II PSK 115/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 września 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z powództwa K. A.
przeciwko P. W.
o odszkodowanie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 10 września 2025 r.,
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu
z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt IV Pa 14/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącego na rzecz pozwanego kwotę 240 zł
(dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Elblągu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 24 maja 2024 r., IV Pa 14/22, w sprawie z powództwa K. A. przeciwko
P. W. o zapłatę odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o
pracę, oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z 29
listopada 2021 r., IV P 171/20, oddalającego powództwo w całości.
II PSK 115/24
2
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł powód. We wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sformułował istotne zagadnienia prawne
polegające na ustaleniu: (-) czy w obrocie prawnym mogą istnieć składniki
wynagrodzenia pracowniczego, które nie posiadają swojej przyczyny związanej z
podstawą faktyczną lub prawną ich nabycia, czy też każdorazowo, określony
składnik wynagrodzenia pracowniczego (stały, lub zmienny) musi łączyć się ze
zdarzeniem społecznym lub gospodarczym, na które w toku zatrudnienia byłby
płacową odpowiedzią lub byłby z tym zdarzeniem związany?, (-) czy skasowanie
wszystkich danych (zarówno prywatnych, jak i służbowych) na zdawanym przez
pracownika komputerze służbowym, bez wyrządzenia szkody pracodawcy tym
działaniem i bez zamiaru jej wyrządzenia, może być traktowane, jako naruszenie
norm współżycia społecznego oraz może stanowić przyczynę odmowy zasądzenia
roszczeń z tytułu naruszenia przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę?, (-) czy
uznając, że obie strony stosunku pracy naruszały wzajemnie normy współżycia
społecznego, możliwe jest w sprawie o odszkodowanie za bezprawne rozwiązanie
umowy o pracę, oddalenie powództwa w całości z powołaniem się na art. 8 k.p.,
czy też sąd powinien w takiej sytuacji dokonać miarkowania roszczenia
uwzględniając rodzaj naruszonego obowiązku oraz charakter ocenianego czynu?,
(-) czy sąd drugiej instancji, prowadzący własne postępowanie dowodowe w
oparciu o dowody nieistniejące w momencie wydawania wyroku przez sąd
pierwszej instancji, może ograniczyć się w swoim wyroku do przyjęcia uzasadnienia
faktycznego sądu pierwszej instancji, czy też powinien przeprowadzić własny
wywód w tym względzie w oparciu o samodzielnie ustalony stan faktyczny sprawy i
przeprowadzone, nowe dowody?; (-) czy sąd drugiej instancji, prowadzący własne
postępowanie dowodowe w oparciu o dowody nieistniejące w momencie
wydawania wyroku przez sąd pierwszej instancji, może w wyroku ograniczyć się do
stwierdzenia, iż konkurencyjne wersje stanu faktycznego sprawy prezentowane z
jednej strony przez apelującego, a z drugiej przez sąd pierwszej instancji są równie
prawdopodobne, gdy sąd apelacyjny dysponował innym i szerszym materiałem
dowodowym niż sąd pierwszej instancji, a więc wyrokował w warunkach, w których
sąd pierwszej instancji nie posiadał części dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia
sprawy?
II PSK 115/24
3
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o wydanie
postanowienia w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o
zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Zgodnie z utrwaloną judykaturą, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i
jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone
podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do
rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy
powinny być zatem przez stronę skarżącą wyodrębnione, oddzielnie przedstawione
i uzasadnione, a dla spełnienia wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy
odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Sąd Najwyższy w
ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające
przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś szczegółowo podstaw kasacyjnych i
ich uzasadnienia.
Skarga kasacyjna powinna być zatem tak zredagowana i skonstruowana,
aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw,
pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać
(postanowienie Sądu Najwyższego z 25 listopada 2010 r., II PK 80/10, LEX nr
688680).
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał
się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne powinno
zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym
sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie powinno być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić udzielenie
uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i
rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11
II PSK 115/24
4
stycznia 2024 r., I CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22; z 25
października 2023 r., III USK 286/22). Ponadto zagadnieniem prawnym w
rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory
bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, i dla rozwikłania
którego dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające. Skarżący ma
obowiązek w pierwszej kolejności nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale
także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną
argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu
prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu
rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez
Sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty
przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie
art. 390 k.p.c. Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania sformułowanego w
taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego
wątpliwości, musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów
prawa, na tle których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy
ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście
zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne". Nie można przy
tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli
Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w
podnoszonej kwestii, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14, LEX nr
2630721).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że
skarżący nie sformułował prawidłowo przesłanki przedsądu w rozumieniu art.
3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zadane pytania nie odpowiadają bowiem wymogom
wskazanym powyżej, a dodatkowo w uzasadnieniu swojego wniosku w tym
zakresie skarżący nie wskazał żadnego przepisu prawnego czy orzecznictwa. W
stanowisku skarżącego brakuje także jasno sprecyzowanych norm prawa, które
mają się składać na istotne zagadnienie prawne. Tego uchybienia nie konwalidują
wskazane podstawy kasacyjne, gdyż one obecnie nie podlegają badaniu na etapie
przedsądu. Dodatkowo sformułowane przez skarżącego „zagadnienia” zostały
II PSK 115/24
5
sprowadzone wyłącznie do pytań o czysto incydentalnym i kazuistycznym
charakterze, nie zawierając w sobie elementów, które mogłyby pozwolić na
sformułowanie przez Sąd Najwyższy - w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej -
ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze. W konsekwencji, podniesione
kwestie z oczywistych powodów nie mogą stanowić istotnego zagadnienia
prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Na marginesie należy także zauważyć, że skarga kasacyjna oparta została
głównie na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów. Zgodnie
natomiast z art. 3983 § 3 k.p.c., zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny
dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., o kosztach
postępowania orzekając w zgodzie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
[a.ł]
