II NSK 24/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 października 2025 r.
SSN Elżbieta Karska
w sprawie z powództwa A. Sp. z o.o. w W.
przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
o stwierdzenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 24 października 2025 r.
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 8 listopada 2024 r., sygn. VII AGa 120/24
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od powoda A. Sp. z o.o. w W. na rzecz pozwanego
Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia postanowienia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 8 listopada 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie na skutek
apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów z dnia 6 grudnia 2023 r., XVII AmA 34/23 zmienił
zaskarżony wyrok częściowo w ten sposób, że: (a) w punkcie pierwszym podpunkt
II NSK 24/25
2
pierwszy oddalił odwołanie w części dotyczącej decyzji w punkcie I ppkt 1
oraz punkt III ppkt 1 oraz (b) w punkcie trzecim zasądził od A. spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
kwotę 720 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia
uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty tytułem
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a także oddalił apelację powódki i orzekł
o kosztach postępowania apelacyjnego.
Skargą kasacyjną z 14 lutego 2025 r. powodowa spółka zaskarżyła
ww. wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w
Warszawie oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów
postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na przesłance
występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.).
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona
powodowa wskazała na istnienie potrzeby rozstrzygnięcia:
1. czy w świetle przepisów prawa, w szczególności art. 7a ust. 2 w zw. z art. 7a
ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2022 r. i od 1 stycznia
2023 r.) ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta
(tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 1796; dalej u.p.k.), reklamację stanowi jedynie
oświadczenie wiedzy złożone przez konsumenta w związku z
niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązku ciążącego na
przedsiębiorcy wobec konsumenta, czy też reklamację stanowi także
zastrzeżenie konsumenta dotyczące działania lub zaniechania
przedsiębiorcy w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem
obowiązku ciążącego na konsumencie wobec przedsiębiorcy?
2. czy przepis art. 76 k.c. uprawnia przedsiębiorcę do wskazania konsumentowi
form składania reklamacji, czy też przedsiębiorca jest zobowiązany
do zapewniania konsumentowi możliwości złożenia reklamacji w każdej
dowolnej formie i z wykorzystaniem każdego dostępnego sposobu
komunikowania się konsumenta z przedsiębiorcą?
II NSK 24/25
3
3. Czy w świetle art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 572; dalej :”k.p.a.”)
w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i
konsumenta (tekst jedn. Dz.U. 2024 r. poz.1616; dalej: „u.o.k.i.k.”)
w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 28 u.o.k.i.k. w zw. z art. 106 ust. 1
pkt 4 u.o.k.i.k., stanowi przekroczenie zasady uznania administracyjnego –
wydanie przez Prezesa UOKiK odmiennych decyzji (odpowiednio:
stwierdzającej naruszenie zbiorowych interesów konsumentów i nakładającej
karę pieniężną oraz decyzji zobowiązującej na podstawie art. 28 u.o.k.i.k. w
sprawach, w których mają miejsce takie same okoliczności faktyczne i
prawne; w szczególności, czy nie wykracza poza tę zasadę stwierdzenie w
decyzji naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w sprawie, w której
kwestionowane praktyki cechuje nawet mniejszy ciężar gatunkowy
naruszenia i mniejszy uszczerbek po stronie konsumentów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej powoda z 14 lutego
2025 r. do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej powoda
w całości oraz w każdym przypadku o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego
kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
2. W niniejszej sprawie skarżący w pierwszej kolejności oparł wniosek
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c., czyli na występowaniu w sprawie istotnych zagadnień prawnych.
II NSK 24/25
4
3. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem,
przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej
ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega
na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą
do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas
nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania
wniesionej skargi kasacyjnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 maja
2001 r., II CZ 35/01; 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01; 20 grudnia 2017 r.,
II CSK 473/17; 19 kwietnia 2018 r., I CSK 709/17; 23 maja 2018 r., I CSK 33/18).
Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art.
3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu
prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji
w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c.), których nie można
rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa. Chodzi przy
tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych
wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym
(zob. np. zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15;
z 24 października 2012 r., I PK 129/12 oraz z 4 czerwca 2025 r., I CSK 2298/24).
Innymi słowy istotne zagadnienie prawne powinno mieć odniesienie do regulacji
prawnej, która powinna zostać przeanalizowana i opracowana, tak aby to wpierw
sam skarżący mógł stwierdzić, że istotne zagadnienie prawne rzeczywiście
występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu
Najwyższego z 7 maja 2015 r., III UK 206/13). Nie spełnia określonego
w art. 3989 § 1 k.p.c. wymagania sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w
sposób ogólny i nieprecyzyjny, a zwłaszcza ograniczenie się do samego
postawienia pytania, bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, 21 maja
2008 r., I UK 11/08; 11 czerwca 2013 r., II UK 71/13).
4. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy,
że skarżący nie zdołał wykazać, że w niniejszej sprawie występują zagadnienia
prawne spełniające opisane powyżej warunki.
II NSK 24/25
5
5. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom
skarżącego wątpliwości co do rozumienia pojęcia „reklamacja” na gruncie przepisu
art. 7a u.p.k. nie stanowią zagadnienia, którego nie można rozwiązać za pomocą
powszechnie przyjętych reguł wykładni.
6. Choć ustawa o prawach konsumenta nie zawiera definicji legalnej
pojęcia „reklamacja”, to w literaturze formułowany jest pogląd, że reklamacja w
rozumieniu art. 7a u.p.k. odnosi się do naruszenia przez przedsiębiorcę
obowiązków wynikających z treści łączącego go z konsumentem stosunku
obligacyjnego (tak T. Czech, Prawa Konsumenta. Komentarz, Warszawa 2020,
art. 7a, Nt 16, s. 209) bądź też, że "jako reklamację traktować [należy] wszystkie
zgłoszone przez konsumenta zastrzeżenia co do jakości świadczenia objętego
zakresem przedmiotowym ustawy" (tak P. Stec, w: B. Kaczmarek-Templin, P. Stec,
D. Szostek (red.), Komentarz Ustawa o Prawa Konsumenta, 2024, art. 7a, Nb 1).
Ponadto wskazuje się w piśmiennictwie, że w reklamacji może zostać zgłoszone
odpowiednie żądanie w stosunku do przedsiębiorcy (zob. art. 5615 k.c.), w którym
mowa jest o żądaniu wymiany rzeczy, usunięcia wady i oświadczeniu o obniżeniu
ceny), a także wezwanie do wypełnienia ciążącego na nim obowiązku (tak T. Czech,
Komentarz do art. 7a ustawy o prawach konsumenta, Legalis 2020, s. 210).
Reklamacja może stanowić więc wezwanie do spełnienia świadczenia
w rozumieniu art. 455 k.c. Zauważa się także, że reklamacja powinna co najmniej
zawierać stwierdzenie konsumenta, iż uważa on zachowanie przedsiębiorcy za
naruszenie jego obowiązków wynikających z łączącego go z konsumentem
stosunku prawnego. Może ono wynikać też pośrednio z treści zgłoszonego
przedsiębiorcy żądania (np. usunięcia niezgodności sprzedanego towaru z umową
przez jego naprawę) (zob. M. Pecyna (red.), Ustawa o prawach konsumenta.
Komentarz, wyd. 1, 2025).
7. Wielki Słownik Języka Polskiego PAN definiuje pojęcie „reklamacja”
jako: (1a) zgłoszenie odpowiednim osobom, że towar, który ktoś u nich kupił
jest wadliwy lub wykonana usługa, za którą ktoś im zapłacił została źle wykonana,
skutkujące żądaniem naprawienia szkód lub zwrotu pieniędzy (1b) tekst reklamacji
– zgłoszenia (2) zwolnienie od obowiązku służby wojskowej. Słownik Języka
Polskiego PWN z kolei podaje następującą definicję hasła „reklamacja”:
II NSK 24/25
6
1. „zwrócenie się do dostawcy, producenta, wykonawcy usługi w sprawie
ujawnionych wad towaru, niedokładności w dostawie, w rachunku, w wykonaniu
usługi itp. Z żądaniem naprawienia szkód” 2. „zażalenie, skarga złożone
w tej sprawie”.
8. Zastosowanie podstawowych reguł wykładni (językowej, systemowej
i celowościowej), mając na uwadze powyższe rozumienie pojęcia „reklamacja”
wśród językoznawców, jak i w literaturze przedmiotu, oraz biorąc pod uwagę
horyzontalny charakter przepisu art. 7a u.p.k. (dotyczący wszystkich branż poza
objętymi wyłączeniem), a także zasadniczy cel ustawy o prawach konsumenta,
jakim jest ochrona konsumenta będącego z reguły słabszą stroną stosunku
umownego, pozwala na zrekonstruowanie treści pojęcia „reklamacja” na gruncie art.
7a u.p.k. jako zastrzeżenia konsumenta dotyczącego zarówno niewykonania lub
nienależytego wykonania przez przedsiębiorcę obowiązku wynikającego z umowy,
jak i działań lub zaniechań przedsiębiorcy związanych ze sposobem realizacji
obowiązków przez konsumenta.
9. Nie uniemożliwiają powyższej interpretacji definicje pojęcia
„reklamacja” zawarte w różnych, cytowanych przez skarżącego, aktach prawnych.
Przepisy poszczególnych wymieniony przez skarżącego aktów prawnych
(odnoszące się do pojęcia „reklamacja”) traktowane są w literaturze przedmiotu – w
zakresie stosunków prawnych normowanych tymi ustawami - za przepisy
szczególne w stosunku art. 7a u.p.k., o ile stosunki te byłyby objęte także zakresem
przedmiotowym ustawy o prawach konsumenta (zob. M. Pecyna (red.),
Ustawa o prawach konsumenta. Komentarz, wyd. 1, 2025).
10. Podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie daje także
drugie ze sformułowanych przez skarżącego zagadnień prawnych,
a sprowadzające się do pytania o możliwość ograniczenia przez przedsiębiorcę
dopuszczalnych dróg wniesienia reklamacji przez konsumenta. Przede wszystkim
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w tym zakresie
nie zawiera pogłębionej analizy prawnej, wyjaśniającej na czym polega trudność
w dekodowaniu norm prawnych zawartych w powołanym przepisie art. 76 k.c.
Skarżący nie odwołał się tu do poglądów doktryny czy orzecznictwa sądów, a
ograniczył się do postawienia pytania, przytoczenia regulacji prawnych dotyczących
II NSK 24/25
7
form wnoszenia reklamacji w określonych branżach oraz polemiki z ocenami
dokonanymi przez sądy obu instancji.
11. Analogiczne uwagi należy odnieść także do trzeciego
ze sformułowanych przez skarżącego zagadnień prawnych mających uzasadniać
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Również w przypadku pytania o
granice uznania administracyjnego, sformułowane zagadnienie nie spełnia
wymagań stawianych zagadnieniu prawnemu, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c. Podobnie jak w przypadku drugiego ze sformułowanych zagadnień skarżący
prowadzi tu polemikę z zaskarżonym orzeczeniem, starając się podważyć przyjęty
przez Sąd Apelacyjny pogląd. Uzasadnienie wniosku stanowi więc w istocie próbę
zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej
prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny
prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może
skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
12. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach
postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3
k.p.c., art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z art.
391 § 1 k.p.c. oraz § 14 ust. 2 pkt 3 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2023 , poz. 1935).
[r.g.]
[a.ł]
II NSK 24/25
8
