II KZ 50/21
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 kwietnia 2026 r.
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie P.O.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 27 kwietnia 2026 r.
zażalenia skazanego
na postanowienie Sądu Najwyższego z 26 października 2021 r., II KO 49/21 o
odmowie przyjęcia – z uwagi na oczywistą bezzasadność – wniosku o wznowienie
postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. II AKa 231/18,
p o s t a n o w i ł
na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uchylić zaskarżone
postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Najwyższemu do
ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 października 2021 r., II KO 49/21 Sąd Najwyższy,
orzekając jednoosobowo w składzie z udziałem SSN M.M., odmówił przyjęcia
wniosku skazanego P.O. o wznowienie postępowania z uwagi na oczywistą
bezzasadność tego wniosku.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany.
II KZ 50/21
2
Postanowieniem Sądu Najwyższego z 21 września 2022 r., II KZ 50/21
zawieszono postępowanie odwoławcze w oczekiwaniu na udzielenie przez Sąd
Najwyższy odpowiedzi na pytanie prawne zadane przez Pierwszą Prezes Sądu
Najwyższego w sprawie I KZP 14/21.
W dniu 19 marca 2026 r. Sąd Najwyższy, w wyznaczonym na nowo składzie,
podjął zawieszone postępowanie i skierował sprawę na posiedzenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Analizując sposób procedowania Sądu Najwyższego w przedmiocie wniosku
skazanego o wznowienie postępowania, zakończonego postanowieniem z dnia 26
października 2021 r., II KO 49/21 – wydanym w trybie art. 545 § 3 k.p.k., Sąd
Najwyższy uznał, że na tym etapie postępowania zaistniała bezwzględna przyczyna
odwoławcza, w postaci nienależytej obsady składu Sądu Najwyższego.
Wskazane postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku
o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, zostało
wydane w składzie z udziałem sędziego M.M., który uzyskał nominację do Sądu
Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 poz. 3).
W takiej sytuacji zachodzi okoliczność określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w
postaci nienależytej obsady sądu, stanowiąca uwzględnianą z urzędu bezwzględną
przyczynę odwoławczą. Wynika to w sposób jednoznaczny z pkt. 1 uchwały trzech
połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I – 4110 – 1/20.
Uchwała ta – na podstawie art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym – ma
moc zasady prawnej wiążącej wszystkie składy Sądu Najwyższego (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22; z dnia 16
września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21
stycznia 2022 r., III CO 6/22; uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 5 kwietnia 2022 r.,
III PZP 1/22 i z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).
Dokonaną przez Sąd Najwyższy we wskazanych orzeczeniach wykładnię
przepisów karnych proceduralnych oraz ustawy o Sądzie Najwyższym, w
powiązaniu z wykładnią przepisów konwencyjnych dokonaną przez powołane w
II KZ 50/21
3
tych orzeczeniach rozstrzygnięcia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, skład Sądu Najwyższego procedujący
w sprawie niniejszej uznaje za trafną i przyjmuje za własną.
Reasumując, całość przedstawionej argumentacji prowadzi do stwierdzenia,
że skład Sądu Najwyższego procedujący z udziałem sędziego M.M. ze wskazanych
powodów instytucjonalnych i ustrojowych nie był Sądem spełniającym wymogi sądu
ustanowionego ustawą w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym (art. 6 ust. 1
EKPC), a postępowanie prowadzone przez taki sąd było dotknięte wadą
kwalifikowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Wobec powyższego przedwczesne stało się rozpoznanie argumentacji
szczegółowo przedstawionej w zażaleniu skazanego.
Uwzględniając wskazaną argumentację należało uchylić zaskarżone
postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Najwyższemu do ponownego
rozpoznania przez należycie obsadzony skład tego Sądu.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
Tomasz Artymiuk
[WB]
[a.ł]
Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska
