II NSK 24/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Redzik
Dnia 14 maja 2026 r.
w sprawie z powództwa G. S.A. z siedzibą we W.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 14
maja 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z
29 września 2023 r., sygn. VII AGa […]:
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od G. S.A. z siedzibą we W.
na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 360
złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu przed Sądem Najwyższym wraz
z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego postanowienia G. S.A.
z siedzibą we W. do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
I.
I.1. Powód G. S.A. z siedziba we W., zastępowany przez profesjonalnego
pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną w której zaskarżył w całości wyrok Sadu
II NSK 24/24
2
Apelacyjnego w Warszawie z 29 września 2023 r. wydany sprawie o sygn. VII AGa
[…]
Powód zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów
postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.
w zw. z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), tj.
1. art. 366 k.p.c. w zw. z art. 365 k.p.c. w zw. z art. 47953 § 2 k.p.c. oraz art. 2
w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegające na błędnym ich
zastosowaniu poprzez rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym
pomimo istnienia stanu (powagi) rzeczy osądzonej (res iudicata), a zatem
również z naruszeniem zasady ne bis in idem, co skutkowało
nieważnością postępowania z art. 379 pkt 3) k.p.c. zarówno w zakresie
postępowania apelacyjnego, jak i w postępowaniu przed sądem pierwszej
instancji;
2. niezastosowaniu art. 386 § 2 k.p.c. polegające na jego niezastosowaniu
i nieuwzględnieniu nieważności postępowania występującego
już przed Sądem I instancji.
Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu
na zachodzącą w sprawie nieważność postępowania (art. 3984 § 2 k.p.c.
w zw. z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.), o której stanowi art. 379 pkt 3 k.p.c., wynikająca
z błędnego niezastosowania art. 366 k.p.c. w zw. z art. 365 k.p.c. w zw. z art. 47953
§ 2 k.p.c. oraz art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez rozpoznanie
sprawy w postępowaniu apelacyjnym pomimo istnienia stanu (powagi) rzeczy
osądzonej (res iudicata), a zatem również z naruszeniem zasady ne bis in idem
I.2. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o wydanie postanowienia
odmawiającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualnie oddalenie
skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego
według norm przepisanych.
II.
II NSK 24/24
3
II.1. W decyzji z 7 listopada 2019 r. o nr […], Prezes Urzędu Regulacji Energetyki
stwierdził, że Powód nie przestrzegał w drugim półroczu 2016 r. obowiązku
uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z
biogazu rolniczego od dnia wejścia w życie rozdziału 4 ustawy OZE, tj. od dnia 1
lipca 2016 r., w instalacjach odnawialnego źródła energii znajdujących się na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zlokalizowanych w wyłącznej strefie
ekonomicznej, na zasadach określonych w art. 47 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r.
o odnawialnych źródłach energii, Dz.U 2015, poz. 478 (dalej ustawa o OZE), w
terminie do dnia 30 czerwca 2017 r. (pkt 1) i za niewywiązanie się z tego obowiązku
wymierzył Powodowi karę pieniężną (pkt 2).
II.2. W konsekwencji wniesienia odwołania od powyższej decyzji przez Powoda,
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 22 lipca 2021 r., sygn. XVII AmE […] uchylił ww.
decyzję z uwagi na nieważność postępowania (wynikającego z naruszenia art.
311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego, polegającego na wszczęciu i prowadzeniu
postępowania administracyjnego z pominięciem zarządcy masy sanacyjnej
Powoda). Przedmiotowy wyrok stał się prawomocny.
II.3. Prezes URE wszczął z urzędu nowe postępowanie administracyjne
w sprawie wymierzenia powodowi kary pieniężnej, w związku z ujawnieniem
możliwości niezrealizowania za drugie półrocze 2016 r. obowiązków w zakresie
uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie od dnia 1 lipca 2016 r.
energii elektrycznej z biogazu rolniczego. Po jego przeprowadzeniu, decyzją
z 31 stycznia 2022 r., nr […] Prezes Urzędu Regulacji Energetyki stwierdził jak w
decyzji z 7 listopada 2019 r., nr […].
II.4. Powód wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając m.in. naruszenie
art. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie,
czego skutkiem jest wydanie decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej decyzją
II NSK 24/24
4
Prezesa URE 7 listopada 2019 r. (sygnatura […]), w wyniku czego naruszono
zasadę ne bis in idem, oraz co godzi w powagę rzeczy osądzonej (res iudicata).
II.5. Wyrokiem z 8 lutego 2023 r., sygn. XVII AmE […] Sąd Okręgowy
w Warszawie oddalił odwołanie Powoda (pkt 1) oraz obciążył Powoda kosztami
postępowania (pkt 2). W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy w Warszawie
wskazał m.in., że wcześniejsza decyzja organu (z 7 listopada 2019 r.) została
wyeliminowana z obrotu prawnego (w konsekwencji prawomocnego wyroku Sądu
Okręgowego w Warszawie z 22 lipca 2021 r., sygn. XVII AmE […]) i należy
traktować ją jako nieistniejącą. Nie było zatem przeszkód, aby organ ponownie
wszczął postepowanie w sprawie.
II.6. Powód wniósł apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego
w Warszawie i zarzucił mu m.in. naruszenie art. 47953 k.p.c. poprzez oddalenie
odwołania, pomimo że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona jako wydana
z naruszeniem zasady ne bis in idem z uwagi na to, że została w sprawie
już poprzednio rozstrzygniętej decyzją Prezesa URE z 7 listopada 2019 r., Nr […]
oraz art. 366 k.p.c. poprzez oddalenie odwołania, pomimo że zaskarżona decyzja
winna zostać uchylona jako naruszająca powagę rzeczy osądzonej (res iudicata)
gdyż pomiędzy stronami istnieje już prawomocne rozstrzygnięcie odnoszące się do
tej samej podstawy sporu (tj. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie-Sądu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. XVII AmE […] uchylający
decyzję Prezesa URE 7 listopada 2019 r. Nr […]).
II.7. Wyrokiem z 29 września 2023 r., sygn. VII AGa […] Sąd Apelacyjny
w Warszawie oddalił apelację Powoda i orzekł o kosztach postępowania obciążając
nimi Powoda. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny w Warszawie podkreślił,
że postępowanie jest pierwszym dotyczącym decyzji Prezesa URE z 31 stycznia
2022 r. Nr […]. Wskazał także, że nie można uznać, że sprawa popełnienia przez
powoda deliktu administracyjnego z art. 168 pkt 1 ustawy OZE została już
rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną (gdyż pierwsza z decyzji
wydanych przez Prezesa URE została uchylona i nie istnieje w obrocie prawnym),
II NSK 24/24
5
zaś wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 22 lipca 2021 r., sygn. XVII Am E […]
nie może być uznany za rozstrzygający sprawę administracyjną i uniemożliwiający
kontynuowanie postępowania administracyjnego dotyczącego sprawy,
której dotyczyła zaskarżona decyzja. Uchylenie zaskarżonej decyzji organu
regulacyjnego oznacza jej definitywne wyeliminowanie z obrotu prawnego,
jako dotkniętej istotnymi wadami, uniemożliwiającymi pozostawienie jej w obrocie.
Wyrok uchylający decyzję kończy określony etap postępowania sądowego,
ale nie kończy postępowania w rozpoznawanej sprawie na etapie postępowania
administracyjnego.
III.
Sad Najwyższy zważył, co następuje:
III.1. Zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli zachodzi nieważność postępowania. Jak stanowi
art. 379 pkt 3 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi wówczas, gdy o to samo
roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta
albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona.
Zgodnie z art. 366 k.p.c. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej
co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia,
a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Ponadto zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c.
orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również
inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej,
a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Przedmiot rozstrzygnięcia należy postrzegać przez pryzmat żądania pozwu i faktów
przytoczonych w celu jego uzasadnienia (np. postanowienia Sądu Najwyższego:
z 18 grudnia 2025 r., I CSK 4016/24; z 10 września 2025 r., I CSK 159/25).
III.2. Zgodnie z art. 47953 § 2 k.p.c. w razie uwzględnienia odwołania, sąd ochrony
konkurencji i konsumentów zaskarżoną decyzję albo uchyla, albo zmienia w całości
lub w części i orzeka co do istoty sprawy.
II NSK 24/24
6
III.3. Pozwany upatrywał zaistnienia stanu powagi rzeczy osądzonej w fakcie
funkcjonowania w obrocie prawnym wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z 22 lipca 2021 r., sygn. XVII AmE […] uchylającego decyzję Prezesa URE
z 7 listopada 2019 r. o nr […]. Pogląd ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż
zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie i poprzedzający go wyrok
Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczyły decyzji Prezesa URE z 31 stycznia 2022
r. Nr […] – innej od tej wyeliminowanej przez wyrok Sądu Okręgowego
w Warszawie z 22 lipca 2021 r. Choć zakres przedmiotowy decyzji był taki sam,
to zakres przedmiotowy postępowań sądowych był różny.
III.4. Bez znaczenia pozostaje, że obie z ww. decyzji rozstrzygały o tym samym,
wobec tego samego podmiotu. Przede wszystkim przepisy art. 366 k.p.c. i 365 k.p.c.
dotyczą wyłącznie etapu postępowania przed sądem (a nie organem
administracyjnym). Po wtóre – wbrew przekonaniu Powoda nie jest tak, że wyrok
Sądu Okręgowego w Warszawie z 22 lipca 2021 r. rozstrzygał sprawę
administracyjną. Wyrok ten miał charakter kasatoryjny i jego skutkiem było
wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezesa URE z 7 listopada 2019 r.,
Nr […]. Nie ma przy tym wątpliwości co do tego, że rozstrzygnięcie sprawy
administracyjnej leżało w gestii organu (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 29
maja 1991 r., III CRN 120/91, z 10 kwietnia 2008 r., III SK 27/07, z 18 lutego 2010
r., III SK 28/09, z 11 października 2022 r., I NSKP 16/21). Prezes URE mógł
prowadzić postępowanie administracyjne i wydać decyzję w tożsamym przedmiocie
co decyzja uchylona.
III.5. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie
art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c.w zw. z art. 39821 k.p.c.
w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych.
II NSK 24/24
7
[a.ł]
