz.U.2010.36.204 oraz ETPCz, (decyzja z 14 maja 2013 r., skarga nr 15189/10,
Adam Cichopek przeciwko Polsce), m.in. w kontekście zastosowania art. 1 Protokołu
Nr 1. Ogólne konkluzje, jakie można wywieźć z orzeczeń tych Trybunałów w
odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy w ocenie Sądu Apelacyjnego są
następujące.
Konkluzje z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 6/09:
1) „Upływ czasu od odzyskania suwerenności przez państwo polskie w 1989 r.,
jakkolwiek nie bez znaczenia, nie może być decydującym kryterium oceny
konstytucyjności przyjmowanych przez ustawodawcę regulacji rozliczeniowych.
W Konstytucji nie ma przepisu, który ustanawiałby zakaz stanowienia takich regulacji
[...]. Nie należy do kompetencji Trybunału zajmowanie stanowiska, czy i jakie oraz w
jakim czasie ustawy dotyczące rozliczeń prawodawca wolnej Polski może
wprowadzić”
II USKP 129/23
8
2) „ustawodawca, stanowiąc ustawę z 2009 r., nie naruszył istoty prawa do
zabezpieczenia społecznego. Chociaż obniżenie świadczeń emerytalnych [...j
Trybunał uznaje za znaczne, to jednak mieści się ono w ramach swobody
ustawodawcy wyznaczonej Konstytucją. Do naruszenia prawa do zabezpieczenia
społecznego doszłoby w szczególności, gdyby ustawodawca odebrał prawa
emerytalne albo obniżył je do wysokości poniżej minimum socjalnego.”
3) „Ochrona praw nabytych nie oznacza [...] nienaruszalności tych praw i nie
wyklucza stanowienia regulacji mniej korzystnych. [...] odstąpienie od zasady
ochrony praw nabytych jest dopuszczalne, jeżeli przemawiają za tym inne zasady,
normy lub wartości konstytucyjne [...].zasada ochrony praw nabytych nie ma
zastosowania do praw nabytych niesłusznie lub niegodziwie, a także praw
niemających oparcia w założeniach obowiązującego w dacie orzekania porządku
konstytucyjnego.”
4) pozytywny wynik postępowania kwalifikacyjnego nie oznacza aprobaty dla
pełnienia służby w byłej komunistycznej tajnej policji politycznej i nie przekreśla faktu,
iż zainteresowani funkcjonariusze odbywali służbę w tej instytucji dobrowolnie.
Wszyscy funkcjonariusze zostali potraktowani dokładnie tak samo i częściowo
pozbawieni świadczeń emerytalnych na tej samej podstawie, iż odbywali służbę w
instytucji, która w przedmiotowym okresie była zaangażowana w działania godne
potępienia. Ich służba po dacie granicznej, jaką był rok 1990, na rzecz
demokratycznej Polski nie była traktowana w sposób dyskryminujący, ponieważ
pomimo swojej przeszłości nabyli oni te same prawa emerytalne, co inni.
Konkluzje z orzeczenia ETPCz w sprawie Cichopek przeciwko Polsce:
1) każda ingerencja władzy publicznej w poszanowanie mienia powinna być
zgodna z prawem i musi służyć słusznemu celowi (§ 131);
2) pojęcie „interesu publicznego” jest obszerne, a margines oceny dostępny
dla ustawodawcy przy realizowaniu polityki społeczno-gospodarczej powinien być
szeroki, Trybunał szanuje osąd ustawodawcy co do tego, co leży „w interesie
publicznym”, o ile osąd ten nie jest wyraźnie pozbawiony rozsądnych podstaw
(§ 133),
3) istnieje właściwe zachowanie proporcji pomiędzy użytymi środkami a celem,
który ma być osiągnięty środkami stosowanymi przez państwo („sprawiedliwa
II USKP 129/23
9
równowaga” musi zostać osiągnięta pomiędzy żądaniami wynikającymi z
powszechnego interesu społeczności a wymogami związanymi z ochroną
podstawowych praw jednostki). W szczególności Trybunał musi ustalić, czy z
powodu ingerencji państwa osoba zainteresowana musiała ponieść
nieproporcjonalny i nadmierny ciężar (§ 136);
4) całkowite pozbawienie uprawnień, powodujące utratę środków utrzymania,
w zasadzie stanowiłoby naruszenie prawa własności, natomiast nie byłoby nim
zastosowanie właściwej i współmiernej obniżki (§ 137);
5) nie da się wyznaczyć określonych ram czasowych ani tempa sfinalizowania
restrukturyzacji ustroju politycznego oraz systemu prawnego i społecznego (§ 143);
6) ustawodawca ma prawo zlikwidować przywileje finansowe o charakterze
politycznym, przyznane byłym funkcjonariuszom przez reżimy totalitarne (§ 138).
Sąd Apelacyjny zauważył, że obniżenie świadczeń może realizować interes
społeczny, poprzez wskazanie na istotne społecznie wartości dotyczące służby.
Zwraca bowiem uwagę na potrzebę odmowy określonej służby na rzecz państwa,
łamiącego przy pomocy tej służby podstawowe prawa i wolności człowieka.
Przywraca w pewnym stopniu poczucie sprawiedliwości. Odnosząc powyższe do
okoliczności sprawy zwrócić należy uwagę, że obniżenie świadczeń nastąpiło ponad
ćwierć wieku od czasu transformacji ustrojowej, czyli od czasu kiedy taka możliwość
mogła być deliberowania w ramach instytucji demokratycznego państwa.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Apelacyjny na podstawie
art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w całości oraz poprzedzające go decyzje
i ustalił, że A.K. przysługuje emerytura policyjna i policyjna renta inwalidzka w
wysokości ustalonej przed 1 października 2017 r. z uwzględnieniem późniejszych
waloryzacji.
Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Białymstoku z dnia 27 lipca 2022 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając
naruszenia prawa materialnego, to jest:
a) art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności oraz art. 15c, art. 22a ustawy zaopatrzeniowej poprzez
uznanie, iż sąd powszechny rozpoznający odwołanie może nie zastosować przepisu
prawa na podstawie, którego wydano zaskarżoną decyzję uznając go za niezgodny
II USKP 129/23
10
z ww. Konwencją, pomimo braku oceny w tym konstytucyjnie organ tj. Trybunał
Konstytucyjny;
b) art. 15c, art. 22a ustawy z zaopatrzeniowej, poprzez ich niezastosowanie w
sytuacji gdy bezspornym jest, iż odwołujący się pełnił służbę na rzecz totalitarnego
państwa zdefiniowaną w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, bowiem brał udział w
likwidowaniu strajków na terenie zakładów pracy na terenie W., a w związku z tym
spełnione zostały przesłanki warunkujące ponowne przeliczenia świadczenia
odwołującego się;
c) naruszenie preambuły ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu
informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz
treści tych dokumentów (Dz.U. z 2006 r. Nr 218, poz. 1592, z późn., zm., dalej:
„ustawa lustracyjna”), poprzez brak zastosowania w ustalonym stanie faktycznym do
oceny kryterium służby na rzecz totalitarnego państwa z art. 13b ustawy
zaopatrzeniowej - preambuły ustawy lustracyjnej, zgodnie z którą, stwierdzamy, że
praca albo służba w organach bezpieczeństwa państwa komunistycznego, lub
pomoc udzielana tym organom przez osobowe źródło informacji, polegające na
zwalczaniu opozycji demokratycznej, związków zawodowych, stowarzyszeń,
kościołów i związków wyznaniowych, łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń,
gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli, była
trwale związana z łamaniem praw człowieka i obywatela na rzecz komunistycznego
ustroju totalitarnego;
d) naruszenie art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego nie
zastosowanie, w sytuacji gdy z ustalonego przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku, a
niekwestionowanego przez organ rentowy stanu faktycznego, jednoznacznie
wynikało, iż ubezpieczony w czasie stanu wojennego brał udział w likwidowaniu
strajków na terenie zakładów pracy w W., a tym samym naruszał on podstawowe
prawa i wolności człowieka w tym prawo do zrzeszania się - w myśl uchwały Sądu
Najwyższego z dnia 16 września 2020 r., sygn. akt III UZP 1/20;
e) art. 9 w zw. z art. 91 pkt 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez
ich błędną wykładnię, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie na skutek
ustalenia, że w sprawie nastąpiła kolizja przepisów ustawy zaopatrzeniowej z
zasadami podstawowymi Unii Europejskiej, podczas gdy Sąd Najwyższy w uchwale
II USKP 129/23
11
z 16 września 2020 r., sygn. akt III UZP 1/20, nie wykluczył, że art. 13b, a w
konsekwencji art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej - znajdą zastosowanie w
sprawie, zaś ustalony przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku nie kwestionowany przez
organ rentowy stan faktyczny sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie zaszła
przesłanka z art. 13b ustawy zaopatrzeniowej;
f) art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności sporządzonego 20 marca 1952 r. w Paryżu poprzez jego
błędną wykładnię i błędne zastosowanie, podczas gdy Europejski Trybunał Praw
Człowieka w decyzji z dnia 14 maja 2013 r. nr 15189/10 (decyzja o odrzuceniu skargi
-Cichopek i inni przeciwko Polsce) stwierdził, że ustawodawca krajowy wyposażony
w bezpośrednią legitymację demokratyczną jest lepiej przygotowany do oceny, czy
w danym kraju ze względu na jego wyjątkowe doświadczenie historyczne i polityczne
interes publiczny wymagał przyjęcia określonych środków dekomunizacji, aby
zapewnić większą sprawiedliwość społeczną albo stabilność demokracji.
Równocześnie, władze krajowe, ze względu na bezpośrednią wiedzę o swoim kraju,
były uprawnione do potępienia w wybranym przez siebie czasie i formie, instytucji lub
działań z przeszłości, które zgodnie z historycznym doświadczeniem kraju odrzucały
zasady demokracji, rządów prawa i praw człowieka. Trybunał wskazał że, „w celu
zapewnienia większej sprawiedliwości systemu emerytalnego Państwo mogło w
uprawniony sposób przyjąć środki mające na celu zakończenie uprzywilejowania
emerytalnego uznawanego za niezasadne i nieuczciwie uzyskane”;
g) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnię,
prowadzącą do uznania, że zawsze w każdym przypadku, zasada ne bis in idem
sprzeciwia się ponownemu obniżeniu świadczenia, podczas gdy taki wniosek nie
wynika ani z uchwały Sądu Najwyższego z 16 września 2020 r., sygn. akt III UZP
1/20, ani orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, ani też części orzecznictwa
Sądów Apelacyjnych RP w sprawach odwoławczych od decyzji o ponownym
ustaleniu wysokości świadczenia;
h) art. 252 k.p.c., poprzez zakwestionowanie informacji IPN, sporządzonej na
podstawie akt osobowych funkcjonariusza, pomimo braku udowodnienia przez
Ubezpieczonego okoliczności do niej przeciwnych, a wręcz potwierdzających, że w
czasie stanu wojennego brał udział w likwidowaniu strajków na terenie W. - przy
II USKP 129/23
12
okazji patrolowania ulic w centrum miasta, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
bowiem doprowadziło do błędnej wykładni, a w konsekwencji braku zastosowania
względem Odwołującego się art. 13b, a w konsekwencji art. 15c ustawy emerytalnej.
Ponadto skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c.,
poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż każdorazowo — w sprawie o ponownym
ustaleniu wysokości świadczenia - ciężar dowodu spoczywa na organie rentowym,
podczas gdy w najnowszym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że ciężar dowodu
spoczywa na organie rentowym, ale tylko wtedy gdy ze zgromadzonego materiału
dowodowego w postaci akt osobowych, zeznań strony odwołującej się oraz podstaw
prawnych funkcjonowania jednostek S.B., nie wynika służba strony odwołującej się
na rzecz totalitarnego państwa, w sytuacji gdy z niekwestionowanego przez organ
rentowy stanu faktycznego jednoznacznie wynika służba Odwołującego się na rzecz
totalitarnego państwa.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o I. 1) uchylenie - w całości -
zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku i przekazanie sprawy
Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania z pozostawieniem
temu Sądowi rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego
oraz przed II Instancją; ewentualnie jeżeli Sąd Najwyższy uznałby, że istnieje ku temu
podstawa: uchylenie - w całości - zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w
Białymstoku oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie apelacji A. K. od
wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku oraz zasądzenie od odwołującego się na
rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej
stawki minimalnej według norm przepisanych (z uwagi na § 15 ust. 1 pkt 1, 3
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych) - według norm przepisanych; na podstawie art.
39817 § 1 w zw. z art. 39817 § 3 k.p.c., wniósł o odroczenie wydania orzeczenia i
przekazanie sprawy do rozpoznania powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.
Odwołujący A.K. wniósł w odpowiedzi na skargę o wydanie postanowienia
odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; oddalenie skargi
kasacyjnej- w przypadku przyjęcia jej do rozpoznania; zasądzenie od organu
rentowego na rzecz odwołującego kosztów postępowania kasacyjnego według norm
prawem przepisanych.
II USKP 129/23
13
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Ciężar zarzutów przemawiał za
uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku. Skarżący podnosi zarzuty
naruszenia prawa materialnego i procesowego, z uwagi na to, że podnoszone
kwestie były wielokrotnie przedmiotem oceny Sądu Najwyższego ich analiza
zostanie przeprowadzona łącznie.
Problem poruszony w skardze kasacyjnej sprowadza się do kwestionowania
prawidłowości subsumpcji dokonanej przez Sąd drugiej instancji aktywności
ubezpieczonego w ustalonym stanie faktycznym jako „służby na rzecz totalitarnego
państwa” do art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, co z kolei skutkowało przyznaniem
świadczenia emerytalnego z wyłączeniem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej.
Natomiast drugie zagadnienie sprowadza się do ustalenia czy organ rentowy jest
zobligowany do potwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne, w tym
indywidualnych czynów ubezpieczonego, wskazujących na niegodziwość jego
postępków w ramach służby na rzecz totalitarnego państwa. Zaprezentowana przez
Sąd Apelacyjny w Białymstoku wykładnia pozostaje w oczywistej z sprzeczności z
wykładnią prezentowaną w orzecznictwie Sądu Najwyższego co przemawiało za
uchyleniem wyroku.
Ocena zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wymaga w pierwszej
kolejności przypomnienia, że Sąd Najwyższy w uchwale z 16 września 2020 r.,
III UZP 1/20 (OSNP 2021 nr 3, poz. 28) stwierdził, że kryterium "służby na rzecz
totalitarnego państwa" określone w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej powinno
być oceniane na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym także na
podstawie indywidualnych czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia
podstawowych praw i wolności człowieka. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd
Najwyższy wypowiedział się, że „Sąd będzie zobowiązany do rekonstrukcji przebiegu
służby w konkretnym wypadku. Przedstawione przez ubezpieczonego kontrfakty
będą oczywiście podlegać swobodnej ocenie w myśl otwartego katalogu
uwzględnianych okoliczności, w szczególności długości okresu pełnienia służby, jej
II USKP 129/23
14
historycznego umiejscowienia w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r.,
miejscu pełnienia służby, zajmowanego stanowiska czy stopnia służbowego.
Powyższe stanowisko zostało następnie podzielone w wyroku z 30 listopada 2023 r.
III USKP 79/23 (LEX nr 3689950), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd
ubezpieczeń społecznych, rozpoznający sprawę w wyniku wniesienia odwołania od
decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji w sprawie ponownego ustalenia (obniżenia) wysokości
emerytury policyjnej byłego funkcjonariusza, nie jest związany treścią informacji o
przebiegu służby w organach bezpieczeństwa państwa przedstawionej przez Instytut
Pamięci Narodowej zarówno co do faktów (ustalonego w tym zaświadczeniu
przebiegu służby), jak i co do kwalifikacji prawnej tych faktów (zakwalifikowania
określonego okresu służby jako służby w organach bezpieczeństwa państwa).
Związanie to obejmuje jedynie organ emerytalny, który przy wydawaniu decyzji musi
kierować się danymi zawartymi w informacji o przebiegu służby. Ustalenia faktyczne
i interpretacje prawne Instytutu Pamięci Narodowej nie mogą natomiast wiązać sądu
- do którego wyłącznej kompetencji (kognicji) należy ustalenie podstawy faktycznej
rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do emerytury policyjnej i jej wysokości oraz
odpowiednia kwalifikacja prawna (subsumcja) ustalonych faktów
(postanowienie Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2011 r., II UZP 10/11, OSNP 2012 nr
23-24, poz. 298).
Również Trybunał Konstytucyjny dostrzegł w wyroku z 24 lutego 2010 r. (K
6/09, OTK-A 2010 nr 2, poz. 15), że kontrola informacji o przebiegu służby
wydawanej przez IPN, została połączona z prawem zaskarżenia decyzji organu
emerytalnego, a w konsekwencji z prawem do rozpoznania istoty sprawy przez sąd
powszechny. Nie sposób zatem uznać, że ustawodawca pozbawił osoby, których
dotyczy kwestionowana regulacja, prawa sądowej kontroli informacji sporządzonej
przez IPN. Informacja o przebiegu służby nie jest wobec tego władczym przejawem
woli organu administracji publicznej (władczym rozstrzygnięciem), lecz jest
oświadczeniem wiedzy i nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej w
stosunku do konkretnej osoby fizycznej. Wskazana czynność ma charakter stricte
informacyjny i stanowi jedynie urzędowe potwierdzenie określonych faktów,
zamieszczonych w aktach osobowych funkcjonariusza, celem ponownego ustalenia
II USKP 129/23
15
prawa do świadczeń emerytalnych. Władczym rozstrzygnięciem wobec skarżącego
jest decyzja organu emerytalnego w przedmiocie ponownego ustalenia prawa do
świadczenia emerytalnego i jego wysokości. Zatem dopiero decyzja organu
emerytalnego podlega kontroli sądowej. Natomiast właściwym sądem dokonującym
tej kontroli jest sąd powszechny, a ten, podczas rozpoznawania istoty sprawy, będzie
uprawniony do weryfikacji informacji z IPN w postępowaniu dowodowym (uchwała
Sądu Najwyższego z 16 września 2020 r., III UZP 1/20, OSNP 2021 nr 3 poz. 28;
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 stycznia 2012 r., K 36/09, OTK-A 2012 nr 1,
poz. 3).
Oceny tej nie zmienia, że informacja o przebiegu służby jest dokumentem
urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c. Ukształtowane na tle spraw z zakresu
ubezpieczeń społecznych orzecznictwo Sądu Najwyższego jednoznacznie akceptuje,
że okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być
udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w Kodeksie
postępowania cywilnego (wyroki Sądu Najwyższego: z 2 lutego 1996 r., II URN 3/95,
OSNAPiUS 1996 nr 16, poz. 239; z 25 lipca 1997 r., II UKN 186/97, OSNAPiUS 1998
nr 11, poz. 342; z 8 sierpnia 2006 r., I UK 27/06, OSNP 2007 nr 15-16, poz. 235), a
art. 247 k.p.c., wprowadzający ograniczenia dowodzenia zeznaniami świadków lub z
przesłuchania stron przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu obejmującego
czynność prawną, nie ma zastosowania w tych sprawach (wyroki Sądu Najwyższego:
z 11 października 2016 r., I UK 356/15, LEX nr 2174067 i z 10 lipca 2013 r., II UK
427/12, LEX nr 1555534). Podobne postulaty dotyczące weryfikacji przebiegu
służby m.in. w oparciu o opinie służbowe funkcjonariuszy są formułowane w
doktrynie (zob. B. Jaworski: System opiniowania funkcjonariuszy służb
mundurowych, Acta Universitatis Lodziensis. Folia luridica 2019 nr 87, s. 105).
Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną podziela powyższy
pogląd, jak również częściowo zgadza się z twierdzeniami zawartymi w wyroku Sądu
Najwyższego z 30 listopada 2023 r., III USKP 79/23 (LEX nr 3689950), że zrównanie
statusu osób - przez jednolite obniżenie świadczenia z zabezpieczenia społecznego
- które kierowały organami państwa totalitarnego, angażowały się w realizację zadań
i funkcji państwa totalitarnego, nękały swych obywateli także na innym polu niż styk
szeroko rozumianego prawa karnego, a więc tych podmiotów, których ocena jest
II USKP 129/23
16
zdecydowanie aksjologicznie negatywna, z osobami, których postawa nie
pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji tego państwa, lecz
sprowadzała się do czynności akceptowalnych i wykonywanych w każdym państwie,
także demokratycznym, bez skojarzeń prowadzących do ujemnych ocen, nie może
być dokonane za pomocą tych samych parametrów. Inaczej każdy podmiot
funkcjonujący w systemie państwa w tych latach mógłby się spotkać z zarzutem, że
jego działanie, w ogólnym rozrachunku, było korzystne dla państwa totalitarnego.
Sąd drugiej instancji ocenił materiał dowodowy zebrany przez Sąd w
postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie podzielając oceny prawnej tego Sądu,
zmienił wyrok. Na podstawie materiału dowodowego przeprowadził własną ocenę
zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście spełnienia się kryterium służby
na rzecz formacji, o których mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.
W zaskarżonym wyroku Sąd Apelacyjny w Białymstoku powołał się wprawdzie na
uchwałę III UZP 1/20 ale de facto nie zastosował się do stanowiska zajętego przez
Sąd Najwyższy. W ustalonym stanie faktycznym Instytut Pamięci Narodowej wydał
informację, że A.K. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.
13b ustawy w okresie od 1 listopada 1976 r. do 31 lipca 1990 r. Jednocześnie ze
zgromadzonego materiału dowodowego wynika że, A.K. w spornym okresie pełnił
służbę w Sekcji I Wydziału „T” SB, Wydziale II oraz III SB, Grupie V SB
KWMO/RUSW w B., a także był studentem WSO MSW w L. Jak wynika z opinii
służbowej z 30 października 1979 r., odwołujący zajmował się konserwacją oraz
eksploatacją sprzętu technicznego. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na znajdującą się
w aktach osobowych odwołującego opinię służbową z 7 lipca 1983 r., w której
wskazano, że A.K. w czasie stanu wojennego brał udział w likwidowaniu strajków na
terenie zakładów pracy w W.. Odwołujący przyznał, że w czasie trwania stanu
wojennego był wysyłany do W., gdzie patrolował ulice w centrum miasta.
Sąd Okręgowy ocenił powyższą aktywność ubezpieczonego jako okres służby
na rzecz totalitarnego państwa, natomiast Sąd Apelacyjny na podstawie zebranego
w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego wywiódł wnioski
przeciwne. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika jednak aby pojawiły się
dowody przemawiające za tym, że ubezpieczony podjął jakiekolwiek działania
mające na celu pomoc opozycji w walce z władzą totalitarną. Trzeba mieć oczywiście
II USKP 129/23
17
na względzie, że sąd powszechny nie jest związany informacją z IPN o przebiegu
służby zarówno co do faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2011 r., II UZP 10/11, OSNP 2012 nr 23-24, poz. 298)
ale muszą za tym przemawiać dowody zebrane w postępowaniu dowodowym a takie
nie pojawiły się w niniejszej sprawie. W sprawie nie zostały przedstawione żadne
argumenty, które przemawiałyby za inną kwalifikacją aktywności ubezpieczonego w
spornym okresie niż ta, którą przeprowadził Sąd Okręgowy. Wnioski wyprowadzone
przez Sąd Apelacyjny pozostają zatem w logicznej sprzeczności z materiałem
dowodowym i nie są zgodne z doświadczeniem życiowym oraz nie uwzględniają
jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo skutkowych tym samym
zarzuty podniesione w ramach procesowej podstawy zaskarżenia potwierdziły się.
W sprawie doszło zatem do naruszenia art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej,
podkreślenia bowiem wymaga, że przy dokonywaniu oceny prawnej służby z
perspektywy art. 13b ustawy zaopatrzeniowej bierze się pod uwagę przede
wszystkim formację, w której była pełniona służba, a także zajmowane stanowisko
czy stopień służbowy oraz przebieg służby. Określenie formacji czy instytucji
(z uwzględnieniem jednostek wymienionych w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej)
ma istotne znaczenie z uwagi na to, że zakres i przedmiot ich działalności może prima
facie potwierdzać, że były one bezpośrednio ukierunkowane na realizowanie
charakterystycznych dla ustroju totalitarnego zadań i funkcji i takie zadania
wykonywali wszyscy - bez wyjątku - funkcjonariusze służący w danej jednostce
organizacyjnej, stanowiący jej strukturę, bez której niemożliwe byłoby wykonywanie
przypisanych tej jednostce zadań.(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28
stycznia 2025 r., II USK 111/23, LEX nr 3845057). Nawet brak po stronie
odwołującego się indywidualnych działań bezpośrednio zmierzających do
naruszania podstawowych praw i wolności człowieka, samoistnie nie wyklucza więc
takiej kwalifikacji. Skoro art. 13b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy łączy służbę na rzecz totalitarnego państwa z samym podjęciem
służby w instytucjach i formacjach wymienionych w tym przepisie, to istnieje
domniemanie faktyczne (wynikające z informacji o przebiegu służby potwierdzającej
służbę w tych jednostkach), że służba w nich była służbą na rzecz totalitarnego
państwa. Domniemanie to może być jednak obalone w procesie cywilnym. Nie jest
II USKP 129/23
18
jednak tak, że to na organie rentowym ciąży obowiązek udowodnienia (art. 6 k.c. w
związku z art. 232 zdanie pierwsze k.p.c.), że dany funkcjonariusz uczestniczył w
łamaniu praw człowieka i obywatela. W sytuacji, gdy potwierdzona zostaje służba w
instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej – co
wynika z informacji IPN, to ciężar dowodu przechodzi na ubezpieczonego
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 4 grudnia 2024 r., II USK 299/23, LEX nr
3792576;3 grudnia 2024 r., II USK 206 24, LEX nr 3791572; 28 listopada 2024 r.,
III USK 287/23, LEX nr 3801319).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że podstawą zastosowania regulacji
prowadzących do ponownego ustalenia wysokości świadczeń jest fakt służby w
formacji wyszczególnionej w art. 13b, która miała istotny wpływ na funkcjonowanie
ówczesnego państwa ale w rozpoznawanej sprawie nie zostało to dokonane przez
pryzmat indywidualnych okoliczności sprawy. Konsekwencją błędnie dokonanej
wykładni art. 13b ustawy zaopatrzeniowej przez Sąd drugiej instancji było
niezastosowanie przez ten Sąd przepisów art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej.
W toku postępowania nie ujawniono aby stanowisko, które zajmował ubezpieczony
nie przynależało do tych wyszczególnionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.
Art. 15c ustawy zaopatrzeniowej określa zasady ustalania wysokości policyjnej
emerytury w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa,
o której mowa w art. 13b i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r.
Przepis ten w ust. 1 stanowi, że emerytura takiej osoby wynosi 0% podstawy wymiaru
- za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b i 2,6%
podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą,
o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a,
5 i 6 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie zaś z art. 22a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej od 1 października 2017 r.
w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której
mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10%
podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa
w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa
w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. Przy ponownym
II USKP 129/23
19
rozpoznaniu sprawy konieczne jest zatem zastosowanie wymienionych przepisów
ustawy.
Mając na względzie powyższe argumenty Sąd Najwyższy orzekł jak w
sentencji na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c.
M.G.
[r.g.]
