II SA/Bk 196/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 6 marca 2024 r. nr KO.800/11/24 w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę

Wnioskiem z dnia 28 listopada 2022 r. H. P.F zwróciła się do Burmistrza Miasta Sejny (dalej: "Burmistrz") o wypłatę dodatku węglowego, oświadczając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe przy ul. [...] w Sejnach, zaś głównym źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest kocioł na paliwo stałe.

Decyzją z dnia 31 października 2023 r. nr MOPS.545.2.2023 Burmistrz odmówił przyznania H. P. wnioskowanego dodatku, ze względu na art. 2 ust. 5a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. 2023, poz. 1630; dalej: "u.d.w."), wedle którego dodatek węglowy nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. 2023, poz. 1772; dalej: "specustawa"). Organ ustalił bowiem, że w dniu 18 października 2022 r. H. P. złożyła wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, który został rozpatrzony pozytywnie przez Burmistrza informacją z dnia 9 listopada 2022 r. nr MOPS.546.223.2022 o przyznaniu dodatku dla gospodarstw domowych. Dodatek ten został wypłacony w kwocie 1.000 zł w dniu 10 listopada 2022 r., jednak dnia 28 listopada 2022 r. wnioskodawczyni dokonała jego zwrotu na konto bankowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sejnach (dalej: "MOPS"). W dniu 9 grudnia 2022 r. MOPS poinformował wnioskodawczynię o możliwości odbioru ww. dodatku w kasie właściwego banku do dnia 23 grudnia 2022 r., jednakże nie podjęła ona ww. środków, wskutek czego powróciły one do MOPS dnia 27 grudnia 2022 r. Okoliczność ta zdaniem organu I instancji nie powoduje jednak nieważności informacji o przyznaniu H. P. dodatku dla gospodarstw domowych z dnia 9 listopada 2022 r.

Na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach (dalej: "SKO") z dnia 15 grudnia 2023 r. nr KO.800/167/23 powyższa decyzja Burmistrza została uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w celu ustalenia rzeczywistego źródła ciepła stosowanego przez H. P. w jej gospodarstwie domowym. Organ odwoławczy wskazał w tym względzie na wątpliwości wynikające z okoliczności, że decyzją z dnia 10 października 2022 r. nr MOPS.545.88.2022 Burmistrz odmówił H. P. przyznania dodatku węglowego (w odpowiedzi na jej wniosek z dnia 23 sierpnia 2022 r.), zaś dnia 18 października zrzekła się ona prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji, występując tego samego dnia o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, który to wniosek został pozytywnie rozpatrzony wspomnianą wyżej informacją z dnia 9 listopada 2022 r.; zaś w dniu 28 listopada 2022 r. H. P. wniosła ponownie o wypłatę dodatku węglowego. W ocenie organu odwoławczego, wątpliwości co do rzeczywistego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawczyni zaistniały już w chwili złożenia przez nią wniosku o wypłatę dodatku z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, tj. po odmowie przyznania jej dodatku węglowego. Kwestia ta, w ocenie SKO, wymagała zatem wyjaśnienia w drodze wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 2 ust. 15c i 15d specustawy, zaś dokonana przez organ I instancji weryfikacja jedynie deklaracji wnioskodawczyni dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, nie jest wystarczająca.

W dniu 3 stycznia 2024 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni, w trakcie którego ustalono, że od listopada 2023 r. głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe (pelet drzewny), zaś poprzednim źródłem ogrzewania był kocioł na paliwo stałe (węgiel i drzewo). W piwnicy stwierdzono resztki węgla i drewna. Do akt dołączono również fotokopie akt prokuratorskich sprawy o sygn. RPS 299/2022, tj.: notatki służbowej funkcjonariusza policji z dnia 12 grudnia 2022 r. z rozpytania H. P. w ramach czynności sprawdzających, faktury VAT nr [...] wystawionej dnia 13 października 2022 r. na rzecz H. P. za zakup 6,02 m3 drewna sosnowego, a także fragmentu protokołu zeznań (opatrzonych nieczytelną parafą). Do akt dołączono również protokół oględzin przeprowadzonych w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni w dniu 17 października 2022 r. przez pracowników Urzędu Miasta w Sejnach, w zakresie czynności kontrolnych dotyczących sprawności urządzeń grzewczych oraz jakości i rodzaju stosowanego paliwa spalanego w indywidualnych źródłach ciepła, w którym wskazano, że w piwnicy budynku znajduje się piec na paliwo stałe bez zasobnika (z ręcznym podawaniem paliwa), zaś obok pieca stwierdzono skład opału, tj. drewno liściaste i pozostałości węgla z poprzedniego roku. Sporządzono wówczas dokumentację fotograficzną, którą również dołączono do akt sprawy wraz z fakturą VAT nr [...] z dnia 21 września 2021 r. wystawioną na rzecz H. P. za zakup 1,5 t węgla.

Decyzją z dnia 18 stycznia 2024 r. nr MOPS.545.1.2024 Burmistrz odmówił przyznania H. P. dodatku węglowego, wskazując, że stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest m.in.. kocioł na paliwo stałe zasilany paliwami stałymi, przez które rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania, powołał stosowne przepisy prawa. Odnosząc się do materiału dowodowego organ stwierdził, że w listopadzie 2023 r. nastąpiła wymiana pieca i od tego czasu rzeczywistym źródłem ciepła stosowanym w gospodarstwie domowym H. P. jest kocioł na paliwo stałe zasilany peletem drzewnym, zaś poprzednim źródłem ciepła był kocioł na paliwo stałe bez zasobnika (tj. z ręcznym podawaniem paliwa). Organ wskazał w tym względzie na ustalenia zawarte w protokole oględzin z dnia 17 października 2022 r. oraz podkreślił, że faktura VAT nr 546/2021 za zakup węgla datowana jest na rok przed dokonaniem oględzin. Ponadto w aktach znajduje się faktura VAT za zakup drewna sosnowego w październiku 2022 r. Organ powołał ponownie art. 2 ust. 5a u.d.w., podkreślając, że precyzuje on w sposób klarowny w jakich okolicznościach dodatek węglowy nie przysługuje, a także że informacją z dnia 9 listopada 2022 r. przyznano wnioskodawczyni dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła.

Decyzją z dnia 6 marca 2024 r. nr KO.800/1/24 SKO utrzymało w mocy ww. odmowną decyzję Burmistrza, wskazując, że przepisy art. 2 ust. 1-3 i ust. 16 oraz art. 2 ust. 5a u.d.w. warunkują przyznanie dodatku węglowego. Jednym z kryteriów wymaganym do jego otrzymania jest zasilanie głównego źródła ogrzewania węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierającym co najmniej 85% węgla kamiennego, przy czym nie jest możliwe przyznanie dodatku węglowego gospodarstwom domowym, które objęto pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Tymczasem, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, w dniu 18 października 2022 r. H. P. wniosła o wypłatę dodatku dla gospodarstwa domowego z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, deklarując, że głównym źródłem ciepła jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem kawałkowym. W związku z tym, że informacje te były tożsame z danymi zawartymi w CEEB na dzień złożenia wniosku, Burmistrz, informacją z dnia 9 listopada 2022 r. nr MOP.546.223.2022 przyznał odwołującej się dodatek z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła w wysokości 1.000 zł, jednakże dnia 28 listopada 2022 r. zwróciła ona ów dodatek, jednocześnie składając pismo w którym wyjaśniła, że w związku ze zmianą przepisów o dodatku węglowym, skutkującą przyznaniem jej prawa do tego "zasiłku"', składa ponownie stosowny wniosek o dodatek węglowy (inicjujący niniejsze postępowanie), a kwotę dodatku przyznanego ww. informacją zwraca na konto bankowe Urzędu Miejskiego w Sejnach.

W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że gospodarstwo domowe odwołującej się było w sezonie grzewczym 2022/2023 zasilane głównie drewnem kawałkowym, co potwierdzają faktura jego zakupu z dnia 13 października 2022 r. oraz protokół oględzin z dnia 17 października 2022 r. Węgiel stanowił natomiast nieznaczną część opału znajdującego się w składzie gospodarstwa domowego H. P., bowiem były to pozostałości z sezonu grzewczego 2021/2022. W konsekwencji dodatek węglowy odwołującej się nie przysługuję, bowiem głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego nie jest paliwo stałe w rozumieniu przepisów u.d.w. Ponadto zaistniała negatywna przesłanka z art. 2 ust. 5a u.d.w., bowiem informacją z dnia 9 listopada 2022 r. nr MOPS.546.223.2022 przyznano jej dodatek dla gospodarstwa domowego z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, tj. kotła na paliwo stałe zasilanego drewnem kawałkowym. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że odwołująca się dodatek ów zwróciła na konto bankowe Urzędu Gminy w Sejnach. Pismem z dnia 9 grudnia 2022 r. Burmistrz poinformował H. P., że do dnia 23 grudnia 2022 r. może odebrać zwrócony dodatek, a jego nieodebranie będzie skutkowało zwrotem środków do budżetu państwa za pośrednictwem Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego. Odwołująca się mimo powyższego, środków nie podjęła. Okoliczność ta, zdaniem SKO, nie może świadczyć o tym, że dodatek został pobrany nienależnie, bowiem do takiego stwierdzenia uprawniony jest wyłącznie organ administracji publicznej, który wydaje w tym przedmiocie decyzję, gdy spełnione są ku temu ustawowe przesłanki, a co więcej - jak wynika z okoliczności sprawy, nie ma ku temu podstaw. Nie można również stwierdzić, że dodatek stronie nie został przyznany, mimo zwrotu przez nią środków, gdyż ta zwróciła kwotę dodatku, bowiem następczy sposób ich zagospodarowania przez odwołującą się pozostaje irrelewantny dla sprawy. W ocenie SKO, twierdzenia odwołującej się, dążące do uznania przyznanego ww. informacją dodatku "na drewno" za niezależnie pobrany, celem uzyskania dodatku węglowego, motywowane są wyłącznie kwestiami ekonomicznymi, a nie kryteriami ustawowymi, które warunkują przyznanie dodatku węglowego od rodzaju głównego źródła ciepła i paliwa stałego, którym jest ono zasilane.

Skargę na ww. decyzję wniosła do sądu administracyjnego H. P., zarzucając jej:

- naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 2 ust. 5a u.d.w. polegające na przyjęciu, że przepis ten konstruuje samodzielną normę, niezależną od normy wynikającej z art. 2 ust. 1 u.d.w., podczas gdy przepis ten określa wyjątek od normy wynikającej z art. 2 ust. 1, a zatem nie może mieć zastosowania w sytuacji, gdy nie są spełnione zasadnicze przesłanki przysługiwania dodatku węglowego określone w ust. 1 i przez to błędne zastosowanie art. 2 ust. 5a u.d.w. w sytuacji, gdy organ stwierdził brak podstaw do przyznania dodatku, wynikających z art. 2 ust. 1 u.d.w.;

2) art. 2 ust. 5a u.d.w. przez zastosowanie niewłaściwej wykładni tego przepisu polegającej na uznaniu, że objęcie pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy jest tożsame wydaniu informacji o przyznaniu tego dodatku, a nie faktycznym przysporzeniem wnioskodawcy środków pomocowych, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy;

3) art. 2 ust. 1 u.d.w. przez błędną wykładnię, jakoby wynikająca z niego norma domagała się wyłączności lub zdecydowanej dominacji stosowania paliwa stałego, podczas gdy takiego warunku przepis ten nie zawiera, zaś realia zasilania tradycyjnych kotłów na paliwo stałe dają podstawę do stwierdzenia, że brak tak sprecyzowanego wymogu, nie wynika z przeoczenia ustawodawcy, a jest celowy i uzasadniony;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

4) art. 15 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady dwuinstancyjności przez wyjście poza zakres przedmiotowy sprawy, zakreślony postępowaniem przed organem I instancji, przez zakwestionowanie uprawnienia strony, wynikającego z art. 2 ust. 1 u.d.w., podczas gdy uprawnienia te nie były kwestionowane przez Burmistrza, a stanowią materialną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia;

5) art. 79a § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. przez niewskazanie stronie przesłanek niezbędnych do wykazania, że jej gospodarstwo spełniało wymogi określone w art. 2 ust. 1 u.d.w., mimo, że dotychczasowy przebieg postępowania nie wskazywał na fakt, że to właśnie te przesłanki mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony; przez to strona nie mogła złożyć dodatkowych wyjaśnień i wskazać na dowody znajdujące się w aktach sprawy, które przemawiały na jej korzyść, wbrew którym to organ uznał fakt niezasilania kotła paliwem stałym za udowodniony;

6) art. 77 § 4 i art. 10 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. przez niezakomunikowanie stronie faktu znanego organowi z urzędu w postaci treści postanowienia WSA w Białymstoku w przedmiocie wykładni wyroku z dnia 25 lipca 2023 sygn. akt II SA/Bk 350/23, na którym to fakcie organ oparł swą opinię o wiarygodności twierdzeń strony i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do tego dowodu; takie działanie organu prawdopodobnie odniosło skutek w postaci deprecjacji innych twierdzeń skarżącej i w efekcie potraktowanie ich w sposób zdawkowy, bez należytej uwagi;

7) art. 7 k.p.a. przez zaniechanie działań mających na celu załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i interes strony, a to przez uznanie za nieistotny dla sprawy fakt zwrócenia przez stronę pierwotnie przyznanego dodatku, o który wnioskowała ona pod wpływem usprawiedliwionego błędu co do prawa oraz faktu potraktowania środków zwróconych przez stronę jako środków niewykorzystanych na cele pomocowe, mimo, że materialno-techniczna czynność zwrotu przez organ tych środków, jako niewykorzystanej nadwyżki stoi w sprzeczności z treścią materialno-technicznej czynności, w postaci informacji przyznającej te środki wnioskodawcy.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, w uzasadnieniu doprecyzowując zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz podkreślając, że przyczyną odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego był po pierwsze fakt zasilania jej gospodarstwa domowego głównie drewnem kawałkowym, które nie jest paliwem stałym w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.d.w., a po drugie ziszczenie się przesłanki negatywnej z art. 2 ust. 5a u.d.w.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy u.d.w., tj.: art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 3 oraz ust. 5a u.d.w., stanowiące, że: dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy (art. 2 ust. 1 u.d.w.). Przez paliwa stałe, w myśl art. 2 ust. 3 u.d.w., rozumie się: węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 5a u.d.w. dodatek węglowy nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy (chodzi o tzw. dodatek dla gospodarstw domowych przysługujący w kwocie 1.000 zł gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest m.in. kocioł na paliwo stałe zasilany peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy).

Przyznanie dodatku węglowego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w wysokości 3.000 zł (art. 2 ust. 8 u.d.w.), następuje w wyniku weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 u.d.w.). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się (art. 2 ust. 15b u.d.w.). Wedle zaś art. 2 ust. 15c u.d.w. wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, zaś w jego toku ustala się również, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.). Przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji, której wymaga jednak odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego (art. 2 ust. 16 u.d.w.).

Podstawą odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego są poczynione przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne, z których wynika, że choć głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego był w sezonie 2022/2023 kocioł na paliwo stałe, to jednak nie był on wówczas zasilany paliwami stałymi (tj. węglem kamiennym, brykietem lub peletem), jak wymaga tego dyspozycja art. 2 ust. 1 u.d.w. Powyższe organ ustalił na podstawie materiału dowodowego sprawy, tj.: protokołu oględzin przeprowadzonych dnia 17 października 2022 r. w związku z kontrolą sprawności urządzeń grzewczych oraz jakości i rodzaju stosowanego paliwa spalanego w indywidualnych źródłach ciepła, a także sporządzonej wówczas dokumentacji fotograficznej oraz dwóch znajdujących się w aktach sprawy faktur VAT, wystawionych na rzecz skarżącej: za zakup w dniu 21 września 2021 r. 1,5 t węgla (faktura VAT nr 546/2021) oraz za zakup w dniu 13 października 2022 r. 6,02 m3 drewna sosnowego (faktura VAT nr 221010061). Na marginesie sąd zauważa, że w deklaracji CEEB z dnia 17 stycznia 2022 r. skarżąca zadeklarowała pelet drzewny i drewno jako rodzaje paliw stałych stosowanych w kotle wykorzystywanym do ogrzewania jej gospodarstwa domowego, natomiast w kolejnej deklaracji z dnia 26 sierpnia 2022 r. wskazała już na węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe. Niekonsekwencja ta wzbudziła zatem uzasadnione wątpliwości organu odwoławczego, wymagające wyjaśnienia w drodze innych źródeł dowodowych.

Finalnie z akt sprawy wynika, że w dniu oględzin (17 października 2022 r.) w kotłowni domu skarżącej zeskładowane było drewno kawałkowe w znacznej ilości (vide: fotografia nr 2/6, k. 127 akt adm.). W popiele z kotła stwierdzono wówczas pozostałości węgla z poprzedniego sezonu grzewczego (vide: fotografia nr 3/6, k. 126 akt adm.), zaś w miejscu wydzielonym w kotłowni do składowania węgla brak było zmagazynowanego tego surowca (vide: fotografie nr 5/6 i 6/6, k. 124 akt adm.). Ustalenia wynikające z protokołu oględzin znajdują potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy fakturach zakupu paliw opałowych, z których wynika, że w dniu 13 października 2022 r. (a więc kilka dni przed oględzinami) skarżąca zakupiła 6,02 m3 drewna sosnowego, które tego samego dnia zostało jej dostarczone, zaś rok wcześniej – tj. dnia 21 września 2021 r. nabyła ona 1,5 t węgla. Bezsprzecznie zatem gospodarstwo domowe skarżącej było w sezonie grzewczym 2022/2023 zasilane głównie drewnem kawałkowym, natomiast węgiel stanowił wówczas jedynie nieznaczną część składu opału, bowiem były to pozostałości z poprzedniego sezonu grzewczego. Dysponując powyższym materiałem dowodowym organ odwoławczy nie mógł poczynić innych ustaleń, aniżeli te, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które sąd uznał za prawidłowe. Dodać przy tym należy, że notatka służbowa z przeprowadzonego dnia 3 stycznia 2024 r. wywiadu środowiskowego, nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie, bowiem wynika z niej, że w listopadzie 2023 r. skarżąca wymieniła źródło ogrzewania gospodarstwa domowego na kocioł na pelet drzewny.

Tak ustalony stan faktyczny wyklucza przyznanie skarżącej wnioskowanego dodatku węglowego. Z przywołanych wyżej regulacji wynika bowiem, że koniecznym warunkiem, którego spełnienie rzutuje na otrzymanie dodatku węglowego, jest ogrzewanie gospodarstwa domowego wnioskodawcy wymienionymi w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzeniami grzewczymi (m.in. kotłem na paliwo stałe) oraz spalanie w tych urządzeniach paliw stałych, czyli węgla, brykietu lub peletu. Ustalenie tego, czy wnioskujący o przyznanie dodatku węglowego spełnia ustawowe przesłanki do przyznania tego wsparcia – należy do prowadzącego postępowanie organu administracji publicznej. Niewątpliwe przy tym ustalenie w toku sprawy, że paliwem używanym w gospodarstwie domowym wnioskującego o dodatek węglowy jest drewno kawałkowe, w istocie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego, gdyż nośnik energii w postaci drewna, nie został wymieniony w cytowanym wyżej art. 2 ust. 3 u.d.w. Dodatek ten – jak wynika z cytowanych na wstępie przepisów – może przysługiwać jedynie w przypadku wykorzystywania w urządzeniu grzewczym węgla lub paliw węglopochodnych. W świetle powyższego – jak wykazało postępowanie dowodowe – skoro skarżąca wykorzystywała drewno do ogrzewania gospodarstwa domowego w sezonie grzewczym 2022/2023, to słusznie przyjęły orzekające w sprawie organy, że nie była ona uprawniona do uzyskania dodatku węglowego.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe bezsprzecznie zatem dowiodło, że głównym wykorzystywanym przez skarżącą nośnikiem energii, spalanym w kotle na paliwo stałe znajdującym się w jej gospodarstwie domowym, było drewno kawałkowe. Skarżąca nie spełniła więc koniecznego warunku do przyznania jej dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w. Ponadto sąd hipotetycznie zauważa, że gdyby w innych okolicznościach sprawy stwierdzono spełnienie ww. warunku do uzyskania przez skarżącą dodatku węglowego, nie mógł by on i tak zostać przyznany, zważywszy na zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 2 ust. 5a u.d.w. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że w dniu 9 listopada 2022 r. Burmistrz wydał skarżącej informację o przyznaniu jej dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy, co w świetle art. 2 ust. 5a u.d.w., stanowi negatywną przesłankę przyznania dodatku węglowego. Sąd zauważa, że, mimo podjętych przez skarżącą prób, informacja ta nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego (vide: prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 350/23), co oznacza, że (w świetle brzmienia art. 2 ust. 5a u.d.w.) wniosek skarżącej z dnia 18 października 2022 r. o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, został rozpatrzony pozytywnie. Rację ma przy tym organ odwoławczy, że sposób rozdysponowania otrzymanej przez skarżącą z tego tytułu kwoty (1.000 zł) pozostaje irrelewantny dla zapadłego w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcia. W treści art. 2 ust. 5a u.d.w. brak jest bowiem mowy o faktycznym przysporzeniu beneficjenta z tytułu dodatku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy. Przepis ten wyraźnie wyklucza możliwość otrzymania dodatku węglowego przez gospodarstwa domowe objęte pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy. Gospodarstwo domowe skarżącej jest właśnie takim gospodarstwem. Pozytywne rozpatrzenie wniosku jest z bowiem tożsame z wydaniem przez właściwy organ informacji o przyznaniu tego dodatku, gdyż stosownie do art. 24 ust. 26 i ust. 27 specustawy, jego przyznanie nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a jedynie informacji o jego przyznaniu.

W stwierdzonych zatem niewątpliwych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, w ocenie sądu brak było podstaw do uznania za zasadne zarzutów skargi dotyczących błędnego zastosowania i wykładni przepisów u.d.w. W tym względzie sąd podkreśla, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i została wydana z zachowaniem dyspozycji art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 3 i ust. 16 u.d.w. Zastosowano zatem właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretowano oraz wyjaśniono w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia, spełniającego wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie doszukał się przy tym naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania odnoszących się do kwestii gromadzenia i oceny materiału dowodowego sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organy należycie zebrały i prawidłowo oceniły cały zebrany materiał dowodowy, ustalając wyczerpująco stan faktyczny sprawy, w tym zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów i przekonywania. Jakkolwiek nie zawiadomiono skarżącej, stosownie do art. 10 k.p.a., o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim oraz wypowiedzenia co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań, jednakże w ocenie sądu naruszenie to nie miało wpływu na treść finalnego rozstrzygnięcia, a skarżąca brała czynny udział w postępowaniu dowodowym oraz znała treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę jej żądania. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, również brak zastosowania przez organ art. 79a § 1 k.p.a., nie miał wpływu na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniu skarżącej, organ odwoławczy dochował zaś w sposób skrupulatny zasady dwuinstancyjności z art. 15 k.p.a., dokonując ponownej i kompleksowej oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd wyjaśnia przy tym, że poczynienie przez organ odwoławczy bardziej szczegółowych ustaleń, aniżeli zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, nie stanowi o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania, lecz świadczy o należytym jej dochowaniu. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 77 § 4 k.p.a., bowiem postępowanie sądowe w sprawie odmowy uchylenia przyznanego skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła zostało zainicjowane przez skarżącą, która posiadała w nim status strony postępowania.

Podniesione zatem przez skarżącą zarzuty, nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi. Co do zasady - zawarte tam twierdzenia stanowią w ocenie sądu jedynie polemikę z ustaleniami organu odwoławczego, która, zarówno jako nie znajdująca oparcia przepisach prawa, jak i forsująca jedynie interes faktyczny strony skarżącej, nie mogła doprowadzić do zdeprecjonowania prawidłowych wniosków, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, jeżeli przeprowadzona kontrola tego aktu, nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Stanowisko organu nie może zostać uznane za nieprawidłowe z tego jedynie względu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.

Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa oraz została wydana na skutek prawidłowego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, w wyniku zgromadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów oraz na podstawie obowiązujących i prawidłowo zastosowanych oraz zinterpretowanych przepisów prawa. Sądowa kontrola jej legalności nie wykazała naruszenia ani prawa materialnego, ani procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów sąd skargę oddalił, orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.).