II NSK 37/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
Dnia 4 marca 2025 r.
w sprawie z powództwa M. sp. z o.o. w N.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o zmianę koncesji,
na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2025 r. w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i
Spraw Publicznych
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z
15 stycznia 2024 r., VII AGa 1100/23
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od M. sp. z o.o. w N. na rzecz Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt)
złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu przed Sądem Najwyższym wraz z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego postanowienia M. sp. z o.o. w N. do
dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Decyzją z 14 maja 2021 r. znak: [...] Prezes Urzędu Regulacji Energetyki
(dalej jako: „Prezes URE”), działając na podstawie art. 155 w zw. z art. 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r.
II NSK 37/24
2
poz. 735, dalej: „k.p.a.”) oraz na podstawie art. 30 ust. 1, art. 33 ust. 1 pkt 2 i art. 35
ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz.
716, dalej: „p.e.”) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 lutego 2021 r. złożonego przez
przedsiębiorcę M. sp. z o.o. z siedzibą w D., odmówił zmiany koncesji na obrót
paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa URE z dnia 6 sierpnia 2014 r., nr
[...]1, przedsiębiorcy M. sp. z o.o. z siedzibą w D., poprzez rozszerzenie jej zakresu
o możliwość obrotu paliwami ciekłymi na zasadzie pośrednictwa sprzedaży
bez wykorzystania infrastruktury paliw ciekłych.
M. sp. z o.o. wniosła odwołanie od tej decyzji, domagając się zmiany
zaskarżonej decyzji w całości i zmianę koncesji na obrót paliwami ciekłymi
udzielonej decyzją Prezesa URE z dnia 6 sierpnia 2014 r., nr [...]1 przez
rozszerzenie jej zakresu o możliwość obrotu paliwami ciekłymi na zasadzie
pośrednictwa sprzedaży bez wykorzystania infrastruktury paliw ciekłych.
Wyrokiem z dnia 31 lipca 2023 r., XVII AmE 51/22 Sąd Okręgowy
w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie i zasądził
od spółki na rzecz Prezesa URE kwotę 720 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Apelację od powyższego wyroku złożył powód M. sp. z o.o. Wniósł o zmianę
zaskarżonego wyroku w całości przez uwzględnienie odwołania w całości i zmianę
zaskarżonej decyzji przez zmianę koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej
skarżącej spółce decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 6 sierpnia,
2014 r., nr [...]1 przez rozszerzenie jej zakresu o możliwość obrotu paliwami
ciekłymi na zasadzie pośrednictwa sprzedaży bez wykorzystania infrastruktury
paliw ciekłych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie,
VII Aga 1100/23 oddalił apelację i zasądził od skarżącego na rzecz Prezesa URE
kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.
M. sp. z o.o. pismem z dnia 10 kwietnia 2024 r. wniósł skargę kasacyjną od
wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r., VII AGa
1100/23 zaskarżając go w całości.
Skarżący zgłosił zarzut obrazy przepisu prawa materialnego, a to art. 33
ust. 1 pkt 2 p.e. przez jego niewłaściwe zastosowanie będące następstwem błędnej
II NSK 37/24
3
wykładni użytego w tym przepisie sformułowania o treści: „dysponuje środkami
finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności
bądź jest w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania”. Wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie przez Sąd Najwyższy co do istoty
sprawy na podstawie przepisu art. 39816 k.p.c. przez uwzględnienie złożonej w
sprawie apelacji, zmianę wyroku Sądu Okręgowego z dnia 31 lipca 2023 r.
w całości i uwzględnienie odwołania, zmianę zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki z dnia 14 maja 2021 r. i zmianę koncesji na obrót paliwami
ciekłymi przez rozszerzenie jej zakresu o możliwość obrotu paliwami ciekłymi na
zasadzie pośrednictwa sprzedaży bez wykorzystania infrastruktury paliw ciekłych,
ewentualnie o przekazanie na podstawie przepisu art. 39815 § 1 k.p.c. sprawy
Sądowi I instancji po uprzednim uchyleniu w całości również wyroku tego Sądu,
ewentualnie o przekazanie na podstawie przepisu art. 39815 § 1 k.p.c. sprawy
Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wskazując, że w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, które sformułował w następujący sposób: „czy prawnie
dopuszczalnym jest zawężanie użytego w przepisie art. 33 ust. 1 pkt 2 prawa
energetycznego pojęcia: „dysponuje środkami finansowymi w wielkości
gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności bądź jest w stanie
udokumentować możliwości ich pozyskania” wyłącznie do sytuacji w której podmiot
ubiegający się o udzielenie koncesji posiada środki pieniężne zdeponowane na
rachunku bankowym, a także do salda obrotów na rachunku bankowym z
jednoczesnym całkowitym pominięciem wskazywanych w bilansach środków
w kasie oraz na rachunku bankowym, a także wartości kapitału zakładowego tego
przedsiębiorcy.”
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes URE wniósł o odmowę przyjęcia
skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania, a ewentualnie jej oddalenie oraz o
zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II NSK 37/24
4
Skarga kasacyjna nie wypełnia ustawowych przesłanek koniecznych
dla przyjęcia jej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel
wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
wynika przy tym z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają
tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 28 kwietnia 2022 r., I NSK
23/21, istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu
Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne
zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze
wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje
oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen
prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego.
Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu
zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c.
(postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06).
Zagadnienie prawne mające stanowić uzasadnienie dla przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania musi budzić wątpliwości interpretacyjne w chwili
orzekania przez Sąd Najwyższy o zasadności (lub braku zasadności) przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania.
II NSK 37/24
5
W przedmiotowej sprawie M. sp. z o.o. sformułował istotne zagadnienie
prawne w następujący sposób: „czy prawnie dopuszczalnym jest zawężanie
użytego w przepisie art. 33 ust. 1 pkt 2 prawa energetycznego pojęcia: „dysponuje
środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie
działalności bądź jest w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania”
wyłącznie do sytuacji w której podmiot ubiegający się o udzielenie koncesji posiada
środki pieniężne zdeponowane na rachunku bankowym, a także do salda obrotów
na rachunku bankowym z jednoczesnym całkowitym pominięciem wskazywanych w
bilansach środków w kasie oraz na rachunku bankowym, a także wartości kapitału
zakładowego tego przedsiębiorcy.”
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, powołanie się na występowanie w
sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze
abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i
wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2
października 2001 r., I PKN 129/01). Wnoszący skargę kasacyjną, formułując dane
zagadnienie prawne, powinien przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą
tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem
przepisów, na tle których zagadnienie powstało, a samo zagadnienie powinno być
ponadto „istotne” z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu
interpretacyjnego dla systemu prawa. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi przy tym o
zagadnienie prawne obejmujące poważną wątpliwość prawną, którego wyjaśnienie
jest potrzebne dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia sprawy, w
której zagadnienie powstało (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15
listopada 2017 r., III SK 13/17; 29 listopada 2017 r., I CSK 216/17).
Uwzględniając przedstawione wyżej założenia interpretacyjne, należy
stwierdzić, że autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie przedstawił istotnego
zagadnienia prawnego w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Postawione
zagadnienia nie stanowią skomplikowanego problemu o charakterze prawnym,
którego rozwiązanie miałoby bezpośredni wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Sformułowane zagadnienie prawne, które dotyczy interpretacji jednej z
przesłanek udzielenia przez Prezesa URE koncesji, stanowi w rzeczywistości
II NSK 37/24
6
polemikę z oceną materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania
przed Prezesem URE i odmienną, niż dokonaną przez Sąd Apelacyjny
w Warszawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie podmiot ubiegający się o koncesję
powinien wykazać dysponowanie odpowiednim kapitałem w momencie składania
wniosku lub udokumentować możliwość ich pozyskania w przyszłości. Ocena, czy
ubiegający się o udzielenie koncesji dysponuje określonymi środkami pozostawiona
jest organowi administracji, ale to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar udowodnienia
okoliczności uzasadniających udzielenie mu wnioskowanej koncesji (wyroki Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z: 8 maja 2007 r., VI ACa 38/07, 19 listopada 2009 r.,
VI ACa 527/09). Samo udokumentowanie zarówno posiadania środków
finansowych, jak i możliwości ich pozyskania nie może posiadać charakteru
abstrakcyjnego, a zatem nie może sprowadzać się jedynie do oświadczenia
wnioskodawcy w tym zakresie, który musi przedstawić dokumenty potwierdzające
w sposób obiektywny, że odpowiednimi środkami dysponuje lub będzie dysponował
(Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 28 marca 2023 r., XVII AmE 156/21).
Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego zarzuty skargi
kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego, mające w istocie charakter
polemiki z ustaleniami faktycznymi sądów meriti i dokonaną przez te sądy oceną
stanu faktycznego nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, ani jej przyjęcia
do rozpoznania, (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2024 r.,
sygn. akt III USK 24/23). Nie można też, jak to miało miejsce w rozpoznawanej
sprawie, formułować zagadnienia prawnego w sposób, stanowiący w istocie próbę
obejścia tego zakazu (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2024 r.,
sygn. akt I CSK 5060/22).
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi
podstawę zaskarżonego orzeczenia. Związanie to wyklucza nie tylko
przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie czy sąd
drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny. Stąd też podstawą
skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny
dowodów. Zarzutem takim jest nie tylko zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., lecz
także przepisów regulujących sposób ustalania faktów. Każdy zarzut skargi
kasacyjnej, który ma na celu polemikę z tą podstawą faktyczną, chociażby pod
II NSK 37/24
7
pozorem kwestionowania wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych
przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c.
jest a limine niedopuszczalny (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 6 marca
2024 r., sygn. akt I CSK 6715/22, 7 lutego 2024 r., sygn. akt II USK 143/23).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie
art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w
zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).
M.L.
[r.g.]
