II KZ 9/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 21 maja 2025 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie K. K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 maja 2025 r.,
zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2025
r., II KO 182/24 o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec
jego oczywistej bezzasadności,
na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę wniosku
skazanego o wznowienie postępowania przekazać do
ponownego rozpoznania Izbie Karnej Sądu Najwyższego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2025 r., II KO 182/24, Sąd Najwyższy
odmówił przyjęcia wniosku K. K. o wznowienie postępowania w sprawie
zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18
lutego 2021 r., II AKa 91/20, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w
Radomiu z dnia 12 listopada 2019 r., II K 33/18 - wobec jego oczywistej
bezzasadności.
II KZ 9/25
2
Skazany złożył zażalenie na to postanowienie. Kwestionując jego zasadność
podniósł niewłaściwą obsadę Sądu pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Zażalenie K. K. odniosło ten skutek, że doprowadziło do uchylenia
zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania
Izbie Karnej Sądu Najwyższego, jednak nie z powodów w nim wskazanych.
Zaskarżone orzeczenie obarczone jest kwalifikowaną wadą, przyjmującą postać
bezwzględnej przyczyny odwoławczej - zostało wydane przez sąd nienależycie
obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Tak określone uchybienie,
jakkolwiek niewskazane w treści zażalenia, musiało zostać uwzględnione przez
Sąd Najwyższy z urzędu, bez względu na kształt podniesionych zarzutów.
Zgodnie z wykładnią dokonaną w wiążącej Sąd Najwyższy w niniejszej
sprawie uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-
4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7): „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w
rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze
udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Uchwała ta - stosownie do treści art. 87 § 1
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 622)
- z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej i wiąże każdy skład Sądu
Najwyższego, dopóki Sąd Najwyższy nie odstąpi od niej w trybie określonym w art.
88 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, co nie nastąpiło.
Wytyczona powyższą uchwałą linia orzecznicza, uwzględniająca również
orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka, wskazujące na systemowy charakter problemu
niezależności i właściwego ukształtowania składu sądu, w składzie którego
zasiadają osoby przedstawione do powołania na stanowisko sędziego
Prezydentowi RP przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
II KZ 9/25
3
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, znajduje
odzwierciedlenie w szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 17 września 2024 r., I KZ 26/24; z dnia 5 czerwca 2024
r., IV KZ 20/24; z dnia 4 lipca 2023 r., I KZ 5/23; z dnia 22 lutego 2023 r., I KZ 69/22;
z dnia 12 kwietnia 2022 r., V KZ 64/21).
W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wydał jednoosobowo Sąd
Najwyższy, a członkiem składu był sędzia Marek Motuk, który uzyskał nominację na
stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji Krajowej Rady
Sądownictwa, której kształt został określony wymienioną wcześniej ustawą z dnia 8
grudnia 2017 r. W świetle powyższego nie budzi zatem wątpliwości, że sąd
tworzony z jego udziałem był nienależycie obsadzony. Zaistniała więc konieczność
uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego
rozpoznania, gdyż przy jego wydaniu wystąpiło uchybienie w postaci bezwzględnej
przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., które podlega
uwzględnieniu z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Jacek Błaszczyk Piotr Mirek Waldemar Płóciennik
