II KZ 45/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 sierpnia 2026 r.
SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Piotr Mirek
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Małgorzata Szmit
przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego
w sprawie D. K.
oskarżonego o czyn z art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2026 r.
zażalenia oskarżonego D. K.
na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 5 sierpnia 2026 r., sygn. akt II KK 275/24,
o zastosowaniu wobec oskarżonego środka zapobiegawczego w postaci
tymczasowego aresztowania
na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić
zastosowany wobec D. K. środek zapobiegawczy w postaci
tymczasowego aresztowania.
UZASADNIENIE
II KZ 45/26
2
Po rozpoznaniu kasacji, wywiedzionych przez obrońców oskarżonych M. G.
i M. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn.
akt VIII AKa 8/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10
lutego 2021 r., sygn. akt XVIII K 128/18, Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 5 sierpnia
2026 r., sygn. akt. II KK 275/24, na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., uchylił
zaskarżony wyrok wobec M. G. i M. R., a nadto, na mocy art. 435 k.p.k. w zw. z art.
536 k.p.k., w odniesieniu do A. N., D. K. oraz K. S. i przekazał sprawę do ponownego
rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie w postępowaniu odwoławczym.
Po wydaniu tegoż wyroku, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 sierpnia
2026 r., sygn. akt II KK 275/24, na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1
k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k., zastosował wobec D. K., A. N. i K. S. środek zapobiegawczy
w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 (trzech) miesięcy, tj. do dnia 3
listopada 2026 r.
W uzasadnieniu rzeczonego postanowienia wskazano, że wydanie przez
Sąd Najwyższy opisanego wyżej wyroku skutkuje ustaniem wykonywania
orzeczonych wobec ww. oskarżonych kar – w przypadku oskarżonego D. K. kary 5
lat pozbawienia wolności. Prawdopodobieństwo, że oskarżeni popełnili zarzucane im
przestępstwa jest zaś duże. Ponadto - mając na uwadze kary wymierzone przez Sąd
Okręgowy w Warszawie (częściowo obniżone w wyniku rozpoznania apelacji w
Sądzie Apelacyjnym w Warszawie) - realne jest orzeczenie wobec oskarżonych
surowych kar izolacyjnych. Powyższe okoliczności nakazują zastosowanie co do
oskarżonych tymczasowego aresztowania dla zabezpieczenia prawidłowego toku
postępowania, celem wyeliminowania możliwości podejmowania przez nich
bezprawnych działań związanych z grożącą im surową karą i tym samym
wyeliminowanie ryzyka utrudniania przez oskarżonych ponowionego postępowania
odwoławczego.
Sąd Najwyższy zwrócił także uwagę, że z informacji z systemu NOE-SAD
wynika, iż ww. oskarżeni pozostają w izolacji w związku z tą sprawą – D. K. od dnia
10 stycznia 2025 roku.
W konkluzji organ orzekający stwierdził, że podstawy tymczasowego
aresztowania określone w art. 258 § 2 k.p.k., przy spełnieniu przesłanek z art. 249 §
1 k.p.k. oraz przy braku negatywnych okoliczności z art. 257 § 1 k.p.k. i z art. 259 §
1 k.p.k., stanowią samodzielne przesłanki szczególne stosowania tego środka
zapobiegawczego.
II KZ 45/26
3
Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł oskarżony D. K., który
zaskarżył orzeczenie Sądu Najwyższego w całości, wskazując, że nie ma podstaw
do zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego
aresztowania. Rozwijając ten wątek podał, że uwzględniając zaliczony mu na poczet
kary okres tymczasowego aresztowania i biegnący od 10 stycznia 2025 r. czas
odbywania kary, na dzień wydania przez Sąd Najwyższy zaskarżonego
postanowienia odbył ponad połowę wymierzonej mu w niniejszej sprawie kary 5 lat
pozbawienia wolności. Dodał, że izolacyjny środek zapobiegawczy, jeszcze w toku
postępowania przed sądem I instancji, został mu zamieniony na środek wolnościowy.
Skoro już wówczas nie istniały podstawy do stosowania wobec niego tymczasowego
aresztowania, tym bardziej nie aktualizują się one teraz, gdy odbył ponad połowę
kary.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie tymczasowego aresztowania,
względnie o zamianę tegoż środka na wolnościowy środek zapobiegawczy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne.
Zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k. jeżeli oskarżonemu zarzuca się popełnienie
zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica
wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go na karę
pozbawienia wolności nieniższą niż 3 lata, potrzeba zastosowania tymczasowego
aresztowania w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania może być
uzasadniona grożącą oskarżonemu surową karą.
Powyższy przepis, na co jednoznacznie wskazuje jego końcowa część,
nakazuje brać pod uwagę nie tylko rodzaj i wymiar kary orzeczonej przez sąd
pierwszej instancji, ale nade wszystko realnie grożącą oskarżonemu dolegliwość,
będącą konsekwencją przyszłego prawomocnego skazania. Oznacza to, że jeżeli w
momencie podejmowania decyzji w przedmiocie zastosowania tymczasowego
aresztowania, na skutek wcześniejszego odbycia części kary pozbawienia wolności
lub zaliczenia na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie,
przy uwzględnieniu specyfiki danego układu procesowego, realnie grożąca
oskarżonemu przyszła kara będzie niższa niż trzy lata pozbawienia wolności,
przesłanka szczególna z art. 258 § 2 k.p.k. się nie zaktualizuje.
I taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Oskarżonemu D. K., na poczet
wymierzonej przez sąd I instancji kary 6 lat pozbawienia wolności, zaliczono wszak
II KZ 45/26
4
okres zastosowanego w niniejszej sprawie tymczasowego aresztowania od 25
września 2017 r. do 12 grudnia 2018 r. (punkt 8 wyroku sądu I instancji). Po
rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, sąd odwoławczy złagodził wymierzoną
temu oskarżonemu karę pozbawienia wolności do 5 lat. Oskarżony D. K. rozpoczął
odbywanie tej kary 10 stycznia 2025 r. i odbywał ją nieprzerwanie do 5 sierpnia 2026
r., kiedy to Sąd Najwyższy, korzystając z instytucji gravamen comunae, uchylił wyrok
sądu odwoławczego także w stosunku do jego osoby.
Z powyższego wynika zatem, że w postępowaniu ponownym D. K. nie tylko
nie może zostać skazany na karę surowszą niż 5 lat pozbawienia wolności, ale co
więcej, realna dolegliwość, jaką może odczuć w związku z jej ewentualnym
wymierzeniem, będzie zdecydowanie niższa. Z sankcji tej, mając na uwadze opisane
wyżej zaszłości związane z zaliczeniem na poczet kary okresu tymczasowego
aresztowania i częściowego odbycia kary, skazany „odcierpiał” już ponad 2 lata i 9
miesięcy. W tej sytuacji należało stwierdzić, że zastosowania wobec D. K.
tymczasowego aresztowania nie może uzasadniać przesłanka „grożącej
oskarżonemu surowej kary”.
Przy podejmowaniu decyzji co do zasadności stosowania wobec D. K.
tymczasowego aresztowania na obecnym etapie postępowania, należało również
wziąć pod uwagę, że rzeczony środek zapobiegawczy został oskarżonemu
zamieniony na wolnościowe środki zapobiegawcze jeszcze przed wydaniem wyroku
przez sąd I instancji (postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11
grudnia 2018 r., sygn. akt XVIII K 128/18).
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części
dyspozytywnej postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
