Art. 60.

Co stanowi przepis

Art. 60 KPC określa pozycję prokuratora, który przyłącza się do już toczącego się postępowania cywilnego. Zgodnie z § 1 prokurator może wstąpić do postępowania w każdym jego stadium, a więc zarówno na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, jak i w toku postępowania odwoławczego. Przepis wyraźnie zastrzega, że prokurator nie jest związany z żadną ze stron - nie występuje jako pełnomocnik powoda ani pozwanego i nie działa w ich interesie, lecz w interesie praworządności. Może składać oświadczenia i zgłaszać wnioski, jakie uzna za celowe, oraz przytaczać fakty i dowody na ich potwierdzenie. Od chwili zgłoszenia udziału w postępowaniu prokuratorowi należy doręczać pisma procesowe, zawiadomienia o terminach i posiedzeniach oraz orzeczenia sądowe. Paragraf 2 przyznaje prokuratorowi prawo zaskarżenia każdego orzeczenia sądowego, od którego służy środek odwoławczy, z zastrzeżeniem, że wiążą go terminy ustanowione dla stron.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 60 KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy postępowanie cywilne już się toczy, a prokurator uznaje swój udział za potrzebny. Nie chodzi tu o sytuację wytoczenia powództwa przez prokuratora, lecz o dołączenie do sprawy zainicjowanej przez inny podmiot. Warunkiem jest zgłoszenie udziału w postępowaniu - dopiero od tego momentu sąd ma obowiązek doręczać prokuratorowi pisma, zawiadomienia i orzeczenia. Przepis działa niezależnie od etapu sprawy, co oznacza, że wstąpienie jest możliwe także po przeprowadzeniu części postępowania dowodowego. Uprawnienie do zaskarżenia orzeczeń aktualizuje się wtedy, gdy od danego rozstrzygnięcia w ogóle przysługuje środek odwoławczy.

Przykład

W sprawie o ustalenie nieważności umowy zawartej przez osobę starszą sąd prowadzi postępowanie od kilku miesięcy. Prokurator, który powziął informację o okolicznościach sprawy, zgłasza swój udział na etapie po przesłuchaniu pierwszych świadków. Od tej chwili sąd doręcza mu odpisy pism stron, zawiadomienia o terminach rozpraw oraz zapadające orzeczenia, a prokurator składa wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, choć żadna ze stron takiego wniosku nie zgłaszała. Po wydaniu wyroku prokurator może wnieść apelację w terminie takim samym, jaki obowiązuje strony, nawet jeżeli żadna ze stron wyroku nie zaskarżyła.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że prokurator wstępujący do sprawy popiera stanowisko jednej ze stron - przepis wprost temu przeczy, stanowiąc o braku związania z którąkolwiek ze stron. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że sąd sam z urzędu zawiadomi prokuratora o każdej sprawie; obowiązek doręczeń powstaje dopiero po zgłoszeniu udziału. Mylne jest także założenie, że prokurator korzysta z dłuższych terminów procesowych - § 2 wyraźnie wiąże go terminami przewidzianymi dla stron. Nie jest również trafne twierdzenie, że udział prokuratora automatycznie wstrzymuje bieg postępowania lub zmienia jego przedmiot. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena znaczenia udziału prokuratora zależy od realiów konkretnego postępowania.