II KS 34/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 września 2025 r.
SSN Michał Laskowski
w sprawie K. M.
oskarżonej o popełnienie czynu z art. 271 § 3 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 września 2025 r.,
na posiedzeniu bez udziału stron,
wniosku obrońcy
o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej
oznaczonej sygn. akt II KS 34/25
p o s t a n o w i ł:
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
wyłączyć sędziego SN Marka Siwka od orzekania w sprawie o
sygn. akt II KS 34/25.
UZASADNIENIE
Do referatu sędziego SN Marka Siwka wpłynęła sprawa II KS 34/25.
Obrońca wskazał, że pozostawienie sprawy w referacie tego sędziego będzie
wiązało się z wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., albowiem został on nominowany do urzędu na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym w ustawie z 8
grudnia 2017 r. i nie spełnia wymaganej instytucjonalnej bezstronności a jego udział
II KS 34/25
2
w rozpoznaniu kasacji będzie prowadził do naruszenia standardu niezawisłości
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych, art. 6
EKPCz oraz art. 19 ust. 1 TUE.
Wniosek okazał się zasadny.
Jest bezsporne, że pan Marek Siwek został powołany na stanowisko
sędziego Sądu Najwyższego Izby Karnej na podstawie postanowienia Prezydenta
RP z 10 października 2018 r. poprzedzonego rekomendacją Krajowej Rady
Sądownictwa w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r., wydanej w dniu 28
sierpnia 2018 r. (uchwała nr 331/18) ostatecznie uznanej za nieważną w dniu 11
października 2021 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wadliwość tej procedury
omówiona została w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-
1/20 i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I
KZP 2/22, wynika też z normatywnej treści art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1
Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Rolą
powołanych przepisów jest zagwarantowanie stronie prawa do bezstronnego,
niezależnego i niezawisłego sądu, a takim może być wyłącznie sąd ustanowiony
ustawą. W omawianej sprawie złożenie przedmiotowego wniosku o wyłączenie
wskazuje w sposób oczywisty, że strona dostrzegła wady w procedurze powołania
na stanowisko sędziego SN Marka Siwka, które będą prowadzić do naruszenia
standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby orzekał co do wniesione przez obrońcę
kasacji. Badanie zasadności wniosku należało poprzedzić dywagacją, że każdy
polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1
EKPC (zob. post. SN: z 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z 22 marca 2022 r., I KZP
13/21; z 15 września 2022 r., I KO 75/21), a to skutkuje przyjęciem, że
rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu Najwyższego na
stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo
prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez
bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC,
ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie
stanowisko miało miejsce w wyrokach EKPC przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r.,
nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr
II KS 34/25
3
57511/19 w sprawie Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka oraz z 3 lutego 2022 r., nr
1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. a punkt widzenia Sądu
Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 16 września 2022 r., III KK 339/22
głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 4 – 25 ustawy o Sądzie
Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania
bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku, wypracowanego
w orzecznictwie TSUE i ETPCz” – ostatecznie dopełniło zasadności twierdzenia, że
realizacja standardów wynikających z przepisów art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1
Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych wymagało
wyłączenia od rozpoznania sprawy II KS 34/25 pana Marka Siwka .
Z tych powodów, kierując się zagwarantowaniem stronie prawa do bezstronnego i
niezależnego sądu zapewnionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), a także biorąc pod
uwagę konieczność wyeliminowania niepożądanych skutków prawnych w postaci
żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. oraz w celu
ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, orzeczono
jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Dlatego orzeczono jak wyżej.
[J.J.]
[a.ł]
