II NSK 132/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 marca 2026 r.
SSN Paweł Księżak
w sprawie z odwołania O. spółki akcyjnej w P.
(dawniej P. spółki akcyjnej w P.)
przeciwko Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego
z udziałem zainteresowanego P. spółki akcyjnej w W.
o zatwierdzenie stawek jednostkowych opłaty podstawowej
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 10 marca 2026 r.
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od postanowienia Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2023 r., sygn. VII AGz 214/23
podejmuje zawieszone postępowanie.
UZASADNIENIE
Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku pilotażowym z 23 listopada
2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21 zobowiązał Państwo
Polskie do przeprowadzenia w terminie 12 miesięcy stosownych zmiany
legislacyjnych, usuwających wady procesowe, które skutkują naruszeniem
przez Polskę art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Na te same
uchybienia systemowe wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
w wyroku z 21 grudnia 2023 r., C 718/21.
W Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom
(art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy nie ma możliwości usunięcia wad
II NSK 132/23
2
procesowych, które prowadzą do naruszenia Europejskiej Konwencji Praw
Człowieka i europejskiego prawa traktatowego (art. 267 TFUE), bowiem mają
one charakter systemowy i wiążą się z procedurą nominowania sędziów.
To rolą ustawodawcy jest przeprowadzenie odpowiednich zmian legislacyjnych.
Państwo ponosi odpowiedzialność za to, czy a jeśli tak to w jaki sposób zmienić
prawo i doprowadzić do jego zgodności z traktatami i konwencją. Sąd Najwyższy
w niniejszej sprawie zawiesił postępowanie, dając tym samym czas władzy
ustawodawczej i wykonawczej na podjęcie decyzji w tym zakresie i ewentualne
wprowadzenie zmian. Mimo upływu długiego czasu, znacznie wykraczającego
poza granice wyznaczone w wyroku pilotażowym, zmiany legislacyjne
w tym obszarze nie nastąpiły. Z powszechnie dostępnych informacji wynika,
że brak jest zgody politycznej w zakresie wyznaczonym w/w wyrokiem.
Marszałek Sejmu rozpoczął procedurę wyboru przez Sejm RP sędziów – członków
Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie przepisów, które stały się głównym
powodem stwierdzenia nieprawidłowości przez trybunały. Zarazem Sejm RP przyjął
uchwałę, w której wyraził wolę uwzględnienia przy wykonywaniu wyboru członków
Krajowej Rady Sądownictwa opinii sędziów.
W konsekwencji należy uznać, że ustały przesłanki dalszego zawieszenia
postępowania, bowiem Rzeczpospolita Polska jednoznacznie dała wyraz braku woli
dokonania zmian normatywnych, natomiast skorygowała faktyczny sposób
realizowania ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa a zatem wyraziła wolę
odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku pilotażowego.
Odpowiedzialność za skutki ewentualnego stwierdzenia, że ten sposób realizacji
wyroku jest nieprawidłowy czy niewystraczający, ponosić będzie władza
wykonawcza i ustawodawcza.
[a.ł]
II NSK 132/23
3
