II KZ 24/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 czerwca 2026 r.
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
w sprawie J.T.
skazanego z art. 148 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 16 czerwca 2026 r.
zażalenia skazanego
na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt II KO
27/26, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec
jego oczywistej bezzasadności,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę z
wniosku skazanego o wznowienie postępowania do ponownego
rozpoznania Sądowi Najwyższemu w Izbie Karnej.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 12 października 2024 r., uzupełnionym w dniu 4 listopada
2025 r., J.T., skazany z art. 148 § 1 k.k., wystąpił z wnioskiem o wznowienie
postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4
marca 2020 r., sygn. akt II AKa 354/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego
Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt V K 7/18.
II KZ 24/26
2
Sprawa ta, po uchyleniu uprzednio zapadłego postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 25 lutego 2026 r., sygn. akt II KZ 1/26, o odmowie przyjęcia
wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej
bezzasadności, ze względu na niewłaściwą obsadę Sądu Najwyższego, została
zarejestrowana pod sygnaturą II KO 27/26 i, zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z
dnia 3 marca 2026 r., przydzielona do referatu SSN A.D.
W dniu 1 kwietnia 2026 r. prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o
wyłączenie SSN A.D. od udziału w rozpoznaniu niniejszej sprawy. Wniosek ten,
zarządzeniem SSN A.D., został załączony do akt sprawy bez nadania mu dalszego
biegu (k. 112).
Sąd Najwyższy, orzekając w składzie jednoosobowym, w którym zasiadała
sędzia SN A.D., postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2026 r., na podstawie art. 545 §
3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec
jego oczywistej bezzasadności.
J.T. wniósł zażalenie na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i
ponowne rozważenie zasadności wznowienia postępowania w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej
oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-
1/2020) oczywistym jest, że orzeczenia wydane przez Sąd Najwyższy w składzie, w
którym zasiadają sędziowie Sądu Najwyższego powołani na to stanowisko na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r., dotknięte są wadą rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o
której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wada nominacyjna, wynikająca z udziału w
procesie powołania na urząd sędziego wadliwie ukształtowanej KRS, mająca
charakter względny w przypadku sędziów sądów powszechnych, odgrywa bowiem
szczególne znaczenie w przypadku sędziów Sądu Najwyższego – do których grona
przystąpiła, dzięki tej procedurze, sędzia A.D. Wynika to z wyjątkowego statusu
sędziów Sądu Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego
gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa
prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności
II KZ 24/26
3
orzekania (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23
stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). W konsekwencji, udział w wydaniu orzeczenia
sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na urząd w wadliwej procedurze z
udziałem neo–KRS, zawsze prowadzi do nienależytej obsady sądu.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie - z wniosku
skazanego J.T. o wznowienie postępowania karnego – gdyż została ona
rozpoznana przez Sąd Najwyższy w składzie jednoosobowym przez sędzię Sądu
Najwyższego A.D., powołaną na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa w składzie niespełniającym wymogów konstytucyjnych,
a gwarantujących polityczną niezależność tego organu.
Sąd Najwyższy ma oczywiście świadomość, że o uchwale z dnia 23 stycznia
2020 r., BSA I-4114-1/20, stanowiącej podstawę prawną niniejszego orzeczenia,
krytycznie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w sprawie U 2/20, stwierdzając
w orzeczeniu z dnia 20 kwietnia 2020 r., że jest ona niezgodna z art. 179, art. 144
ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z
2004 r. Nr 90, poz. 864/30, ze zm.) i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950
r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2
(Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm. – OTK-A 2020, poz. 61; Dz.U. z 2020 r.,
poz. 376). W pełni podziela jednak stanowisko przedstawione w postanowieniu
Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, sprowadzające się do
uznania, że Sąd Najwyższy nie jest związany treścią tego wyroku Trybunału
Konstytucyjnego, albowiem rozstrzygnięcie to nie mogło uchylić obowiązku
powszechnego stosowania wykładni art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. przyjętej w uchwale
trzech Izb SN, z uwagi na brak kompetencji Trybunału Konstytucyjnego do
orzekania o zgodności z Konstytucją przedmiotowej uchwały, jako stanowiącej akt
stosowania prawa, a nie jego stanowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z.10, poz. 31 oraz m.in.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21, z dnia
18 stycznia 2022 r., I KZ 61/21, z dnia 12 kwietnia 2022 r., V KZ 64/21, czy z dnia
23 listopada 2022 r., II KZ 39/22).
II KZ 24/26
4
Konsekwencją uznania, że uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z
dnia 23 stycznia 2020 r. nadal obowiązuje i wiąże Sąd Najwyższy, jest uchylenie
zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k., czyli z uwagi na orzekanie przez sąd nienależycie obsadzony i przekazanie
niniejszej sprawy Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając sprawę z wniosku J.T. o wznowienie postępowania po raz
kolejny, Sąd Najwyższy winien zastosować odpowiedni tryb postępowania w
składzie wolnym od wad prawnych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
[a.ł]
