II KZ 22/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 czerwca 2026 r.
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie A.R.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 24 czerwca 2026 r.
zażalenia skazanego na zarządzenie z dnia 31 marca 2026 r., II KO 208/25, o
odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2022
r., II AKa 254/21, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa –
Praga w Warszawie z dnia 20 stycznia 2021 r., V K 67/16,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.,
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Oprócz osobistego wniosku o wznowienie postępowania w opisanej na
wstępie sprawie, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie,
datowanego na 22 sierpnia 2025 r., skazany A.R. pismem z dnia 17 listopada 2025
r. wniósł o przyznanie mu obrońcy z urzędu, albowiem ze względów finansowych
(w ZK nie pracuje) i brak rodziny, która mogłaby mu pomóc, nie jest stać go na
obrońcę z wyboru.
II KZ 22/26
2
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy ustanowił
skazanemu obrońcę w urzędu, zlecając mu zbadanie sprawy pod kątem istnienia
przesłanek do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, a
następnie, w zakreślonym terminie – o ile przesłanki istnieją – opracowanie
stosownego wniosku, ewentualnie powiadomienie Sądu Najwyższego o
niestwierdzeniu podstaw do wznowienia postępowania.
Wyznaczony z urzędu obrońca w osobie adwokat A.J. we wniesionej opinii,
po analizie akt sprawy oraz wniosku skazanego, stwierdził brak podstaw prawnych
do wznowienia postępowania.
Skazany, w piśmie z dnia 12 lutego 2026 r. nazwanym zażaleniem, nie
zgodził się ze stanowiskiem obrońcy z urzędu, wnosząc jednocześnie o
wyznaczenie nowego obrońcy.
Zarządzeniem z dnia 5 marca 2026 r., na podstawie art. 120 § 1 k.p.k.,
wezwano skazanego do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku z
dnia 22 sierpnia 2025 r. przez sporządzenie i podpisanie takiego wniosku przez
obrońcę z wyboru – adwokata lub radcę prawnego, bowiem obrońca wyznaczony z
urzędu do dokonania tej czynności zawiadomił Sąd Najwyższy o braku podstaw do
sporządzenia takiego wniosku. Pouczono również skazanego, że w przypadku
nieusunięcia braku w zakreślonym terminie, jego pismo zostanie uznane za
bezskuteczne i nastąpi odmowa jego przyjęcia, a nadto, że brak jest podstawy
faktycznej i prawnej do wyznaczenia kolejnego obrońcy z urzędu.
A.R. wniósł „zażalenie” (pismo z dnia 19 marca 2026 r.) na zarządzenie z
dnia 5 marca 2026 r., zarzucając mu lakoniczność, niedopełnienie obowiązków
przez wyznaczonego obrońcę i ponownie wniósł o wznowienie postępowania na
podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.
Na podstawie art. 120 § 2 k.p.k., zarządzeniem z dnia 31 marca 2026 r.,
odmówiono przyjęcia wniosku A.R. o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2022
r. w sprawie II AKa 254/21. W uzasadnieniu podkreślono, iż ustanowiony w sprawie
obrońca z urzędu nie znalazł podstaw do sporządzenia takiego wniosku, zaś
skazany, wezwany zarządzeniem z dnia 5 marca 2026 r. do uzupełnienia braku
formalnego wniosku, tj. do przedłożenia wniosku o wznowienie postępowania
II KZ 22/26
3
sporządzonego przez obrońcę z wyboru – adwokata lub radcę prawnego, braku
tego w zakreślonym terminie 7 dni nie uzupełnił. W zarządzeniu zauważono, że
skazany może ponownie złożyć wniosek o wznowienie postępowania, ale
sporządzony przez obrońcę ustanowionego z wyboru oraz że na obecnym etapie
postępowania brak jest jakichkolwiek przesłanek do wyznaczenia skazanemu
kolejnego obrońcy z urzędu.
We wniesionym zażaleniu, skazany ponownie zwrócił się z wnioskiem o
przyznanie mu obrońcy z urzędu, wskazując na brak środków na obrońcę z wyboru,
a nadto wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o wznowienie „sprawy z urzędu”
albowiem został skazany „niezgodnie i ze złamaniem prawa materialnego” (został
pozbawiony możliwości obrony) i w konsekwencji został skazany za to, za co nie
powinien być skazany.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie skazanego nie jest zasadne.
Autor zażalenia nie wykazał powodów, dla których podjętą przez Sąd
Najwyższy decyzję o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w
sprawie II KO 208/25 uznać należałoby za wadliwą. Istotą postępowania
zażaleniowego nie jest odnoszenie się do okoliczności faktycznych podnoszonych
przez skazanego we wniosku o wznowienie oraz faktu czy skazany popełnił
przypisany mu czyn, czy też nie. W zażaleniu na postanowienie o odmowie
przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec niedopełnienia wymagań
formalnych możliwe jest podnoszenie zarzutów dotyczących tylko tego
postępowania, a takich skazany A.R. nie podniósł.
Konkludując, stwierdzić należy, że Sąd Najwyższy słusznie odmówił
przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania skoro w
zakreślonym przez Sąd terminie, wezwany do uzupełnienia braku formalnego przez
złożenie wniosku sporządzonego i podpisanego przez ustanowionego obrońcę z
wyboru – stosownie do wymagań wynikających z art. 543 § 2 k.p.k., nie uczynił
tego (wyznaczony z urzędu obrońca nie znalazł podstaw do sporządzenia takiego
wniosku).
Sąd Najwyższy wyznaczył skazanemu obrońcę z urzędu, który – stosownie
do art. 84 § 3 k.p.k. – nie ma obowiązku sporządzenia i podpisania wniosku o
II KZ 22/26
4
wznowienie postępowania. Wskazany przepis stanowi, iż wyznaczony obrońca, po
zapoznaniu się z aktami sprawy, sam decyduje, czy wniosek taki sporządzić, czy
też poinformować Sąd o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie
postępowania, stanowiącego przecież nadzwyczajny środek zaskarżenia. Z akt
Sądu Najwyższego wynika, że obrońca zapoznał się ze sprawą (k – 23), a
następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie
postępowania. Wyznaczony obrońca wypełnił zatem swoje obowiązki procesowe, a
deklarowane przez skazanego niezadowolenie z jego pracy nie jest
wystarczającym powodem do wyznaczania kolejnego obrońcy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
