II SO/Ke 1/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 października 2022 r. znak: SPN.IV.7511.1.23.2022 w przedmiocie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu.

Decyzją z dnia 14 października 2022 r. znak: SPN.IV.7511.1.23.2022 Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Starosty Buskiego znak: GKN.6810.4.44.2016 z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie ustalenia uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej wsi Wiślica, o których mowa w art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie, uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało doręczone na podstawie art. 8f ww. ustawy stronom postępowania poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń:

- Starostwa Powiatowego w Busku Zdroju w dniach 18 października 2022 – 2 listopada 2022 r.,

- Urzędu Miasta i Gminy w Wiślicy w dniach 17 października 2022 r. – 2 listopada 2022 r., Miasta Wiślica w dniach 9 października 2022 r. – 5 listopada 2022 r.,

- Sołectwa Gorysławice w dniach 18 października 2022r. – 22 listopada 2022 r.

W dniu 28 lutego 2023 r. A. L. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od ww. decyzji organu odwoławczego, zarzucając że z uwagi na rażące naruszenie przepisu art. 49a K.p.a. nie został w terminie zawiadomiony o wydaniu tego rozstrzygnięcia – co uniemożliwiło mu złożenie sprzeciwu. W dniu 21 marca 2023 r. A. L. przesłał do tut. Sądu sprzeciw od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 14 października 2022 r. znak: SPN.IV.7511.1.23.2022.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 86 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (§ 1). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., terminu do wniesienia tego wniosku, który wynosi 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że A. L. spełnił dwa ostatnie wymogi, gdyż, jak wynika z akt administracyjnych, pismem z 17 lutego 2023 r. – działając jako strona postepowania administracyjnego – zwrócił się do Wojewody Świętokrzyskiego o udzielenie informacji, na jakim etapie jest odwołanie od decyzji Starosty Buskiego znak: GKN.6810.4.44.2016 z 31 sierpnia 2022 r. W odpowiedzi z 21 lutego 2023 r., doręczonej A. L. 24 lutego 2023 r. (k. 96, 97), organ poinformował o wydaniu 14 października 2022 r. decyzji znak: SPN.IV.7511.1.23.2022, doręczonej stronom poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń. Tym samym, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu został wniesiony w ustawowym siedmiodniowym terminie – 28 lutego 2023 r. Ponadto wnioskodawca, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z 15 marca 2023 r., w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, dokonał czynności, co do której wnosił o przywrócenie terminu – to jest złożył sprzeciw od decyzji organu odwoławczego z 14 października 2022 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2005 r. o sygn. akt FZ 713/04, dostępne, jak wszystkie powołane orzeczenia, w internetowej bazie orzeczniczej CBOSA). Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko wówczas, gdy wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II OZ 333/17). Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r. o sygn. akt II SA/Bk 369/05, LEX nr 173671). O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. o sygn. akt l SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II OZ 385/17).

Mając na uwadze treść wskazanych wyżej przepisów, jak również przytoczone orzecznictwo wnioskodawca nie uprawdopodobnił – w ocenie Sądu – że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Jako przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu wskazał on – ogólnie – na "rażące naruszenie przepisu art. 49a K.p.a.", przez co nie został w terminie zawiadomiony o wydaniu decyzji Wojewody Świętokrzyskiego.

Należy zauważyć, że wskazany we wniosku art. 49a K.p.a. nie został w tym przypadku zastosowany przez organ. W niniejszej sprawie, w której organ I instancji wydał decyzję w sprawie ustalenia uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej wsi Wiślica oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie, podstawą doręczenia decyzji w trybie publicznego obwieszczenia był bowiem przepis szczególny – art. 8f ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 140), zgodnie z którym decyzje, postanowienia oraz inne pisma w sprawach, o których mowa w art. 6a oraz art. 8e tej ustawy, doręcza się poprzez ogłoszenie w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, wywieszenie w urzędzie gminy oraz starostwa na okres 14 dni. Po upływie tego okresu pismo uważa się za doręczone. Publiczne obwieszczenie, czego wnioskodawca nie kwestionował, miało miejsce na tablicy ogłoszeń:

- Starostwa Powiatowego w Busku Zdroju w dniach 18 października 2022 – 2 listopada 2022 r.,

- Urzędu Miasta i Gminy w Wiślicy w dniach 17 października 2022 r. – 2 listopada 2022 r., Miasta Wiślica w dniach 9 października 2022 r. – 5 listopada 2022 r.,

- Sołectwa Gorysławice w dniach 18 października 2022r. – 22 listopada 2022 r.

Biorąc pod uwagę, że ostatnie z obwieszczeń ukazało się w dniu 18 października 2022 r., skutek w postaci doręczenia zgodnie z ww. przepisem nastąpił 2 listopada 2022 r., a zatem termin do wniesienia sprzeciwu upłynął z dniem 16 listopada 2022 r.

Argument wnioskodawcy związany z uchybieniem terminowi na skutek zastosowania nieprawidłowego trybu doręczenia nie może w tym przypadku odnieść skutku. Należy zauważyć, że już decyzja organu I instancji była doręczana w trybie art. 8f ww. ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, tj. w trybie ogłoszenia, a zatem A. L., który był także stroną postępowania i adresatem tej decyzji, winien był zdawać sobie sprawę z takiego sposobu procedowania. Niezłożenie sprzeciwu w terminie należy w tej sytuacji uznać za efekt niewykazania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Wnioskodawca nie podał przy tym żadnych innych okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. Z tego względu wniosek ten należało uznać za niezasadny.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.